Wythnos Iechyd Meddwl Plant 2026: “Dyma Fy Lle” – Cryfhau’r Teimlad o Berthyn drwy Iechyd a Ffitrwydd

Elin Wyn Williams

Bydd Wythnos Iechyd Meddwl Plant 2026 yn digwydd ym mis Chwefror gyda thema sy’n taro calon ein profiad dynol: “Dyma Fy Lle – This Is My Place.” Mae’r wythnos hon yn ein hatgoffa bod plant, fel oedolion, yn dyheu am le y gallant deimlo’n gartrefol ynddo – lle maent yn cael eu gweld, eu clywed, ac yn cael bod yn gwbl nhw eu hunain. Eleni, rydym yn canolbwyntio ar y pŵer o berthyn, a sut gall iechyd a ffitrwydd fod yn allweddol wrth greu’r lleoedd hyn i blant.

Pam mae perthyn mor bwysig i blant?

Mae perthyn yn fwy na theimlad cyfforddus: mae’n angen sylfaenol ar gyfer iechyd meddwl. At ei wraidd: cael ein derbyn heb amodau. I blant, mae hyn yn effeithio ar bob agwedd ar eu datblygiad.

Mae plant sy’n teimlo eu bod yn perthyn yn fwy tebygol o:

  • ddatblygu hyder iach
  • ffurfio cyfeillgarwch positif
  • ymdopi’n well â straen ac emosiynau
  • cymryd rhan mewn dysgu ac addysg

Mewn oes lle mae pwysau cymdeithasol ac ar-lein yn dwysáu, gall llawer o blant deimlo’n ansicr neu’n “wahanol.” Dyna pam mae’n hanfodol gofyn: Ble mae plant heddiw yn teimlo’n ddiogel ac yn wirioneddol eu hunain? Yn aml iawn, gall gweithgarwch corfforol fod yn rhan o’r ateb.

 

Sut mae iechyd a ffitrwydd yn cefnogi’r ymdeimlad o berthyn?

Pan fyddwn ni’n meddwl am weithgarwch corfforol i blant, mae’r drafodaeth yn aml yn canolbwyntio ar iechyd corfforol. Ond mae ffitrwydd hefyd yn cynnig buddion dwfn i iechyd meddwl ac emosiynol, gan greu llefydd lle gall plant flodeuo.

1. Cymuned naturiol drwy symud

Boed drwy ddosbarth ymarfer corff, sesiwn ioga neu glwb cerdded, mae gweithgarwch corfforol yn creu cyfleoedd naturiol i blant gysylltu. Mae tîm, grŵp neu ddosbarth yn dod yn gymuned – yn gymdeithas lle mae plant yn rhannu profiadau, cefnogi ei gilydd, a dysgu ar y cyd.

Mae llefydd fel hyn yn cynnig y teimlad hollbwysig hwnnw o:
“Rwy’n rhan o rywbeth. Rwy’n perthyn.”

2. Hyder sy’n tyfu gyda phob symudiad

Pan fydd plentyn yn gweld ei hun yn gwella – yn neidio’n uwch, ymestyn ymhellach, dysgu symudiad newydd – mae’n profi llwyddiant personol heb gymhariaeth. Mae hyn yn adeiladu hyder mewn ffordd naturiol, gynaliadwy.

Mae hyder corfforol yn trawsnewid i hyder cymdeithasol: mae plant yn fwy tebygol o gymryd rhan, mynegi eu hunain, a chymysgu pan fyddant yn teimlo’n gartrefol yn eu corff eu hunain.

3. Symudiad fel llais arall

Nid yw pob plentyn yn gallu siarad am eu teimladau. Mae symud yn gallu bod yn ffordd o ryddhau straen a chyfleu emosiwn heb air. P’un ai drwy chwarae awyr agored, dawns neu ymarferion ffitrwydd, gall symudiad helpu plant i brosesu a lleihau tensiwn.

Mae hyn yn creu lle nad yw’n dibynnu ar eiriau: lle mae plant yn teimlo’n rhydd.

4. Mannau diogel i bawb, beth bynnag eu gallu

Gall ffitrwydd fod yn lle cynhwysol – pan gaiff ei gynllunio’n sensitif. Pan nad oes pwysau i fod “yn well,” mae plant yn cael y rhyddid i gymryd rhan ar eu telerau eu hunain. Mae’n hanfodol bod oedolion yn meithrin amgylcheddau sy’n croesawu pob plentyn, ni waeth beth yw eu sgiliau neu gefndir.

Dyma le mae thema 2026 yn dod yn fyw:
Lle gall plentyn gerdded i mewn a dweud, “Dyma fy lle.”

 

Beth allwn ni fel oedolion ei wneud?

Mae angen gweithredu arnom ni – rhieni, athrawon, hyfforddwyr a chymunedau – i helpu plant ddod o hyd i’w lle yn y byd trwy symud a chwarae.

1. Blaenoriaethu hwyl a hygyrchedd

Mae llawer o blant yn teimlo dan bwysau mewn amgylcheddau cystadleuol. Mae’n bwysig darparu opsiynau sy’n:

  • anffurfiol
  • llawn hwyl
  • canolbwyntio ar weithgarwch, nid perfformiad

Mae’r llefydd hyn yn tyfu’r ymdeimlad o berthyn yn naturiol.

2. Canmol ymdrech, nid canlyniad

Mae canmoliaeth sy’n pwysleisio ymdrech yn dangos i blant eu bod yn ddigon da. Nid oes angen iddynt ennill, perfformio na chydymffurfio i ffitio.

3. Gwrando

Mae gofyn cwestiynau agored yn gallu datgelu cymaint:

  • “Ble wyt ti’n teimlo’n fwyaf diogel?”
  • “Pryd wyt ti’n teimlo fel rwyt ti’n perthyn?”
  • “Sut wyt ti’n teimlo pan wyt ti’n symud neu’n chwarae?”

Mae’r atebion yn arwain y ffordd i greu’r lleoedd cywir.

4. Modelu perthyn ein hunain

Mae plant yn arsylwi ac yn efelychu. Pan fydd oedolion yn dangos caredigrwydd a chydweithio, mae plant yn teimlo y gallant wneud yr un peth.

“Dyma Fy Lle” – Galwad i Weithredu

Mae Wythnos Iechyd Meddwl Plant 2026 yn gyfle i fyfyrio ar beth mae plant eu hangen yn ein cymunedau heddiw. Perthyn nid yn unig i rywle, ond i bobl. Nid lleoedd corfforol yn unig yw’r “lle” hwnnw, ond teimlad – ymdeimlad o ddiogelwch, derbyniad a chysylltiad.

A thrwy symud, chwarae ac iechyd, gallwn greu’r mannau hynny.

Mae pob plentyn yn haeddu dweud gyda hyder:

“Dyma fy lle”