Anhwylderau Datgysylltol

datgysylltol1Mae datgysylltu yn un ffordd y mae’r meddwl yn ymdopi â gormod o straen, megis yn ystod digwyddiad trawmatig.

Fel arfer mae’n disgrifio’r profiad lle rydych yn teimlo eich bod wedi datgysylltu mewn rhyw ffordd oddi wrth y byd o’ch cwmpas neu oddi wrth eich hun.

Efallai y byddwch yn datgysylltu ac yn ei chael hi’n anodd ymdopi hyd yn oed os nad oes gennych anhwylder datgysylltol (er enghraifft, gallai fod yn symptom o salwch meddwl arall.)

Mae anhwylderau datgysylltol yn cynnwys:

  • Anhwylder Hunaniaeth Datgysylltiol
  • Anhwylder Dadwireddu a Dadbersonoli
  • Datgysylltu Amnesia
  • Anhwylder Datgysylltol Penodedig Arall
  • Anhwylder Datgysylltol Amhenodol

Anhwylder Hunaniaeth Datgysylltiol

Anhwylder cymhleth yw Anhwylder Hunaniaeth Datgysylltiol (AHD) sy’n ganlyniad o drawma difrifol a ailadroddwyd tra’n blentyn. Yn ystod plentyndod mae digwyddiadau trawmatig (camdriniaeth corfforol, rhywiol ac emosiynol) yn gorlethu’r plentyn yn achosi i’w meddwl ‘wahanu’ o’r profiadau hyn. Mae hyn yn ffordd i’r plentyn oroesi ac i weithredu o ddydd i ddydd, gan roi pellter rhyngddyn nhw a’r trawma drwy amnesia. Mae ‘gwahanu’ o’r profiadau hyn yn achosi datgysylltiad strwythurol. Mae hyn yn golygu fod person gyda AHD yn gallu ‘gweld’ eu hunan fel petai ei bod wedi ei wneud o nifer o ‘rannau’ sydd i gyd yn gweithredu, meddwl, profi a rhyngweithio gyda’r byd yn annibynnol ac ar wahân i’w gilydd.

Anhwylder Dadwireddu a Dadbersonoli
Dadwireddu
• Teimlad nad ydych chi a/neu eich amgylchoedd yn real.
• A/neu eich bod yn profi eich amgylchedd trwy olau tryledol, niwl neu darth.

Dadbersonoli
• Teimlad fel pe bai chi “y tu allan i’ch corff” / “wedi eich gwahanu oddi wrth eich corff”
• Synwyriadau datgysylltiol eraill
• Sensitifrwydd i olau a sŵn
• Teimlad fel pe bai eich corff wedi ehangu fel ei fod yn teimlo’n fwy nag arfer
• Teimlad fel pe bai eich corff wedi crebachu’n fach iawn
• Mae’n bosib bod gwrthrychau llonydd yn ymddangos eu bod yn symud
• Weithiau rydych chi’n eistedd gan syllu i’r pellter, heb fod yn ymwybodol o dreigl amser

Myfyrdodau Perthnasol:

“Ond y symptom gwaetha a fwyaf brawychus o gorbryder a phanig i fi yw ‘dadwireddu’. Mae’n deimlad o fod mewn breuddwyd, wedi datgysylltu o ‘nghorff a’r byd o ‘nghwmpas, a bod pethau’n teimlo’n ddieithr ac yn afreal. Hyd yn oed ar ôl bron deng mlynedd, dyw e ddim yn dod yn llai brawychus.” (darllen mwy)

Mwy o wybodaeth:

Rhannu