Sut i ymdopi wrth gefnogi rhywun arall

Rydych yn ofalwr os ydych chi’n darparu cefnogaeth a gofal, yn ddi-dâl, i rywun sydd â salwch, anabledd, cyflwr iechyd meddwl neu ddibyniaeth.

Mae bod yn ‘ofalwr’ mwy na thebyg yn disgrifio un rhan yn unig o’ch perthynas â nhw. Mae’n bosib eich bod chi hefyd yn rhiant, yn bartner, yn chwaer, yn frawd, yn blentyn, yn ffrind neu yn aelod arall o’r teulu iddynt. Gall y berthynas hon fod yr un (neu yn fwy) pwysig i chi.

Gall cefnogi eraill fod yn flinedig yn feddyliol ac yn gorfforol. Gallai’r amser ‘rydych chi’n ei dreulio yn gofalu amrywio yn fawr hefyd – mae rhai pobl yn edrych ar ôl rhywun am amser byr, tra bo eraill yn gofalu am rywun yn hirdymor.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Profiad bachgen 12 oed sy’n gofalu am ei dad : BBC Cymru Fyw

Mae Carwyn Gumm, sy’n 12 oed, yn gofalu am ei dad, Stuart, sy’n gaeth i’w gartref am gyfnodau hir ar ôl dioddef anhwylder iechyd meddwl bedair blynedd yn ôl.

I Carwyn, mae siarad am salwch ei dad yn anodd, a dywedodd nad yw’n deall pam fo pawb yn credu bod yr hyn mae’n ei wneud mor arbennig:

“Dwi’n weithiau’n teimlo bod dad ddim yn ymddwyn fel mae e’n arferol, ac yn meddwl i’n hun ‘dyw rhywbeth ddim yn iawn’. Dwi eisiau iddo deimlo’n well, ac weithiau rwy’n ceisio anghofio am y peth, ond dyw hi ddim mor hawdd â hynny.”

Darllen rhagor : Profiad bachgen 12 oed sy’n gofalu am ei dad’ : BBC Cymru Fyw


Rhannu

Rhieni sydd â phroblemau iechyd meddwl

Gall byw gyda rhiant sydd â salwch neu gyflwr iechyd meddwl beri i chi deimlo’n ddryslyd, yn ddig ac yn ddiymadferth.

Mae’n debyg y bydd hynny’n effeithio ar eich bywyd gartref ac ar eich bywyd personol a gall ddigwydd y byddwch yn gorfod gofalu am les eich rhiant.

Os yw’ch rhiant yn ymddwyn yn afresymol neu’n od, rydych chi’n debygol o deimlo’n ofnus ac yn ansicr o beth i’w wneud.

Sut bydd e’n effeithio arnoch chi?

Stigma

Gall y farn negyddol sydd gan rai ar anhwylder meddyliol fod yn anodd ymdopi a hi

Parhau i ddarllen

Rhannu

Byw efo salwch Mam – Anna Foulkes

Anna

Tristwch.  Euogrwydd.  Ansicrwydd.  Casineb.  Blinder.  Gwylltineb.

‘Dwi ‘di teimlo pob un o’r emosiynau yna dros y bedair blynedd ddiwethaf wrth wylio Mam yn brwydro’n erbyn iselder a seicosis. Ond wrth gwrs, ‘dwi hefyd ‘di teimlo’n hapus ar adegau pan mae Mam yn well, pan fydd yr ‘hen Mam’ yn ymddangos eto. Ond fydda i wastad ofn gadael i fi fy hun deimlo’n rhy hapus, achos yn aml iawn pan mae Mam yn cael wythnos neu fis da, mae wythnos neu fis gwaeth na’r tro dwethaf yn dilyn.

Dyna un peth ‘dwi ‘di ddysgu wrth drio bod yn gefn i Mam ar yr adegau anodd.  Bob tro dwi’n meddwl bod Mam yn nôl efo ni, ei bod hi’n mynd i allu bod yn Nain i’r plantos acw eto, mi ddaw ‘na rywbeth a’i tharo hi nôl eto.  Felly byddwn ni’n mynd nôl i’r dechre ac yn trio eto.  Ac felly mae hi ‘di bod i ni fel teulu ers 2014.  Yn aml iawn, ‘dwi’n teimlo ei bod hi jest mor anodd i’r teulu a ffrindie agos sy’n gwylio rhywun mae nhw’n caru yn dioddef, ag ydi hi i’r person sy’n dioddef.  Mi fues i am hir yn methu deall a methu rili dygymod efo be’ oedd ‘di digwydd i Mam.  Ar y pryd, mi ddoth y salwch o nunlle – roedd Mam yn iawn siŵr, 54 mlwydd oed, wedi priodi ers bron i 30 mlynedd, yn gweithio yn llawn amser, y plant ‘di tyfu fyny a ‘di gadel gartre’, tŷ neis a dwy wyres fach lyfli.

Euog.

Heddiw, wrth edrych nôl, roedd yna ambell arwydd bod y frwydr yma ar ddechrau. A dyna lle mae’r teimlad o euogrwydd yn dod mewn, teimlo y buaswn i wedi gallu neud rhywbeth i stopio’r salwch ‘ma, teimlo y dylwn i fod wedi ‘neud mwy i helpu Mam.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Yr her sy’n wynebu gofalwyr ifanc : BBC Cymru Fyw

Mae plant sydd â rhieni sy’n gaeth i alcohol ddwywaith yn fwy tebygol o gael problemau yn yr ysgol, a deirgwaith yn fwy tebygol o ystyried lladd eu hunain. Rhodri Llywelyn fu’n holi y cyflwynydd radio a theledu Geraint Hardy.

Rhannu

teulu a ffrindiau

teuluGallwch roi cymorth i ffrind neu aelod o’r teulu drwy adnabod arwyddion problemau iechyd meddwl a’u cysylltu gyda’r sawl gall roi cymorth proffesiynol.

Gall siarad â ffrindiau a theulu am broblemau iechyd meddwl fod yn gyfle i ddarparu gwybodaeth, cefnogaeth, ac arweiniad.


 Ydych chi’n poeni am rywun?

Os ydych yn poeni am iechyd meddwl ffrind, perthynas neu rywun annwyl, a dydych chi ddim yn gwybod beth i’w wneud, mae cyngor isod ar sut i ddechrau sgwrs anodd.

Ceisiwch eu cael nhw i siarad â chi.

  • Yn aml mae pobl eisiau siarad, ond maen nhw’n aros i rywun ofyn sut y maen nhw. Ceisiwch ofyn cwestiynau agored, fel ‘Beth ddigwyddodd am ……’, ‘Dywedwch wrtha i am ……’, ‘Sut ydych chi’n teimlo am……’
  • Ailadroddwch yr hyn maen nhw’n ei ddweud i ddangos eich bod yn deall, ac wedyn gofynnwch fwy o gwestiynau.
  • Canolbwyntiwch ar deimladau eich ffrind yn hytrach na cheisio datrys y broblem. Gall hyn fod yn fwy o gymorth a bydd yn dangos bod ots gyda chi.
  • Rhaid parchu’r hyn maen nhw’n ei ddweud wrthoch chi. Weithiau mae’n hawdd ceisio trwsio problemau pobl, neu roi cyngor iddynt. Gadewch iddynt wneud eu penderfyniadau eu hunain.

Sut gallaf helpu rhywun arall i ofyn am help?

Bydd y rhan fwyaf o bobl sy’n dioddef problem iechyd meddwl yn siarad â’i ffrindiau a theulu cyn siarad â gweithiwr iechyd proffesiynol, felly gall y cymorth rydych yn ei gynnig fod yn werthfawr iawn. Mae gan Mind ganllaw ar sut i gynnig cymorth emosiynol ac ymarferol, beth i’w wneud mewn argyfwng, a sut i sicrhau eich bod yn gofalu am eich hun.

Sut y gallaf helpu rhywun arall i ofyn am help? (Mind)

Parhau i ddarllen

Rhannu