Llyfrau ar bresgripsiwn ar gyfer iechyd meddwl : Darllen yn Well

Fel rhan o’r cynllun llwyddiannus, Darllen yn Well, mae The Reading Agency a Chymdeithas Prif Lyfrgellwyr Cymru yn lansio rhestr o lyfrau Darllen yn Well ar Bresgripsiwn ar gyfer iechyd meddwl yng Nghymru.

Datblygwyd y cynllun gyda chyrff iechyd blaenllaw, ynghyd â phobl sydd â phrofiad o salwch meddwl a’r bobl sy’n gofalu amdanynt.

Mae The Reading Agency yn gweithio gyda Chyngor Llyfrau Cymru er mwyn cyfieithu llyfrau sydd ar y rhestr i’r Gymraeg; bydd casgliadau o lyfrau a deunyddiau cefnogi ar gael oddi wrth lyfrgelloedd, yn Gymraeg a Saesneg.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Lansio pecyn ‘Mae gan bawb iechyd meddwl’

Lansiwyd pecyn newydd ‘Mae Gan Bawb Iechyd Meddwl’ ar faes Eisteddfod yr Urdd.  Mae’n becyn y gall rhieni, athrawon a swyddogion sy’n gweithio gyda phobl ifanc ei ddefnyddio i drafod ac ystyried iechyd meddwl.

Mae’r pecyn addysgol yn cynnwys animeiddiad, cynlluniau gwers, posteri a thaflenni gwybodaeth ac wedi ei argraffu gyda chymorth grant Ras yr Iaith. Cafodd y pecyn gwreiddiol cyfrwng Saesneg ei ddatblygu gan Ganolfan Genedlaethol Anna Freud, elusen iechyd meddwl plant, er mwyn i bobl ifanc ddeall eu hiechyd meddwl yn well a deall sut i gefnogi eu ffrindiau ac eraill o’u cwmpas.



Lansiad ‘Mae gan bawb Iechyd Meddwl’ Eisteddfod yr Urdd, Caerdydd a’r Fro, Ddydd Iau, 30 Mai 2019

Parhau i ddarllen

Rhannu

Argyfwng #iechydmeddwl y Gymraeg – Wyn Williams

Cyhoeddwyd yr erthygl hon yn wreiddiol yn Y Cymro ar-lein ar Fai 5ed 2019.


Mae Wythnos Ymwybyddiaeth Iechyd Meddwl 2019  yn dechrau wythnos nesaf yn anlwcus i rai – gan gynnwys y triskaidekaphobics yn ein mysg – ar 13eg o Fai. 

Dyna’r fath o agwedd a gymrais i o’n system addysg o ran iechyd meddwl – bod hi’n afiechyd, ac fel pob afiechyd, gwell chwerthin amdano na chymryd o ddifri achos…wel be chi’n mynd i wneud, atal pob afiechyd? Gwell chwerthin ar ben gwely angau…

Wrth gwrs, y gwahaniaeth mawr rhwng – dwedwch chi – cancr ac iechyd meddwl, yw bod yna llawer yn fwy y gall dioddefwr iechyd meddwl ei wneud o ran ymateb iddo. Dyna un o’r rhesymau mae’r Cymro yn falch iawn i roi llwyfan i’r myfyriwr Joedi Grabham ar ein gwefan ac yn ein papur newydd misol oherwydd ceir yno camau ymarferol i ddefnyddio ymarfer corff i godi eich hwyliau.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Iechyd meddwl, y pwysigrwydd o siarad ac adnoddau Cymraeg – Matt Spry

(Ymddangosodd yr erthygl hon yn gyntaf ym mhapur bro Y Dinesydd, Ebrill 2019)

Mae’n ddrwg gen i nad ysgrifennais i golofn ar gyfer y rhifyn diwethaf. Dw i wedi bod yn sâl iawn – cyfnod arall o iselder eithafol, y gwaethaf ers blynyddoedd.

Ydy hi’n briodol fy mod i’n sôn am hyn yma? Ydy, byddwn i’n dweud. Mae pethau wedi gwella dros y blynyddoedd ond mae dal cryn dipyn o stigma/tabŵ yn gysylltiedig â phroblemau iechyd meddwl, ond yn ôl Iechyd Cyhoeddus Cymru mae tua chwarter y boblogaeth yn profi problemau iechyd meddwl. Hunanladdiad yw’r lladdwr unigol mwyaf o ran dynion ifanc yng Nghymru.

Felly mae’n hanfodol ein bod ni’n siarad am iechyd meddwl a gwneud yn siŵr ein bod ni’n creu cymdeithas ble mae pobl yn teimlo’n gyfforddus i siarad am bethau felly.

Mae’n hanfodol ein bod ni’n pwysleisio ei bod hi’n iawn i siarad a’n bod ni’n annog pobl i siarad a rhannu problemau a phrofiadau. Galla i gyfrannu drwy sôn am fy mhrofiad i pan mae’n briodol ac yn berthnasol – gobeithio y gall hyn wneud i rywun arall deimlo fel y gallan nhw siarad.

Parhau i ddarllen

Rhannu

£2m i ofal iechyd meddwl ym mhrifysgolion Cymru : BBC Cymru Fyw

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi y bydd yn buddsoddi £2m mewn gofal iechyd a lles myfyrwyr ym mhrifysgolion Cymru.

Bwriad y buddsoddiad yw darparu cymorth ariannol i hyfforddi staff ym maes lles ac iechyd meddwl, gan gryfhau’r gwasanaethau sydd ar gael i fyfyrwyr.

Dywedodd Gethin Morgan, sy’n swyddog gydag Undeb Myfyrwyr Cymraeg Bangor ac UCMC, ei fod yn croesawu’r newyddion ond ychwanegodd “ar ôl dweud hynny mae angen bod yna flaenoriaeth yn cael ei roi i ddarparu gwasanaethau Cymraeg trwy Gymru”.

“Mae angen i’r Gymraeg gael ei wneud yn flaenoriaeth, Rydym yn gwybod o fewn cymunedau Cymraeg fod yna lai o barodrwydd i fynd am gymorth a bod yna deimlad o fwy o stigma, felly mae angen gwasanaethau Cymraeg.

Mae arweinwyr undebau myfyrwyr yn y gorffennol wedi galw am wasanaethau Cymraeg ac mae’n hen bryd fod rhywbeth yn cael ei wneud am y peth.”

Darllen rhagor : BBC Cymru Fyw


Rhannu

Grant Ras yr Iaith i meddwl.org

Rydym yn hynod o falch i gael rhannu ein bod yn derbyn grant o £500 gan Ras yr Iaith eleni!

Dros y misoedd diwethaf rydym wedi bod yn cydweithio gyda’r Anna Freud National Centre for Children and Families i addasu pecyn cymorth iechyd meddwl i athrawon uwchradd i’r Gymraeg. Gellir cael blas o gynnwys y pecyn drwy gael cip ar y fersiwn Saesneg ar wefan y ganolfan. Mae’r pecyn yn seiliedig ar animeiddiad ac yn llawn adnoddau cynorthwyol megis posteri, cynlluniau gwersi a chyflwyniadau parod, taflenni gweithgareddau a llyfrynnau gwybodaeth defnyddiol i rieni ac i athrawon ynghylch sut y gallent gefnogi iechyd meddwl pobl ifanc. Mae’r pecyn wedi ei anelu at ddisgyblion uwchradd cyfnod allweddol 3 (blynyddoedd 7-9).

Cyflawnwyd yr holl waith cyfieithu gan ein gwirfoddolwyr hael, ac mae criw meddwl.org wedi bod wrthi’n cysoni, golygu a phrawf ddarllen y pecyn (hefyd yn wirfoddol). Yn ogystal, rydym wedi bod yn ffodus iawn o dderbyn cymorth tri o unigolion (dau ohonynt yn bobl ifanc) i recordio a golygu’r troslais Cymraeg ar gyfer yr animeiddiad. Bydd grant Ras yr Iaith yn ein helpu i orffen golygu’r animeiddiad, i argraffu, hyrwyddo ac anfon y pecyn i ysgolion, ac i gynnal digwyddiad i’w lansio.

Parhau i ddarllen

Rhannu

‘Cymraeg yn y carchar’ – goblygiadau adroddiad ar garcharorion ag anawsterau iechyd meddwl

Delwedd a rannwyd ar y cyfryngau cymdeithasol gan Gomisiynydd y Gymraeg

Cyn y Nadolig, cyhoeddodd Comisiynydd y Gymraeg, Meri Huws, ei hadroddiad diweddaraf – ‘Cymraeg yn y carchar’ – sy’n cyflwyno canlyniadau ei harolwg o hawliau a phrofiadau carcharorion sy’n siarad Cymraeg.

Yn ei rhagarweiniad i’r adroddiad, noda’r Comisiynydd:

“Mae angen diwallu anghenion iaith carcharorion sy’n siarad Cymraeg er mwyn rhoi’r cyfle gorau iddynt gael eu hadsefydlu’n effeithiol. Mae galluogi carcharorion i siarad eu hiaith eu hunain yn dangos parch at eu hunaniaeth, ac yn eu galluogi i’w mynegi eu hunain yn well.”

Parhau i ddarllen

Rhannu

Ysgol Dyffryn Conwy yn mynd i’r afael ag iechyd meddwl : North Wales Pioneer

Ysgol Dyffryn Conwy yn Llanrwst yw’r ysgol gyntaf i gyflwyno’r rhaglen Blues Programme drwy gyfrwng y Gymraeg.  

Caiff Blues Programme ei gyllido gan y Post Brenhinol ac mae’n rhan o’r ymgyrch Build Sound Minds gan yr elusen Action for Children – ymgyrch sy’n annog sgyrsiau positif ac iechyd meddwl da.

Mae’r rhaglen arloesol chwe wythnos wedi ei seilio ar ddulliau Therapi Gwybyddol Ymddygiadol (CBT), ac mae’n helpu pobl ifanc i ddeall y cysylltiad rhwng meddyliau negyddol, gweithredoedd a theimladau.

Dywedodd Angharad Roberts, sy’n ddisgybl yn Ysgol Dyffryn Conwy:

“Roeddwn i’n profi hwyliau isel yn eithaf aml, ond ar ôl gwneud rhai sesiynau sylwais bod fy hwyliau’n gwella. Mae defnyddio technegau i ymdrin â meddyliau negyddol wedi helpu, a byddwn yn ei argymell i bobl eraill sy’n dioddef o hwyliau isel.

Mae hefyd yn bwysig fy mod wedi medru gwneud hyn yn Gymraeg. Nid yw rhai pobl yn teimlo’n hyderus yn siarad Saesneg ac yn fwy cyfforddus yn siarad am eu teimladau yn Gymraeg, ac mae’n dda i’r ysgol mai ni yw’r ysgol gyntaf i wneud hyn.” [cyfieithiad]

Darllen rhagor : North Wales Pioneer (Saesneg)


Rhannu

Iechyd meddwl a’r Gymraeg – mae’n amser deffro (Gwerddon Fach)

Cloriau dau lyfr - Gyrru Drwy Storom a Rhyddhau Cranc
Dau lyfr diweddar a fu’n trafod iechyd meddwl yn Gymraeg

Sophie Ann Hughes, ymchwilydd ac ymgyrchydd ym maes iechyd meddwl, sy’n disgrifio gwaith ymchwil sy’n profi’r angen am driniaeth therapi siarad drwy famiaith. 

“Mae’n hysbys fod nifer o siaradwyr Cymraeg yn fwy cyfforddus a chartrefol yn siarad Cymraeg na Saesneg a bu ymdrechion lu ers blynyddoedd gan wahanol fudiadau i bwysleisio arwyddocâd hynny ym maes iechyd Cymru. Ond, plant ifanc a phobl hŷn wedi colli gafael ar eu hail iaith yw’r unig siaradwyr uniaith Gymraeg sydd ar ôl bellach felly nid rhyfedd fod oedolion wedi’u hanwybyddu – bron yn llwyr – ym myd polisi tan yn ddiweddar.”

Mae’r erthygl ar Gwerddon Fach yn cyflwyno canfyddiadau’r ymchwil ac yn amlygu goblygiadau pellgyrrhaeddol a pheryglus o beidio a derbyn gwasanaeth iechyd meddwl drwy gyfrwng y Gymraeg.

Cliciwch yma i ddarllen yr erthygl yn llawn.

Rhannu

Cynllun iselder ar gyfer pobl ifanc ar gael yn Gymraeg : BBC Cymru Fyw

Mae cynllun arbennig i roi cymorth i bobl ifanc sy’n dioddef o iselder ar gael am y tro cyntaf drwy’r iaith Gymraeg.

Cafodd ‘Curo’r Felan’ ei lwyfannu gyntaf yn Ysgol Dyffryn Conwy, Llanrwst, ac mae’n cael ei redeg drwy’r elusen Action for Children ers mis Ebrill.

Mae’r elusen eisoes wedi bod yn cynnal cyrsiau Saesneg ar hyd a lled y DU dan y teitl ‘Blues Programme’.

Yn ôl Catrin Price, sy’n gweithio ar y cynllun, y nod yw rhoi cymorth i bobl ifanc i ddelio gyda sefyllfaoedd gwahanol:

“Be ydy o ydy rhaglen i bobl ifanc rhwng 14 ac 18 oed, rheiny sy’n dangos rhyw fath o iselder, dan straen efo arholiadau, dan straen efo pethau adref a bywyd yn gyffredinol. ‘Da ni’n mynd i mewn i’r ysgolion a ‘da ni’n rhoi’r rhaglen i bobl ifanc i helpu nhw ddygymod efo’r straen i helpu nhw i guro’r felan.”

Darllen rhagor : BBC Cymru Fyw


Rhannu