Ydy seicoleg clinigol yn hygyrch i siaradwyr Cymraeg?
Archwiliodd y gwerthusiad gwasanaeth hwn a yw siaradwyr Cymraeg yn cael eu cynrychioli’n ddigonol yn rhaglen Doethuriaeth mewn Seicoleg Glinigol (DClinPsy) De Cymru ac, o ganlyniad, yn y gweithlu seicoleg glinigol yng Nghymru.
Er bod 17-18% o boblogaeth Cymru yn gallu siarad Cymraeg, roedd ymatebion Rhyddid Gwybodaeth gan Fyrddau Iechyd yng Nghymru yn dangos mai dim ond tua 10% o seicolegwyr clinigol sy’n adrodd am allu yn y Gymraeg, gyda rhai meysydd yn disgyn o dan 5%.
Roedd ymgynghoriadau â seicolegwyr Cymraeg eu hiaith yn tynnu sylw at brinder darpariaeth cyfrwng Cymraeg yng ngwasanaethau’r GIG, gyda rhai cleientiaid yn gofyn am therapi preifat i gael gafael ar gymorth yn eu dewis iaith.
Mae mentrau presennol, fel cynllun mentora Cymraeg Cam i Fyny (menter ar y cyd rhwng rhaglenni DClinPsy gogledd a de Cymru), dosbarthiadau Cymraeg i hyfforddeion, a gofod myfyriol cyfrwng Cymraeg yn gamau addawol i’r cyfeiriad cywir.
Daw’r gwerthusiad i’r casgliad mai’r prinder hyfforddeion Cymraeg eu hiaith yn bennaf sy’n adlewyrchu nifer isel o geisiadau, yn hytrach nag annhegwch wrth ddethol.
Mae allgymorth cynharach i ysgolion cyfrwng Cymraeg ac ymgysylltiad wedi’i dargedu ag israddedigion Seicoleg sy’n siarad Cymraeg yn atebion posibl i’w harchwilio.
Gallai ehangu mentrau o’r fath helpu i sicrhau bod gwasanaethau seicolegol yng Nghymru yn diwallu dewisiadau ieithyddol a hawliau cyfreithiol defnyddwyr gwasanaeth sy’n siarad Cymraeg yn well.