Gweithgareddau i helpu plant sy’n galaru

(Daw’r wybodaeth isod o happiful.com)

Mae llawer o bethau y gallwch eu gwneud i helpu’ch plentyn i alaru drwy weithio drwy eu hemosiynau, deall beth sydd wedi digwydd ac ymdopi â’u colled.

Er na allwn gael gwared ar y tristwch, fe allwn ni gefnogi plant i fynegi eu hemosiynau.

Ein greddf yw amddiffyn ein plant y gorau y gallwn, ond pan ddaw’n fater o brofedigaeth efallai nad yw eu cysgodi yn bosibl. Bydd 41,000 o blant yn dioddef profedigaeth bob blwyddyn yn y DU, ac yn syfrdanol, bydd 92% o bobl ifanc yn profi colled sylweddol erbyn iddynt gyrraedd 16 oed.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Sut i helpu eich plentyn i deimlo’n llai pryderus

Mae pob plentyn, fel pob oedolyn, yn teimlo’n bryderus o dro i dro. Ond i rai, gall gorbryder gymryd drosodd, a’u rhwystro rhag gwneud y pethau maen nhw’n eu mwynhau.

Mae ymchwil gan yr Athro Cathy Creswell o Brifysgol Reading, sydd wedi ysgrifennu llyfrau ar sut i oresgyn gorbryder mewn plentyndod, wedi dangos y gall rhieni wneud pethau i helpu lleddfu pryderon eu plentyn.

Dyma rai awgrymiadau sydd wedi eu selio ar ei hymchwil ac ar astudiaethau diweddar eraill ar orbryder.

Byddwch yn ymwybodol ei fod yn naturiol i blant fynd drwy gyfnodau gwahanol o  orbryder

Efallai bydd plant rhwng 4 ac 8 oed yn poeni am ysbrydion, bwystfilod neu anifeiliaid, tra bydd plant hŷn yn fwy tebygol o boeni am gael niwed drwy ddigwyddiadau go iawn ond prin megis llofruddiaeth, terfysgaeth neu ryfel niwclear.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Sut y dylem ni drafod iechyd meddwl gyda’n plant?

Dyma gyngor gan Sarah Kendrick, pennaeth gwasanaethau’r elusen iechyd meddwl i blant Place2Be, i bobl sydd am gefnogi unrhyw blentyn all fod yn dioddef.

Defnyddiwch iaith sy’n addas i’w hoedran

Nid yw byth yn rhy gynnar nac yn rhy hwyr i ddechrau meddwl am iechyd meddwl eich plentyn – ond sicrhewch eich bod yn dewis eich iaith yn ofalus. O oedran ifanc, gall plant ddechrau deall teimladau a phryderon anodd. Gall cyfeirio at gymeriadau mewn llyfrau neu ar y teledu fod yn ffordd ddefnyddiol i’w hannog i feddwl am emosiynau gwahanol a sut i ymdopi â nhw.

Peidiwch â’u gorlwytho â gwybodaeth

Mae’n bwysig bod yn onest â’ch plant drwy ateb eu cwestiynau, ond byddwch yn ofalus i beidio â’u gorlwytho. Awgrymir ateb yn syml ac mewn ffordd sy’n mynd i’r afael â’u pryderon personol. Gofynnwch iddyn nhw beth yn union maent am wybod, fel eich bod yn canolbwyntio ar yr hyn maent yn gofyn.

Parhau i ddarllen

Rhannu

“Erfyniaf i’th gael yn ôl o afael dy uffern di-enaid” – Iwan Foulkes

Darn bach o ryddiaith greadigol i Mam a phawb arall o’r Fuchedd hon sy’n cael eu llethu gan Iselder dwys:

Neithiwr, yn nyfnderoedd ymysgaroedd ei meddwl pell ni allai heddiw fod. Ni allai, ar erchwyn anfarwol tragwyddol gywilydd ond derbyn tranc ei thynged. Ymroi yn urddasol a diymdroi i’r un weithred eithaf honno, anfadwaith a gynlluniodd yn ei huffern ddaearol gryn fil a mwy o weithiau mewn amryw ffyrdd… ond cilio a wnaeth, ymwrthod mewn ennyd o resymoldeb. Fe giliodd y gysgadwraig i nawdd cyfarwydd, dyddiol, nosweithiol ei gwely. Derbyn ei phoen a wnaeth a do, heddiw, y bore hwn fe ddaeth yn well, fe aeth llaw Angau drachefn am dymor arall.

Fe ddeil y Gwanwynau drachefn wedi hirlwm Gaeaf, fe rown y Byd i’th gael yn ol, am un hirddydd Haf, Ti, fy Mam a Nain fy Mhlant. Ti, yr hon a sychodd ddagrau fy mhlentyndod yn dy fynwes na all lefain ym mhruddglwyf dy fod di-deimlad. Ti a gynilodd y punnoedd i mi fwynhau’r materol fodd, fe rown bopeth, pob darn arian i weld llonder yng ngwyn dy lygaid.

Penliniaf, erfyniaf, nid am felys gwrdd eneidiau tros yr wybren ar Fynydd Seion yn y Dwyrain draw, ond am ddyfodol gwell. I’th gael yn ol o afael dy uffern di-enaid. Anrhydeddodd Dad yr addewidion ar fore’r Briodas gydag arddeliad, er gwell, er gwaeth, i’th gynnal a’th gadw, o am welliant yn Haf dy fod cyn i henaint ddyfod.

Hunllef yw’r A5 i mi, nid oes Lon Goed ar ei llwybr er harddwch ei hafnau. Bydd cenllysg Capel Curig yn bythol greithio’n eirias a chreigiau Nant Ffrancon yn oesol bwyso arnaf. Yr eangderau braf, ymron llesmeiriol yn cau amdanaf, yn borth i ledrith uffern ‘Un Nos Ola’ Leuad’ Caradog. Nefolaidd fan yn burdan cyn tanchwa dorcalonnus.

Chwedl adfyd ydyw ‘Hergest’, chwedl afiach na allaf fyth, hyd na fyddaf, ei anghofio. Nid oes yno Bair y Dadeni, dyma isfyd y cantrefi nad oes ei ddyfnach mewn adfyd. Mil sgrech gyfarwydd yn mileinio ar alawon awelon annaturiol, yn un ysbeilgar iasol fonllef y tu hwnt i borth caeedig Deddf Gwlad. Er nad wyf amddifad, yn ddyn, yr wyf ymbil yn ddifai am fy Mam. Nid yw dy enw mewn beddargraff, dim ond dy enaid ar ddifancoll, yn ddim ond llwch.

Iwan Foulkes


Rhannu

Beth i wneud mewn argyfwng iechyd meddwl

[Daw’r wybodaeth isod o lyfryn ‘Gweithio gyda Thosturi‘ Samariaid Cymru. Os oes angen cymorth arnoch, cysylltwch â’r Samariaid ar 0808 164 0123 (Cymraeg) neu 116 123 (Saesneg) neu’r gwasanaethau brys ar 999.]

Argyfwng iechyd meddwl yw pan fydd ar rywun angen cymorth ar frys.

Pan fydd rhywun yn mynd drwy argyfwng iechyd meddwl, efallai eu bod yn profi:

Efallai y byddwch yn ei chael hi’n anodd aros yn ddigyffro os oes rhywun yn cael argyfwng iechyd meddwl ac efallai y byddwch yn ei gael yn frawychus. Fodd bynnag, mae’n bwysig cofio y gall gweithredu’n dosturiol wneud llawer i gynorthwyo rhywun sydd mewn trallod. Byddwch yn hyderus ynghylch eich gallu i’w helpu, a chofiwch nad oes angen i chi fod yn arbenigwr.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Sut i ymdopi wrth gefnogi rhywun arall

Rydych yn ofalwr os ydych chi’n darparu cefnogaeth a gofal, yn ddi-dâl, i rywun sydd â salwch, anabledd, cyflwr iechyd meddwl neu ddibyniaeth.

Mae bod yn ‘ofalwr’ mwy na thebyg yn disgrifio un rhan yn unig o’ch perthynas â nhw. Mae’n bosib eich bod chi hefyd yn rhiant, yn bartner, yn chwaer, yn frawd, yn blentyn, yn ffrind neu yn aelod arall o’r teulu iddynt. Gall y berthynas hon fod yr un (neu yn fwy) pwysig i chi.

Gall cefnogi eraill fod yn flinedig yn feddyliol ac yn gorfforol. Gallai’r amser ‘rydych chi’n ei dreulio yn gofalu amrywio yn fawr hefyd – mae rhai pobl yn edrych ar ôl rhywun am amser byr, tra bo eraill yn gofalu am rywun yn hirdymor.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Profiad bachgen 12 oed sy’n gofalu am ei dad : BBC Cymru Fyw

Mae Carwyn Gumm, sy’n 12 oed, yn gofalu am ei dad, Stuart, sy’n gaeth i’w gartref am gyfnodau hir ar ôl dioddef anhwylder iechyd meddwl bedair blynedd yn ôl.

I Carwyn, mae siarad am salwch ei dad yn anodd, a dywedodd nad yw’n deall pam fo pawb yn credu bod yr hyn mae’n ei wneud mor arbennig:

“Dwi’n weithiau’n teimlo bod dad ddim yn ymddwyn fel mae e’n arferol, ac yn meddwl i’n hun ‘dyw rhywbeth ddim yn iawn’. Dwi eisiau iddo deimlo’n well, ac weithiau rwy’n ceisio anghofio am y peth, ond dyw hi ddim mor hawdd â hynny.”

Darllen rhagor : Profiad bachgen 12 oed sy’n gofalu am ei dad’ : BBC Cymru Fyw


Rhannu

Rhieni sydd â phroblemau iechyd meddwl

Gall byw gyda rhiant sydd â salwch neu gyflwr iechyd meddwl beri i chi deimlo’n ddryslyd, yn ddig ac yn ddiymadferth.

Mae’n debyg y bydd hynny’n effeithio ar eich bywyd gartref ac ar eich bywyd personol a gall ddigwydd y byddwch yn gorfod gofalu am les eich rhiant.

Os yw’ch rhiant yn ymddwyn yn afresymol neu’n od, rydych chi’n debygol o deimlo’n ofnus ac yn ansicr o beth i’w wneud.

Sut bydd e’n effeithio arnoch chi?

Stigma

Gall y farn negyddol sydd gan rai ar anhwylder meddyliol fod yn anodd ymdopi a hi

Parhau i ddarllen

Rhannu

Cymorth i frodyr a chwiorydd

Os ydy dy frawd neu dy chwaer newydd gael diagnosis o salwch meddwl, neu os ydy dy deulu wedi bod yn byw gyda salwch meddwl ers peth amser bellach, mae hi’n debygol fod gen ti dipyn o gwestiynau a phryderon.

Efallai y byddi di’n profi amrywiaeth o emosiynau neu faterion ymarferol pan fo dy frawd neu dy chwaer yn dangos symptomau o salwch meddwl, neu pan fo ganddyn nhw salwch meddwl. Mae’r rhain yn debygol o newid wrth i ti fynd yn hŷn ac wrth i amgylchiadau newid. Mae hi’n bwysig cofio nad wyt ti ar dy ben dy hun.

Mae’n bosib dy fod ti wedi teimlo fel hyn:

  • Yn ofnus, yn llawn cwestiynau, yn poeni am sut bydd dy berthynas â’th frawd neu dy chwaer yn newid ac yn ansicr sut i helpu dy frawd neu dy chwaer pan mae’n wael.
  • Yn ansicr ble bydd cymorth neu wybodaeth ar gael
  • Yn poeni am dy rieni a sut maen nhw’n ymdopi, a theimlo bod rhai cwestiynau nad wyt ti’n gyfforddus yn eu gofyn iddyn nhw
  • Yn teimlo colled a gofid am y gorffennol ac yn ansicr am y dyfodol
  • Â chymysgedd o deimladau o ddicter neu euogrwydd pam fod hyn wedi digwydd i dy frawd neu dy chwaer
  • Yn poeni y gallai’r un peth ddigwydd i ti. Er enghraifft, poeni am eneteg a salwch meddwl, a phoeni y gallet ti neu dy blant ddatblygu salwch meddwl yn y dyfodol
  • Yn teimlo cywilydd am ymddygiad dy frawd neu dy chwaer o flaen dy ffrindiau,  neu yn ansicr am sut i siarad â’th ffrindiau a dy deulu am salwch meddwl dy frawd neu dy chwaer

Parhau i ddarllen

Rhannu

Sut mae dechrau sgwrs anodd?

23414323_10155753919635011_1591827808_nOs ydych chi’n poeni am rywun a dydych chi ddim yn gwybod beth i’w wneud, dyma rai pethau y gallwch ei wneud i’w helpu.

Os ydych chi’n poeni am rywun ceisiwch eu cael nhw i siarad â chi.

  • Yn aml mae pobl eisiau siarad, ond maen nhw’n aros i rywun ofyn sut y maen nhw. Ceisiwch ofyn cwestiynau agored, fel ‘Beth ddigwyddodd am ……‘, ‘Dywedwch wrtha i am ……‘, ‘Sut ydych chi’n teimlo am……’
  • Ailadroddwch yr hyn maen nhw’n ei ddweud i ddangos eich bod yn deall, ac wedyn gofynnwch fwy o gwestiynau.
  • Canolbwyntiwch ar deimladau eich ffrind yn hytrach na cheisio datrys y broblem. Gall hyn fod yn fwy o gymorth a bydd yn dangos bod ots gyda chi.
  • Rhaid parchu’r hyn maen nhw’n ei ddweud wrthoch chi. Weithiau mae’n hawdd ceisio trwsio problemau pobl, neu roi cyngor iddynt. Gadewch iddynt wneud eu penderfyniadau eu hunain.

Parhau i ddarllen

Rhannu