Geiriau rhiant – Fiona Christie Jones

Elain, merch Fiona & Geraint.

Mae’r blog hwn yn cyfeirio at anhwylder bwyta

Ma’r ferch yn ‘chydig o ‘perfectionist’ – targed hawdd iawn i’r salwch anorecsia! Ma’ hi wedi bod yn dioddef ers tua 2 flynedd erbyn hyn, ac yn cwffio bob dydd yn ei erbyn.

Ma’ hi wedi treulio amser mewn ysbyty sawl gwaith ac wedi dod yn agos at ‘organ failure’. Mae ‘Ana’ (Anorecsia) fel person arall yn cymryd drosodd y meddwl, ac wedi gwneud iddi ymddwyn hollol allan o gymeriad.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Iechyd meddwl – Beth ddylwn i ddweud?

Beth ddylwn i ei ddweud wrth rywun sydd â salwch meddwl?

  1. Sut wyt ti heddiw? Mae’n gwestiwn rydym i gyd yn ei ofyn sawl gwaith y dydd. Ond pa mor aml fydd rhywun yn ymhelaethu ymhellach na jyst “Iawn, diolch”? Does dim rhaid cynnig yr ateb, jyst byddwch yn glust i wrando. Byddwch yn ffrind.
  2. Wyt ti am fynd am baned/am dro? Ambell waith mae cyflyrau iechyd meddwl yn golygu y bydd rhywun yn ynysu eu hunain o’r byd. Gall fynd am dro gyda ffrind a chael sgwrs wneud byd o les i rywun sydd heb siarad â rhywun arall am gyfnod, hyd yn oed os nad ydych chi’n siarad am y broblem.
  3. Wyt ti am i mi ddod draw? Mae hyn yn opsiwn pan nad yw’r person am adael y tŷ, ond bod angen cwmni arnynt.
  4. Ti’n haeddu bod yn hapus. Mae hunan-barch pobl â phroblemau iechyd meddwl weithiau’n gallu bod mor isel, i’r fath raddau nad ydynt yn credu eu bod yn haeddu derbyn cymorth. Atgoffwch nhw faint maen nhw’n ei olygu i chi, a bod pawb yn haeddu hapusrwydd. A chofiwch eu hatgoffa nad yw pawb 100% yn hapus bob amser.
  5. Dwyt ti ddim yn od. Gall salwch meddwl deimlo mor unig, i’r fath raddau eu bod yn teimlo mai nhw yw’r unig un yn y byd sy’n teimlo fel hynny. Atgoffwch nhw bod y broblem yn un cyffredin, ac nad ydynt yn od neu’n ‘wahanol’. Parhau i ddarllen
Rhannu

Sut i helpu eich partner â gorbryder – yn ogystal â’ch hun

Gall byw â gorbryder fod yn anodd – mae’n bosibl bod eich meddyliau ar garlam, eich bod yn ofni tasgau y mae eraill yn eu gwneud yn hawdd ac efallai ei bod hi’n teimlo fel petai nad oes modd dianc o’ch pryderon.

Llun gan Hanna Barczyk

Ond mae caru rhywun â gorbryder yn gallu bod yn anodd hefyd. Efallai eich bod yn teimlo nad ydych yn gallu helpu, neu wedi’ch llethu gyda’r ffordd mae teimladau eich partner yn effeithio eich bywyd bob dydd.

Os felly, nid ydych ar eich pen eich hun: mae sawl astudiaeth yn dangos bod anhwylderau gorbryder yn gallu cyfrannu at broblemau priodasol neu broblemau o fewn perthynas.

Caiff gorbryder ei brofi mewn nifer o wahanol ffyrdd, ar nifer o lefelau gwahanol – o lefel ganolog i lefel gwanychol, o orbryder cyffredinol i ffobiâu – a gall ei effeithiau amrywio. Ond mae seiciatryddion a therapyddion yn dweud bod ffyrdd i helpu eich partner i ddeilio â’r heriau hyn, gan ofalu am eich hun hefyd.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Gofyn i oedolyn am gymorth

Daw’r wybodaeth isod o wefan Childline.

Os oes gen ti broblem na alli di ei datrys ar ben dy hun, mae’n syniad da i ofyn i oedolyn ‘rwyt ti’n ymddiried ynddynt am help. Mae’r erthygl hon yn cynnwys gwybodaeth i dy helpu ddod o hyd i’r person cywir i ofyn, ac yn awgrymu ffyrdd i ddechrau sgwrs anodd.

 

Sut gall siarad gydag oedolyn helpu?

Weithiau, gall rhywun arall dy helpu i weld dy broblem mewn ffordd wahanol. Gallen nhw roi syniadau newydd i ti am sut i ymdopi gyda phethau. Efallai eu bod nhw wedi bod drwy rywbeth tebyg eu hunain. Efallai eu bod nhw’n gwybod yn union beth i wneud neu yn gwybod am rywun all dy helpu.

Mae rhoi pethau i mewn i eiriau yn aml yn helpu. Weithiau, gall rhannu beth sydd ar dy feddwl fod yn llesol. Gallai siarad â rhywun wneud i ti deimlo nad oes rhaid i ti ddelio gyda phethau ar ben dy hun.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Gweithgareddau i helpu plant sy’n galaru

(Daw’r wybodaeth isod o happiful.com)

Mae llawer o bethau y gallwch eu gwneud i helpu’ch plentyn i alaru drwy weithio drwy eu hemosiynau, deall beth sydd wedi digwydd ac ymdopi â’u colled.

Er na allwn gael gwared ar y tristwch, fe allwn ni gefnogi plant i fynegi eu hemosiynau.

Ein greddf yw amddiffyn ein plant y gorau y gallwn, ond pan ddaw’n fater o brofedigaeth efallai nad yw eu cysgodi yn bosibl. Bydd 41,000 o blant yn dioddef profedigaeth bob blwyddyn yn y DU, ac yn syfrdanol, bydd 92% o bobl ifanc yn profi colled sylweddol erbyn iddynt gyrraedd 16 oed.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Sut i helpu eich plentyn i deimlo’n llai pryderus

Mae pob plentyn, fel pob oedolyn, yn teimlo’n bryderus o dro i dro. Ond i rai, gall gorbryder gymryd drosodd, a’u rhwystro rhag gwneud y pethau maen nhw’n eu mwynhau.

Mae ymchwil gan yr Athro Cathy Creswell o Brifysgol Reading, sydd wedi ysgrifennu llyfrau ar sut i oresgyn gorbryder mewn plentyndod, wedi dangos y gall rhieni wneud pethau i helpu lleddfu pryderon eu plentyn.

Dyma rai awgrymiadau sydd wedi eu selio ar ei hymchwil ac ar astudiaethau diweddar eraill ar orbryder.

Byddwch yn ymwybodol ei fod yn naturiol i blant fynd drwy gyfnodau gwahanol o  orbryder

Efallai bydd plant rhwng 4 ac 8 oed yn poeni am ysbrydion, bwystfilod neu anifeiliaid, tra bydd plant hŷn yn fwy tebygol o boeni am gael niwed drwy ddigwyddiadau go iawn ond prin megis llofruddiaeth, terfysgaeth neu ryfel niwclear.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Beth i wneud mewn argyfwng iechyd meddwl

[Daw’r wybodaeth isod o lyfryn ‘Gweithio gyda Thosturi‘ Samariaid Cymru. Os oes angen cymorth arnoch, cysylltwch â’r Samariaid ar 0808 164 0123 (Cymraeg) neu 116 123 (Saesneg) neu’r gwasanaethau brys ar 999.]

Argyfwng iechyd meddwl yw pan fydd ar rywun angen cymorth ar frys.

Pan fydd rhywun yn mynd drwy argyfwng iechyd meddwl, efallai eu bod yn profi:

Efallai y byddwch yn ei chael hi’n anodd aros yn ddigyffro os oes rhywun yn cael argyfwng iechyd meddwl ac efallai y byddwch yn ei gael yn frawychus. Fodd bynnag, mae’n bwysig cofio y gall gweithredu’n dosturiol wneud llawer i gynorthwyo rhywun sydd mewn trallod. Byddwch yn hyderus ynghylch eich gallu i’w helpu, a chofiwch nad oes angen i chi fod yn arbenigwr.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Pwl o banig – Sut alla i helpu?

Gall fod yn anodd pan fydd rhywun annwyl i chi yn cael pwl o banig – yn enwedig os yw’n digwydd heb rybudd.

P’un ai ydynt yn ddieithryn ar y trên neu yn ffrind agos i chi, mae pethau y gallwch chi eu gwneud i’w helpu.

Yn gyffredinol, dylech:

  • Beidio â chynhyrfu
  • Gadael iddynt wybod eich bod chi yno iddyn nhw
  • Eu hannog i eistedd i lawr mewn man tawel tan eu bod yn teimlo’n well

Parhau i ddarllen

Rhannu

Anhwylder Bwyta – Sut alla i helpu?

Efallai y byddwch yn teimlo’n bryderus iawn os ydych yn credu bod gan rywun yr ydych yn agos atynt broblem bwyta.

Gall fod yn anodd gwybod sut i siarad â nhw neu sut i ymdopi â’r newidiadau yn eu hwyliau. Efallai eich bod eisoes wedi ceisio cynnig cymorth iddynt, ond bod y person hwnnw yn anfodlon neu’n methu derbyn cymorth. Gall hyn wneud i chi deimlo’n ddiymadferth ac yn grac.

Mae sawl peth defnyddiol y gallwch chi wneud:

Gadewch iddynt wybod eich bod chi yna

Un o’r pethau mwyaf pwysig y gallwch chi wneud yw gadael i’r person yr ydych yn poeni amdanynt wybod eich bod chi yna, eich bod yn gwrando ac yn gallu eu helpu i ddod o hyd i gymorth. Gadewch y person wybod eu bod yn gallu siarad â chi pan fyddant yn barod.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Straen – Sut alla i helpu?

Os oes rhywun rydych chi’n agos ato o dan straen, mae llawer o bethau ymarferol rydych chi’n gallu eu gwneud er mwyn eu cynorthwyo nhw – er gwaetha’r ffaith nad ydych chi’n debygol o allu newid y sefyllfa y maen nhw ynddi.

Helpwch nhw i ystyried a oes straen arnynt

Mae pobl yn aml yn methu sylweddoli mai arwyddion straen yw rhai symptomau corfforol a mathau o ymddygiad (megis methu cysgu neu yfed mwy nag arfer). Weithiau, byddwch chi’n gallu gweld hynny cyn iddynt ei sylweddoli eu hunain. Os ydych chi wedi sylwi fod rhywun i’w weld yn hynod o brysur, yn orbryderus neu yn wael, gallwch chi roi gwybod hynny iddynt yn dyner a gofyn sut gallwch chi helpu.

Parhau i ddarllen

Rhannu