Hel Meddyliau efo Lisa Jên Brown

Bu criw meddwl.org yn holi’r actor a pherfformwr Lisa Jên Brown am ei phrofiadau gyda’i hiechyd meddwl a PMDD.

Pryd ddois di i wybod am y cyflwr PMDD (Premenstrual Dysphoric Disorder) yn gyntaf? Oeddet ti’n gwybod unrhyw beth amdano cyn cael deiagnosis?

Mi oedd na sawl ‘light bulb moment‘, a haenau ar sut ddesh i wybod am y cyflwr. Dwi wasdad wedi diodda’ yn emosiynol cyn y mislif. O’n i’n ifanc iawn yn cychwyn ac felly yr emosiyna’ a’r teimlada cymhleth oedd yn dod cyn gwaedu – wedi gadal fi’n bentwr ers o’n i’n 11 oed. Mae pawb sy’n agos ata’ fi, fy Mam a’n chwaer ayyb yn gwybod o edrych arna’ fi ‘mod i am ‘ddod ‘on’.

Ond dim ond ers tua 6 mis ddesh i wybod am y cyflwr sy’n ‘disorder’ – o’n i wasdad yn meddwl mai PMT drwg oedd gen i, neu hyd yn oed mod i efo Bipolar neu Iselder gwael… wasdad yn chwilio am atebion ‘pam mod i fel hyn?’ ‘Be sy’n digwydd i fi?’. Ac er mod i yn gymaint o hipi, yn addoli’r  lleuad, yn nofio mewn afonydd, yn cysylltu â’r tir, yn canu i’r brain… nesh i erioed gysylltu fy nheimlada’ a fy emosiyna efo fy ‘cycle’- sy’n hollol ridiculous! (Ac ia, rheswm arall i deimlo fel methiant pan dwi’n ganol y niwl o’r uffern ac ydy PMDD!!).

Ond dwi’n lwcus i gael Mir! Ffrind gora’ sy’n nabod fi’n well na fi’n hun! Un noson yn y clo mawr mis Mawrth, nath hi ‘screen shotio’ symptomau PMDD i fi a deud ‘Dol! Chdi!’ a dwi’n cofio darllan o yn fy ngwely a mynd…. ‘ia! fi ‘di hon!’. Y noson wedyn nesh i weld eitem ar newyddion 10 o’ gloch y BBC, a sawl dynas yn siarad am eu teimladau ac mi o’n i a fy ngŵr Mart yn digwydd gwylio – dyna pryd nesh i  sylweddoli bod symtomau fi’n cyfateb efo rhai y merched ‘ma ar y teli. Diolch byth fod na ferched yn codi ymwybyddiaeth!

Parhau i ddarllen

Rhannu

PMDD ac iechyd meddwl

Mae Anhwylder Dysfforig Cyn Mislif (Premenstrual Dysphoric Disorder – PMDD) yn fath difrifol iawn o Syndrom Cyn Mislif (Premenstrual Syndrome – PMS), sy’n medru achosi nifer o symptomau emosiynol a chorfforol bob mis yn ystod, neu’r wythnos neu ddwy cyn i chi ddechrau, eich mislif.

Er y bydd nifer o bobl sy’n cael mislif yn profi symptomau PMS, mae symptomau PMDD yn llawer gwaeth, a gallant gael effaith difrifol ar eich bywyd. Gall PMDD ei gwneud hi’n anodd gweithio, cymdeithasu a chynnal perthnasau iach. Mewn rhai achosion, gall hefyd arwain at feddyliau hunanladdol.

Ydy PMDD yn broblem iechyd meddwl?

Yn gyffredinol, diffinnir PMDD fel anhwylder endocrin, sy’n golygu ei fod yn anhwylder sy’n gysylltiedig â hormonau. Fodd bynnag, yn ogystal â symptomau corfforol, mae pobl sydd â PMDD hefyd yn profi amrywiaeth o symptomau iechyd meddwl gwahanol megis iselder a theimladau hunanladdol. Oherwydd hynny, mae PMDD yn ddiweddar wedi ei gofnodi fel problem iechyd meddwl yn y DSM-5 – un o’r prif lawlyfrau y mae meddygon yn ei ddefnyddio i roi diagnosis o broblemau iechyd meddwl.

Parhau i ddarllen

Rhannu