Ymchwilwyr Caerdydd yn canfod cysylltiad genetig newydd â sgitsoffrenia : Prifysgol Caerdydd

Dr Elliot Rees

Mae ymchwilwyr Prifysgol Caerdydd wedi canfod mwtaniadau newydd mewn genyn sy’n cynnig mewnwelediad newydd i achosion biolegol sgitsoffrenia.

Bu Dr Elliott Rees yn dadansoddi data geneteg gan 3,444 o deuluoedd wedi’u heffeithio gan sgitsoffrenia, yn yr astudiaeth fwyaf o’i math.

Mae’r canfyddiadau, a gyhoeddwyd yn y cyfnodolyn Nature Neuroscience, yn cynnig mewnwelediad pellach i’r achosion sy’n sail i sgitsoffrenia, cyflwr iechyd meddwl cyson ddifrifol sy’n gallu achosi rhithwelediadau a lledrithiau.

Y nod yn y pen draw yw datblygu therapïau newydd ar gyfer y cyflwr, sy’n effeithio ar tua 1% o boblogaeth y byd – a 600,000 o bobl yn y DU.

Yn ôl Dr Rees, sydd wedi bod yn gweithio ar yr astudiaeth am dair blynedd:

“Mae’r gwaith hwn yn cynyddu ein dealltwriaeth o achosion biolegol y cyflwr, ac rydym yn gobeithio y bydd yn arwain at ddatblygu triniaethau newydd mwy effeithiol, oherwydd mae canfod y prif enynnau yn cynnig targedau moleciwlaidd er mwyn datblygu cyffuriau newydd.”

Darllen rhagor : Prifysgol Caerdydd

Darllen rhagor am sgitsoffrenia ar meddwl.org

Rhannu

Effaith cerddoriaeth – Rich Jones : Hansh

Rich Jones yn esbonio sut mae cerddoriaeth yn ei helpu i ddelio â chyflyrau iechyd meddwl.


Rhannu

Gwyddonwyr yng Nghaerdydd yn gwneud datblygiad enfawr i ddeall sgitsoffrenia : WalesOnline

Mae gwyddonwyr ym Mhrifysgol Caerdydd wedi gwneud datblygiad sylweddol i ddeall, ac o bosib, i drin, sgitsoffrenia.

Edrychodd yr astudiaeth fwyaf o’i fath ar 100,000 o bobl, gan gynnwys 40,000 oedd â diagnosis o sgitsoffrenia, gan ddarganfod bod rhai ‘ardaloedd’ penodol mewn genynnau yn cynyddu’r risg o ddatblygu’r cyflwr iechyd meddwl.

Darganfu’r ymchwilwyr hefyd bod rhai o’r genynnau a adnabuwyd fel rhai sy’n cynyddu’r risg o sgitsoffrenia eisoes wedi eu cysylltu ag anhwylderau niwroddatblygiadol, gan gynnwys anabledd deallusol ac anhwylderau ar y sbectrwm awtistiaeth.

Darllen rhagor : WalesOnline (Saesneg)


Rhannu

Sgitsoffrenia’n ‘codi ofn’ ar gyflogwyr : BBC CymruFyw

Mae dynes o Ynys Môn sydd â sgitsoffrenia yn dweud bod stigma ynglŷn â’r cyflwr wedi effeithio ar ei chyfleoedd gwaith.

Dywed Siobhan Davies, 45 o Rosneigr a mam i bedwar o blant, ei bod eisiau gweithio a chyfrannu i gymdeithas, ond bod cyflogwyr posib yn ofni rhoi cyfle iddi.

Mae Ms Davies yn clywed amrywiaeth o leisiau yn ei phen ers yn 16 oed – pob un ag enw a phersonoliaeth ei hun.

Dywed bod cyflogwyr posib yn clywed ei bod wedi methu gweithio am y saith mlynedd diwethaf tra’n cael gofal i mewn ac allan o’r ysbyty a gofyn i’w hunain: “Ydy hi’n mynd i fod i fewn eto? Fedran ni gymryd siawns arni? Ac mae lot o bobl ddim yn barod i neud hynny. Dyna ‘di’r broblem. Ti’n ca’l dy ddal yn y gorffennol.”

Gwyliwch Siobhan yn trafod ei phrofiadau ar Newyddion9


Rhannu

Oes gyda chi’r argraff anghywir am sgitsoffrenia?

_97816523_gettyimages-541836000

Mae elusen iechyd meddwl wedi rhybuddio nad yw sgitsoffrenia yn golygu bod gennych chi bersonoliaeth ddeublyg nag eich bod yn dreisgar.

Yn ôl yr elusen Ailfeddwl Salwch Meddwl (Rethink) mae arolwg o 1,500 o bobl yn dangos fod y cyflwr yn cael ei gamddeall gan lawer.

Mae sgitsoffrenia yn aml yn achosi rhithweledigaethau, fel clywed lleisiau neu weld lledrithiau, ac mae’n gallu gwneud i bobl golli diddordeb mewn bywyd.

Ond, ni ddylai sgitsoffrenia fod “yn air budr neu’n sail i gam-drin geiriol” meddai’r elusen, a rhybuddiodd y sefydliad bod mythau felly’n beryglus.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Sgitsoffrenia

Sgitsoffrenia1Sgitsoffrenia yw’r ffurf mwyaf cyffredin o anhwylder seicotig, a gall effeithio ar y ffordd mae unigolion yn meddwl, teimlo ac ymddwyn.

Fel rheol, bydd sgitsoffrenia’n dechrau tua diwedd glaslencyndod neu wrth ddechrau tyfu’n oedolyn, a’r duedd yw iddo ddechrau
ychydig yn hwyrach mewn menywod nag mewn dynion.

Nid oes gan bobl â sgitsoffrenia ‘bersonoliaeth hollt’, ac nad yw’r mwyafrif o bobl â sgitsoffrenia yn beryglus nac yn debyg o gyflawni trosedd.

Bydd sgitsoffrenia’n effeithio ar ryw un o bob 100 o bobl.


Symptomau cyffredin

  • Rhithdybiau – Credu’n bendant bethau nad ydynt fel rheol yn wir. Er enghraifft, gall pobl feddwl fod rhywun eisiau eu hanafu hwy neu eu teulu.
  • Gweld Rhithiau – Canfyddiadau ffug lle y gall pobl glywed lleisiau neu weld pethau nad ydynt yno mewn
    gwirionedd. Gall rhithdybiau a gweld rhithiau fod yn real iawn i’r sawl sy’n eu profi, a pheri llawer iawn o ofid.
  • Dryswch meddwl – Weithiau caiff pobl drafferth wrth gyfleu eu meddyliau a gall hynny ei gwneud hi’n anodd dilyn yr ystyr.

Darllen rhagor: Y Ganolfan Iechyd Meddwl Genedlaethol (pdf)

Parhau i ddarllen

Rhannu

Llyfrau sy’n ymwneud ag iechyd meddwl

Cyfres Darllen yn Well a Hunan-gymorth

Byw Bywyd i’r Eithaf – Dr. Chris Williams (Atebol, Gorffennaf 2020)

Cyfieithiad Testun.cyf o Living Life to the Full.

“Ydych chi am deimlo’n hapusach, dod o hyd i amser i chi a goresgyn problemau? Mae Byw Bywyd i’r Eitha’ yn dysgu strategaethau lles pwerus i chi yn seiliedig ar y dull Therapi Ymddygiad Gwybyddol y gellir ymddiried ynddo. Ei nod yw eich helpu chi i ddarganfod pam rydych chi’n teimlo fel rydych chi’n ei wneud, ac yna gwneud newidiadau mewn ffyrdd cam wrth gam wedi’u cynllunio.”

Mwy: gwales.com


Byw gyda chi du – Matthew & Ainsley Johnstone (Y Lolfa, Awst 2019)

Cyfieithiad Cymraeg o Living With a Black Dog.

“Sut i gadw trefn ar eich bywyd pan mae’r Ci Du gerllaw. Mae Byw gyda Chi Du yn ganllaw y mae’n rhaid i bartneriaid, teulu, ffrindiau a chyd-weithwyr pobl ag iselder ei ddarllen. Mae cyngor ymarferol ynddo am sut i adnabod y symptomau a sut i reoli Ci Du.”

Mwy: ylolfa.com


Camau Cyntaf trwy Brofedigaeth – Sue Mayfield (Cyhoeddiadau’r Gair, Gorffennaf 2019)

Cyfieithiad Gwilym Wyn Roberts First Steps through Bereavement.

“O’r sioc o farwolaeth rhywun agos hyd at wynebu bywyd yn ymarferol wedi hynny, mae Camau Cyntaf trwy Brofedigaeth yn rhoi arweiniad gwerthfawr trwy’r broses o alaru. Bydd yr adrannau defnyddiol ar angladdau, dal ati, cadw’n iach, delio gyda theimladau, sut i gofio’r ymadawedig a mwy yn eich cynorthwyo i ganfod eich ffordd trwy’r galar.”

Mwy: gwales.com


Canllaw Bach Sheldon i Ffobia a Phanig – Kevin Gournay (Y Lolfa, Gorffennaf 2019)

Cyfieithiad Cymraeg o The Sheldon Short Guide to Phobias and Panic.

“Mae ffobiâu a phyliau o banig yn difetha bywydau llawer o bobl. Ond mae newid yn bosibl. Gyda’r canllaw bach hwn byddwch yn dysgu sut i oresgyn y gorbryder sydd wrth wraidd y symptomau annifyr hyn, gan ddefnyddio rhaglen hunangymorth effeithiol.

  • deall ofn a gorbryder
  • achosion a thriniaethau
  • diffinio’ch problem
  • dewis eich targedau neu’ch nodau
  • penderfynu ar eich cynllun a’i roi ar waith”

Mwy: gwales.com

Parhau i ddarllen

Rhannu

Merch o Rhuthun yn helpu eraill i ddelio â salwch meddwl : BBC

_89367543_angharadmayMae merch o Rhuthun sy’n diodde’ o broblemau iechyd meddwl wedi dechrau ymgyrch i geisio helpu eraill i ddelio â’u salwch.

Mae salwch meddwl wedi effeithio ar Angharad May, 26 oed, ers pan oedd hi’n blentyn, ac mae’n diodde’ o sgitsoffrenia ac anorecsia.

Mwy: bbc.co.uk/cymrufyw/

Rhannu