Pan mae colli gwallt yn teimlo fel colli eich hun

Efallai eich bod chi’n gwybod sut mae teimlo ychydig yn wahanol i’r rhai o’ch cwmpas. I mi, tarodd hyn yn galed yn fy arddegau pan ddechreuais golli fy ngwallt o ganlyniad i foelni patrwm gwrywaidd.

Ar y dechrau, roeddwn i’n meddwl mai dim ond am fy ngolwg oedd e, ond yn gyflym iawn fe wnaeth e ddod i olygu llawer mwy. Fy hyder, fy syniad o fy hun, hyd yn oed sut oeddwn i’n cysylltu ag eraill, roedd popeth yn teimlo fel pe bai’n allan o fy rheolaeth. Hyd yn oed pan oeddwn i o amgylch pobl oedd yn poeni amdana i, yn aml roeddwn i’n teimlo nad oeddwn i’n ddigon.

Nid yw ansicrwydd yn aros tu mewn i chi yn unig. Mae’n adeiladu waliau na allwch eu gweld. Gallwch gael eich caru a dal beidio â’i deimlo. Gallwch eistedd mewn ystafell gyda theulu neu ffrindiau a theimlo’n hollol unig. Mae’r rhai sy’n poeni amdanoch chi hefyd yn cario pwysau eu hunain – pryder, dryswch, a chwestiynu os ydyn nhw hyd yn oed yn gallu eich cyrraedd.

I mi, y bobl a gafodd eu heffeithio fwyaf oedd fy rhieni. Rwyf wastad wedi cael y fraint o allu siarad yn agored â nhw, ond beth bynnag oedden nhw’n dweud, roedd fy meddwl yn glynu at y fersiwn ohonof fi a greais yn fy mhen. Gallent weld fy mod i’n tynnu’n ôl, ond allwn i ddim gadael i’r geiriau ddod i mewn.

Un peth a helpodd oedd rhoi fy rhwystredigaeth a fy siom i mewn i rywbeth creadigol.

Rhoddodd ysgrifennu ffordd i mi gael y teimladau hynny allan o fy mhen a’u troi’n rhywbeth go iawn. Wnaeth e ddim trwsio popeth, ond rhoddodd ffordd i mi symud ymlaen. Yn hytrach na glynu at feddyliau negyddol, gallwn ddechrau troi’r egni hwnnw’n rhywbeth cynhyrchiol.

Dyna sut daeth fy ffilm fer, More Than What You See, yn fyw. Mae’n ymwneud â dyn ifanc sydd, oherwydd ei ansicrwydd am golli ei wallt, yn tynnu’n ôl oddi wrth ei fam, sy’n hiraethu am ailgysylltu â’r mab di-bryder mae’n ei gofio. Mae’n stori bersonol iawn, ac mae fy mam go iawn yn chwarae rôl y fam yn y ffilm. Roedd creu’r ffilm yn ffordd o archwilio’r bwlch rhwng cael eich caru a theimlo fel eich bod yn cael eich caru.

Ar wahân i waith creadigol, rwyf hefyd wedi rhoi cynnig ar wahanol ffyrdd ymarferol i ddelio â cholli fy ngwallt. Dechreuais gymryd meddyginiaeth: finasteride, sy’n gweithio drwy rwystro’r hormon sy’n achosi i’r ffoliglau gwallt gulhau, a minoxidil, triniaeth argroenol a all annog tyfiant gwallt. Mae’r rhain yn gallu gweithio i rai pobl, ond nid ydynt yn addas i bawb, felly mae’n bwysig gwirio gyda meddyg teulu cyn dechrau arnyn nhw. Rhoddais gynnig ar eillio fy mhen hefyd, sydd yn hynod ryddhaol i rai pobl, ond ni weithiodd i mi yn bersonol.

Yn y pen draw, dechreuais wisgo system wallt, ac mae wedi cael effaith bositif enfawr ar fy hyder. Byddwn yn dweud celwydd pe bawn i’n dweud nad ydw i’n dal i gario rhywfaint o gywilydd mewnol amdani, yn bennaf oherwydd sut mae systemau gwallt wedi’u dangos mewn ffilmiau a theledu roeddwn i’n eu gwylio wrth dyfu i fyny: y ‘toupee’ drwg sy’n chwythu i ffwrdd yn y gwynt, y punchline rhad. Ond mewn gwirionedd, mae wedi rhoi ffordd i mi deimlo’n gyfforddus yn fy nghroen eto, ac mae hynny’n werth cymaint mwy na’r stereoteipiau hen ffasiwn hynny.

Pa bynnag lwybr rydych chi’n dewis i ddelio â’ch ansicrwydd eich hun, boed hynny’n dderbyn, triniaeth, neu rywbeth rhyngddynt, nid yw’r manylion yn bwysig. Y peth pwysig yw darganfod beth sy’n gwneud i chi deimlo fwyaf fel eich hun. I mi, mae hynny wedi bod yn gymysgedd o fynegiant creadigol, cefnogaeth gan deulu a ffrindiau, a chamau ymarferol i ailadeiladu fy hyder. I chi, gallai hyn edrych yn hollol wahanol, ac mae hynny’n iawn.

Am amser hir, dywedais wrthyf fy hun nad oedd colli gwallt yn rhywbeth y dylwn i siarad amdano.

Nid yw’n fygythiad i fywyd, felly pam y dylai effeithio arna i? Pam na ddylwn i symud ymlaen â fy mywyd? Ond y gwir yw, mae’n effeithio ar iechyd meddwl. Mae cael persbectif a diolchgarwch bob amser yn bwysig, ond nid yw siarad yn agored am y rhwystrau hyn yn tynnu dim oddi wrth neb arall. Mae’n ehangu ein dealltwriaeth o’r profiad dynol, ac wrth wneud hynny, mae’n dod â ni’n nes at ein gilydd.

Os ydych chi’n mynd trwy rywbeth tebyg, boed hynny’n golli gwallt neu ansicrwydd arall, nid ydych chi ar eich pen eich hun. Nid yw’r waliau rydych chi wedi’u hadeiladu o’ch cwmpas yn gwneud hi’n amhosibl cael eich caru. Maent ond yn gwneud hi’n anoddach teimlo’r cariad sydd eisoes yno. Ac ychydig ar y tro, gyda bod yn agored ac amser, gall y waliau hynny ddod i lawr.

Dyna beth rwy’n gobeithio y bydd pobl yn ei gymryd o’r ffilm ac o fy stori. Mae cysylltiad dal yn bosibl, hyd yn oed pan fyddwch chi’n teimlo’n bell oddi wrtho. Ac nid yw eich gwerth erioed wedi cael ei ddiffinio gan yr hyn a welwch yn y drych.