triniaethau

triniaethauMae nifer o driniaethau effeithiol ar gael, ond nid oes un driniaeth sy’n iawn i bawb. Mae’n bwysig eich bod yn trafod gyda gweithiwr iechyd proffesiynol i ddod o hyd i driniaeth sy’n gweithio i chi. Isod ceir rhestr o rai o’r triniaethau mwyaf cyffredin.

Triniaethau Siarad

Math o driniaeth yw triniaethau siarad sy’n cynnwys siarad â therapydd am eich meddyliau a’ch teimladau. Diben triniaethau siarad yw eich helpu i ddeall eich teimladau a’ch ymddygiad yn well ac, os ydych yn dymuno, i newid eich ymddygiad neu’r ffordd rydych yn meddwl am bethau.

Mae triniaethau siarad yn gweithio drwy roi cyfle i chi siarad am eich meddyliau, ofnau ac ymddygiad gyda rhywun sydd wedi cael hyfforddiant proffesiynol er mwyn eich helpu i ddeall y pethau hyn yn well, a’ch helpu i ddod o hyd i ffyrdd o newid y pethau rydych am eu newid.

Efallai y byddwch yn teimlo’n orbryderus neu’n ofidus ar y dechrau hefyd. Gall hyn fod am eich bod yn gorfod canolbwyntio ar deimladau anodd y byddai’n well gennych eu hanwybyddu. Efallai y bydd yn ddefnyddiol i chi drafod unrhyw bryderon sydd gennych ynghylch sut rydych yn ymateb i’r therapi – ar unrhyw gam.

Mae llawer o fathau gwahanol o driniaethau siarad, sy’n defnyddio arddulliau a dulliau gwahanol i’ch helpu, ond mae gan bob un ohonynt yr un nod: eich helpu i deimlo y gallwch ymdopi’n well â’ch emosiynau a’r pethau sy’n digwydd yn eich bywyd.


Cwnsela

Math o therapi yw cwnsela sy’n eich annog chi i siarad am eich problemau a’ch teimladau yn gyfrinachol. Bydd cwnsler hyfforddedig yn gwrando arnoch chi ac yn eich helpu i ddelio ag unrhyw feddyliau a theimladau negyddol sydd gennych chi drwy eich annog i siarad am yr hyn sy’n eich poeni a dod â’ch teimladau i’r wyneb.

Nid oes rhaid i gwnsela ddigwydd wyneb yn wyneb o reidrwydd – erbyn hyn mae rhai cwnselwyr yn cynnig sesiynau dros y ffôn, drwy’r e-bost neu drwy wefan. Er y gall un sesiwn fod yn ddefnyddiol weithiau, mae cwnsela yn tueddu i fod yn fwyaf buddiol pan fydd yn rhychwantu sawl sesiwn, dros gyfnod o wythnosau neu fisoedd. (darllen rhagor : dewis.cymru)


Cwnsela i Gyplau (couples counselling)

Mae cwnsela i gyplau (sydd hefyd yn cael ei alw’n ‘arweiniad priodasol’) yn fath o therapi sy’n ceisio gwella cyfathrebu a datrys problemau o fewn perthynas agos. Yn ddelfrydol, mae’r cwpl yn mynychu’r sesiynau gyda’i gilydd, fodd bynnag, os yw’ch partner yn amharod i fynychu, gallwch siarad â chwnselydd i gyplau ar eich pen eich hun i ddechrau. (darllen rhagor : counselling-directory.org (Saesneg))


Therapïau gwybyddol ac ymddygiadol (cognitive and behavioural therapies)

Mae therapïau ymddygiadol wedi eu selio ar y ffordd ‘rydych chi’n meddwl (gwybyddol) a/neu’r ffordd ‘rydych chi’n ymddwyn. Mae’r therapïau yma yn cydnabod ei fod yn bosib i ni newid, neu addasu, ein meddyliau neu ymddygiad er mwyn goresgyn problemau penodol. (darllen rhagor : counselling-directory.org (Saesneg))


Therapi Gwybyddol Ymddygiadol (CBT)

Gall CBT eich helpu i newid y ffordd yr ydych yn meddwl (gwybyddol) ac yn ymddwyn (ymddygiadol). Yn wahanol i rai triniaethau siarad, mae’n canolbwyntio ar broblemau ac anawsterau’r foment bresennol ac, yn hytrach na chanolbwyntio ar achosion eich pryderon neu eich symptomau yn y gorffennol, mae’n edrych am ffyrdd o wella cyflwr eich meddwl yn awr.  Gall eich helpu i wneud synnwyr o broblemau enfawr trwy eu torri i fyny’n rannau llai.  Bydd hyn yn ei gwneud yn haws gweld y cysylltiad rhwng y rhannau a sut y maent yn effeithio arnoch chi. (darllen rhagor : mental-health-matters.org)


Therapi Ymddygiad Dilechdidol (DBT)

Mae DBT yn fath o therapi siarad sy’n ceisio eich helpu i ymdopi ag emosiynau anodd. Y nod yw eich helpu i ddysgu sut i dderbyn a rheoli’r emosiynau hyn, fel eich bod yn medru newid unrhyw ymddygiad a allai fod yn niweidiol. Crëwyd y therapi yn wreiddiol er mwyn cynorthwyo’r rhai sydd ag Anhwylder Personoliaeth Ffiniol, ond bellach caiff DBT ei ddefnyddio i drin nifer o broblemau iechyd meddwl. (darllen rhagor : counselling-directory.org (Saesneg))


Therapïau seicdreiddio a seicodynamig (psychoanalytical a psychodynamic)

Mae therapïau seicdreiddiad a seicodynamig wedi eu selio ar y meddyliau a chanfyddiadau sydd gan unigolion yn ddiarwybod iddynt, sydd wedi datblygu yn ystod eu plentyndod, gan archwilio sut maent yn effeithio ar ymddygiad a meddyliau’r unigolyn heddiw. (darllen rhagor : counselling-directory.org)


Therapïau dyneiddiol (humanistic therapies)

Mae therapïau dyneiddiol yn canolbwyntio ar hunan-ddatblygiad, twf a chyfrifoldebau. Maent yn ceisio helpu’r unigolion i adnabod eu cryfderau, eu creadigrwydd a’r dewis sydd ganddynt nawr. (darllen rhagor : counselling-directory.org (Saesneg))


Therapïau’r Celfyddydau

Mae mynegiant creadigol yn chwarae rôl bwysig yn ein datblygiad, ac gwelwyd ei fod yn helpu unigolion i wella o anhwylderau iechyd meddwl mewn nifer o achosion. Mae therapïau’r celfyddydau yn defnyddio celfyddydau creadigol mewn awyrgylch therapiwtig gyda therapyddion cymwysedig, gyda’r bwriad o annog unigolion i dynnu ar eu hadnoddau creadigol mewnol a mynegi eu teimladau heb fod angen iddynt ddefnyddio geiriau. (darllen rhagor : counselling-directory (Saesneg))


Therapi Celf

Mae therapi celf yn fath o therapi seicolegol sy’n defnyddio celf i helpu pobl i archwilio eu meddyliau a’u hemosiynau mewn ffordd unigryw. Mae’r math hwn o therapi yn eich helpu i fynegi emosiynau sy’n anodd eu mynegi mewn geiriau. Nid oes angen profiad na sgiliau celf arnoch, oherwydd ni fydd eich gwaith yn cael ei feirniadu – y nod yw mynegi a theimlo emosiynau drwy’r broses. (darllen rhagor : counselling-directory.org (Saesneg))


Therapi Cerddoriaeth

Mae cerddoriaeth yn un o’r pethau sydd â’r grym i effeithio arnom yn emosiynol. Gall darn o gerddoriaeth sbarduno atgofion, codi ein hwyliau a gwneud i ni ymlacio – sy’n ein helpu i fynegi emosiynau pan na all geiriau wneud hynny. Mae therapi cerddoriaeth yn fath o therapi creadigol sy’n cynnwys gwrando a/neu chwarae cerddoriaeth. Gall therapi cerddoriaeth annog hunanymwybyddiaeth, sgiliau cyfathrebu a hunanhyder. (darllen rhagor : counselling-directory.org (Saesneg))


Therapïau Eraill

Er bod therapïau seicolegol yn gyffredinol yn syrthio i’r categorïau uchod, mae nifer o therapïau penodol eraill ar gael hefyd.


EMDR – Ailbrosesu a Dadsynhwyro drwy Symudiadau’r Llygaid (Eye Movement Desensitisation and Reprocessing)

Os oes rhywbeth trawmatig wedi digwydd i chi, efallai bydd yr atgof o’ch profiad yn dod yn ôl i’ch meddwl yn annisgwyl, gan eich gorfodi i ail-fyw’r digwyddiad gwreiddiol, gyda’r un dwyster o deimladau. Er nad yw’n bosib dileu’r atgofion hyn, gall therapi EMDR newid y ffordd y mae’r atgofion trawmatig hyn wedi eu cadw yn yr ymennydd – gan eu gwneud yn haws i’w rheoli ac i ymdopi â nhw. (darllen rhagor : counselling-directory.org (Saesneg)))

‘Fy mhrofiad o therapi EMDR’

“Ar ôl tri mis o therapi EMDR parhaus, mae’n dda gen i ddweud bod y symptomau PTSD wedi lleihau’n arwyddocaol. Dwi ddim wedi cael ôl-fflachiad am wythnosau, a dwi ddim yn cofio y tro diwetha’ i mi gael hunllef. Dwi o hyd yn profi symptomau o or-bryder, yn bennaf dadwireddiad, ond dwi’n obeithiol y bydd hyn hefyd yn gwella gydag amser.” (darllen rhagor)

 


Therapi Grŵp

Mae therapi grŵp yn fath o therapi seicolegol sy’n digwydd gyda grŵp o bobl gyda’i gilydd, yn hytrach na sesiynau un-i-un. Gall dderbyn therapi mewn grŵp fod yn fuddiol gan ei fod yn cynnig rhwydwaith o gefnogaeth ac yn gyfle i gyfarfod â phobl eraill sydd mewn sefyllfaoedd tebyg. Gyda chymorth y therapydd ac aelodau eraill y grŵp, cewch eich annog i rannu eich profiadau a gweithio ar ddeall eich hun yn well. Os nad oes arnoch eisiau siarad neu gymryd rhan yn y gweithgareddau, nid oes rhaid i chi wneud. I rai pobl, mae’n cymryd rhai wythnosau yn eistedd a gwrando cyn eu bod yn teimlo’n barod i siarad am eu profiadau eu hunain, felly ni ddylech deimlo pwysau i wneud unrhyw beth nad oes arnoch eisiau ei wneud. (darllen rhagor : counselling-directory.org (Saesneg))


Ymwybyddiaeth Ofalgar (Mindfulness)

Dull o ganolbwyntio eich sylw ar y funud honno, sy’n defnyddio technegau fel myfyrdod, anadlu ac yoga yw ymwybyddiaeth ofalgar. Mae’n ein helpu i ddod yn fwy ymwybodol o’n meddyliau a’n teimladau er mwyn ein rhoi mewn gwell sefyllfa i’w rheoli, yn hytrach na chael ein llethu ganddynt. (darllen rhagor)


Therapiau cyflenwol ac amgen

Mae dulliau amgen a chyflenwol yn deillio o’r gred y gall y corff wella ei hun. Mae llawer o fferyllwyr a siopau iechyd yn gwerthu meddyginiaethau gwahanol a dylent fod mewn sefyllfa i gynnig cyngor. (darllen rhagor : mind.org (Saesneg))


Meddyginiaeth

Gall meddyginiaeth gael ei ragnodi gan feddyg i drin gwahanol fathau o afiechydon iechyd meddwl neu i leihau symptomau. (darllen rhagor : mind.org (Saesneg))


Cyfnod mewn ysbyty

Mewn rhai achosion, gall feddygon proffesiynol benderfynu bod angen i chi dreulio cyfnod mewn ysbyty er mwyn sicrhau’r cyfle gorau am wellhad llawn. Bydd nifer o’r triniaethau uchod hefyd yn cael eu defnyddio tra y byddwch yn yr ysbyty. Tra bod cyfnod mewn ysbyty yn fuddiol iawn ac yn angenrheidiol mewn nifer o sefyllfaoedd, gall hefyd fod yn gyfnod ddigon anodd i nifer ohonom; cyfnod o addasu. Ac mae’r un peth yn wir am y cyfnod yn dilyn dychwelyd adref o’r ysbyty.

Sut ydw i’n ymdopi ar ôl gadael yr ysbyty?

Mae Mind Cymru wedi mynd ati i lunio llyfryn newydd er defnydd unrhyw un sy’n gadael ysbyty ar ôl argyfwng iechyd meddwl.

Gellid lawrlwytho’r llyfryn “Cynllunio ar gyfer gwella” yma.



 

Rhannu