‘Madi’ – nofel newydd am anhwylderau bwyta : Atebol

Nofel i oedolion a phobl ifanc yw Madi gan yr awdur a’r dramodydd amryddawn, Dewi Wyn Williams. Dyma gyfrol ddirdynnol a chignoeth sy’n adrodd stori merch ifanc sy’n byw gydag anorecsia a bwlimia ac yn cuddio’r salwch.

Gydag arlunwaith lliwgar a manwl Niki Pilkington yn addurno’r clawr ac ambell i dudalen o fewn y gyfrol, dyma stori gan awdur sy’n ysgrifennu’n onest am bwnc sy’n bersonol iawn iddo.

Perffeithrwydd, hunaniaeth, rheolaeth. Sut gall Madi ddod o hyd i’r rhain mewn byd amherffaith, cystadleuol ac afreolus, a dim ond unigrwydd iddi yn gwmni? Nid yw stori Madi’n ddarllen cyfforddus, ac er bod y nofel yn llawn hiwmor tywyll a sylwadau crafog, mae’r cynnwys yn gignoeth. Dyma nofel heriol i’n cymdeithas fodern, a’i harddull a’i themâu anghonfensiynol yn torri cwys newydd.

Dywedodd Dewi:

“Mae’r cyflwr yn cynyddu ar draws y byd, yn cael ei fwydo gan gymdeithas sydd yn edrych fwyfwy i’r drych ac mae’n rhaid codi ymwybyddiaeth am y cyflwr seicolegol erchyll hwn sydd yn dinistrio unigolion a theuluoedd.”.

Bydd Madi ar gael i’w brynu ar ddiwedd mis Mawrth am £8.99 yn eich siop lyfrau leol neu’n uniongyrchol oddi wrth y cyhoeddwyr, Atebol.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Nigel Owens ac iechyd meddwl

Nigel Owens yn rhannu ei brofiadau o iselder a bwlimia ar Radio Cymru yn ddiweddar.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Anhwylder Bwyta – Sut alla’i helpu?

Efallai y byddwch yn teimlo’n bryderus iawn os ydych yn credu bod gan rywun yr ydych yn agos atynt broblem bwyta.

Gall fod yn anodd gwybod sut i siarad â nhw neu sut i ymdopi â’r newidiadau yn eu hwyliau. Efallai eich bod eisoes wedi ceisio cynnig cymorth iddynt, ond bod y person hwnnw yn anfodlon neu’n methu derbyn cymorth. Gall hyn wneud i chi deimlo’n ddiymadferth ac yn grac.

Mae sawl peth defnyddiol y gallwch chi wneud:

Gadewch iddynt wybod eich bod chi yna

Un o’r pethau mwyaf pwysig y gallwch chi wneud yw gadael i’r person yr ydych yn poeni amdanynt wybod eich bod chi yna, eich bod yn gwrando ac yn gallu eu helpu i ddod o hyd i gymorth. Gadewch y person wybod eu bod yn gallu siarad â chi pan fyddant yn barod.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Gallai camsyniadau am anhwylderau bwyta fod yn niweidiol : BBC

Nid oes llawer o bobl yn medru adnabod arwyddion anhwylder bwyta.

O’r 2,108 o oedolion a holwyd gan YouGov, nid oedd 79% ohonynt yn medru enwi symptomau seicolegol anhwylderau bwyta, megis hunan-barch isel neu dysmorffia’r corff.

Nid yw hyn yn syndod i’r hyfforddwr ioga James Downs, a’r flogwraig Aliss Bonython.

Maent ill dau yn byw gydag anhwylderau bwyta, ac yn dweud bod camsyniadau ynghylch sut mae anhwylderau bwyta yn edrych yn niweidiol iawn.

Dywedodd James iddo gael diagnosis o anorecsia pan oedd yn 15 oed. Bellach, mae’n 28 oed ac ystyrir fod ei bwysau yn iach, ond dywedodd wrth Newsbeat ei fod yn dal i ymdopi â bwlimia bob dydd.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Dynes ifanc yn disgrifio’i brwydr ag anhwylder bwyta : WalesOnline

Llun: Izzy Harris

Mae Izzy Harris yn 20 mlwydd oed ac yn dod o Abertawe. Dyma ei disgrifiad dewr hi o’i phrofiad ag anorecsia a bwlimia.

Ers i mi gofio, rwyf wedi bod yn hunanymwybodol am fy nghorff, felly, pan ddechreuais gymharu fy mhwysau a fy maint â’r merched eraill yn yr ysgol, doeddwn i ddim yn hoffi’r hyn roeddwn i’n ei weld yn y drych. Roeddwn i ychydig fodfeddi yn dalach na’r cyffredin, felly roedd fy nghoesau ychydig yn fwy, fy stumog ychydig yn fwy crwn, a fy ngwasg ychydig yn fwy llydan na phawb arall.

Pan oeddwn i’n 15 oed dechreuais fynd ar ddeiet. Roeddwn i’n gwneud llawer o ymarfer corff ac yn cyfri pob calori gydag ap ar fy ffôn. Aeth fy mhrydau bwyd yn llai a dechreuais hepgor rhai pethau o’m deiet.

Roedd y glorian yn dweud bod fy mhwysau yn lleihau, ond ni allwn weld y gwahaniaeth yn y drych o ddydd i ddydd, felly wnes i barhau.

Fe wnes i roi’r gorau i fwyta brecwast a chinio. Roeddwn i’n gwneud ymarfer corff am oriau bob dydd. Gwnes fy hun yn sâl er mwyn lleihau’r nifer o galorïau roeddwn i’n eu bwyta.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Anorecsia: ‘To The Bone’ a’r gwir y tu hwnt i’r sgrîn 

to-the-bone-620x412
Llun o’r ffilm ‘To the Bone’

Ar ôl dioddef ag anorecsia am dros ddegawd, gallech chi ddweud fy mod i’n arbenigwraig wrth drafod anhwylderau bwyta. Dwi wedi dioddef â dau math o anhwylder bwyta dros y blynyddoedd: anorecsia a bwlimia.

Dwi’n 25 oed bellach ac wedi gwella cymaint. Dwi yn y categori BMI iach ac mae fy arferion bwyta yn normal, ond mae’r portread o anhwylderau bwyta yn y cyfryngau ac ati yn parhau i achosi trafferth i mi.

Dwi am drafod y ffilm newydd ‘To The Bone’ ar Netflix, a’r effaith niweidiol y gallai gael ar ddioddefwyr. Dwi’n gobeithio y bydd hyn yn helpu’r rhai hynny sy’n dioddef i wneud penderfyniad gwybodus ynghylch p’un ai i wylio’r ffilm neu beidio, ac yn bennaf dwi am i’r bobl sy’n creu’r math hwn o gynnwys i wneud hynny’n gyfrifol gan ystyried y rhai hynny sy’n dioddef yn eu bywyd go iawn.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Nigel Owens: Bulimia a fi : BBC Cymru Fyw

nigelowens2
Nigel Owens – Llun o wefan BBC Cymru Fyw

Mae e’n un o ddyfarnwyr gorau’r byd ond mae Nigel Owens wedi rhoi ei iechyd mewn perygl i gyrraedd uchelfannau’r gamp.

Mae’r gŵr o Fynydd Cerrig wedi cydnabod bod ganddo broblemau gyda bulimia pan oedd yn ddyn ifanc. Ond am y tro cyntaf mae’n datgelu bod ei frwydr gyda’r anhwylder bwyta yn parhau wrth iddo geisio cyrraedd y safonau ffitrwydd angenrheidiol fel dyfarnwr rygbi proffesiynol.

Wrth weithio ar raglen Nigel Owens: Bulimia and Me, BBC One Wales (23 Gorffennaf, 20:30) daeth i ddeall faint y mae pobl eraill yn ei ddiodde’ a sylweddoli bod angen help meddygol arno ef ei hun.

Darllenwch mwy:

 

Rhannu

Anhwylderau Bwyta

bwyta1

Ystyrir ei bod yn bosibl fod gan unigolyn anhwylder bwyta pan fod eu hagwedd tuag at fwyd yn achosi newid negyddol, sylweddol yn eu hymddygiad a’u deiet. 

Nid problem fychan yw anhwylderau bwyta yn y Deyrnas Unedig – mewn gwirionedd, amcangyfrifir bod 1.6m o’r boblogaeth yn cael eu heffeithio. Gall hyn ddigwydd i unrhyw un, ac mae yn digwydd ymysg merched a dynion o wahanol gefndiroedd, grwpiau ethnig ac oedran.  Fodd bynnag, mae yn fwy cyffredin i ferched ifanc ddatblygu anhwylderau o’r fath.

Mae sawl gwahanol math o anhwylderau bwyta.  Y rhai mwyaf cyffredin yw anorecsia, bwlimia ac anhwylder gorfwyta mewn pyliau (BED).

Parhau i ddarllen

Rhannu

Llyfrau yn ymwneud ag iechyd meddwl


cyfansoddiadau_eisteddfod_genedlaethol_ynys_m_n_2017Arwr – Osian Rhys Jones (Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Eisteddfod Genedlaethol Cymru Ynys Môn 2017)

“Yn llawer o lenyddiaeth yr Oesoedd Canol, ceir y cysyniad o arwr fel unigolyn dewr sydd yn herio, gwrthsefyll a goresgyn amgylchiadau anodd a pheryglus y byd o’i gwmpas. Mae Gari wedi cymryd y darlun hwn a’i osod yn eironig yng nghyd-destun gŵr ifanc yn brwydro â’i enaid ei hun yn ogystal ag â’r gymdeithas y mae’n rhan ohoni.” (o feirniadaeth Emyr Lewis)

Enillodd Osian Rhys y gadair yn Eisteddfod Genedlaethol Môn eleni am awdl sensitif ar y testun ‘Arwr’, sydd yn dilyn hanes gŵr ifanc a’i frwydr yn erbyn iselder dros gyfnod o hanner blwyddyn.

Mwy: gwales.com


getimgut4i2mxfAr fy ngwaethaf – John Stevenson (Gwasg y Bwthyn, Mehefin 2015)

“Dyma stori ryfeddol cyn-ohebydd gwleidyddol BBC Cymru, John Stevenson. Syrthiodd i’r dyfnderoedd ac ailadeiladodd ei fywyd nid unwaith ond deirgwaith. Mae’n adrodd hanes llwyddiannau sylweddol ei yrfa, ei frwydr yn erbyn alcoholiaeth a’i ymrafael â’i rywioldeb.”

Mwy: gwales.com

 

 


getimg1jdaz13cBlasu – Manon Steffan Ros (Y Lolfa, Mai 2015)

“Wrth edrych yn ôl ar ei bywyd, a’r teulu a’r ffrindiau a fu’n gwmni iddi ar hyd y daith, daw blasau o’r gorffennol i brocio atgofion… Mae’r disgrifiadau o broblemau seicolegol a salwch meddwl ei mam yn ein cyffwrdd i’r byw.”

Mwy: gwales.com

 


Byw yn fy Nghroen – gol. Sioned Erin Hughes (Y Lolfa, Mehefin 2019)

“Profiadau dirdynnol 12 o bobl ifanc sydd wedi gorfod brwydro gyda salwch a chyflyrau hir dymor. Mae’r cyfranwyr yn trafod yn fanwl afiechydon meddyliol a chorfforol fel cancr, epilepsi, clefyd Crohn’s, spina bifida, nam ar y golwg, OCD, iselder a gor-bryder.”

Mae’r cyfraniadau yn ymdrin ag iselder, gorbryder ac OCD.

Mwy: gwales.com


Canllaw Bach Sheldon i Ffobia a Phanig – Kevin Gournay (Y Lolfa, Gorffennaf 2019)

“Mae ffobiâu a phyliau o banig yn difetha bywydau llawer o bobl. Ond mae newid yn bosibl. Gyda’r canllaw bach hwn byddwch yn dysgu sut i oresgyn y gorbryder sydd wrth wraidd y symptomau annifyr hyn, gan ddefnyddio rhaglen hunangymorth effeithiol.

  • deall ofn a gorbryder
  • achosion a thriniaethau
  • diffinio’ch problem
  • dewis eich targedau neu’ch nodau
  • penderfynu ar eich cynllun a’i roi ar waith”

Mwy: gwales.com


Cyflwyniad i ymdopi â galar – Sue Morris (Y Lolfa, Gorffennaf 2019)

“Mae galar yn ymateb naturiol i golled ond mewn rhai achosion gall fod yn llethol, gan eich rhwystro rhag symud ymlaen gyda’ch bywyd, a gall effeithio ar eich gwaith a’ch perthynas ag eraill. Mae’r canllaw hunangymorth hwn yn archwilio’r broses alaru, yn ei hesbonio ac yn amlinellu strategaethau sydd wedi’u profi’n glinigol ac sy’n seiliedig ar therapi ymddygiad gwybyddol (CBT).

• gwybod beth i’w ddisgwyl pan fyddwch yn galaru
• deall yr ymateb corfforol a seicolegol i alar
• strategaethau ymdopi ymarferol i’ch helpu i ddelio â’ch colled.”

Mwy: gwales.com


Cyflwyniad i ymdopi â gorbryder – Lee Brosan a Brenda Hogan (Y Lolfa, Mehefin 2019)

“Mae’n egluro beth yw gorbryder, a sut mae’n gwneud i chi deimlo pan mae tu hwnt i reolaeth neu’n parhau am gyfnodau hir. Bydd yn eich helpu i ddeall eich symptomau ac mae’n ddelfrydol fel strategaeth ymdopi ar y pryd ac fel rhagarweiniad i therapi mwy cyflawn. Byddwch yn dysgu:

  • Sut mae gorbryder yn datblygu
  • Pa symptomau corfforol i gadw llygad amdanyn nhw
  • Sut i adnabod a herio meddyliau sy’n peri gorbryder i chi
  • Dulliau o newid eich ymddygiad er mwyn lleihau’ch teimladau o orbryder”

Mwy: gwales.com


Cyflwyniad i ymdopi ag iselder – Lee Brosan a Brenda Hogan (Y Lolfa, Mehefin 2019)

“Mae’r llyfr rhagarweiniol hwn, gan ymarferwyr profiadol, yn egluro beth yw iselder a sut mae’n gwneud i chi deimlo. Bydd yn eich helpu i ddeall eich symptomau ac mae’n ddelfrydol fel strategaeth ymdopi ar y pryd ac fel rhagarweiniad i therapi mwy cyflawn. Bydd yn eich helpu i ddeall eich symptomau ac mae’n ddelfrydol fel strategaeth ymdopi ar y pryd.

Byddwch yn dysgu:

  • Sut mae iselder yn datblygu a beth sy’n ei gynnal
  • Sut i adnabod a herio meddyliau sy’n cynnal eich iselder
  • Sgiliau datrys problemau a meddwl yn gytbwys”

Mwy: gwales.com


getimgDifa – Dewi Wyn Williams (Atebol, Tachwedd 2015)

“Drama heriol am Salwch Meddwl gan Dewi Wyn Williams, enillydd y Fedal Ddrama yn Eisteddfod Genedlaethol Sir Gar 2014. Drama sy’n cynnig mai trasiedi yw bywyd yn agos, a chomedi yw bywyd o bell. Mae’r drama’n digwydd ym mhen Oswald Pritchard. Mae Os wedi colli ei waith, ac yn ofni colli cariad ei wraig, Mona. Cawn fynd yn ei gwmni i weld ei gyn-fod Peter a’i seiciatrydd Dr King, a chael cipolwg ar ei fywyd priodasol anghonfensiynol wrth iddo bendilio o un emosiwn i’r llall gan gynnig syniadau bachog a difyr am y byd a’i bethau, a hynny mewn iaith rywiog, gref.”

Mwy: gwales.com


Du a Gwyn –  Sioned Erin Hughes (Cyfansoddiadau Eisteddfod yr Urdd Brycheiniog a Maesyfed 2018)

“‘Ei enw fo ydi Du. Dyna dwi’n ei alw fo, be bynnag.’ Iselder yw Du, a rhyw ‘natur mynd a dod’ sydd iddo. Llwydda Melyn i daro’r darllenydd yn ei dalcen gyda’r disgrifiadau o ymweliadau Du, ac mae dyfodiad telynegol Gwyn fel y lloer i oleuo’r noson dywyll yn drawiadol.” (o feirniadaeth Catrin Beard a Lleucu Roberts)

Enillodd Sioned Erin Hughes cystadleuaeth y Goron yn Eisteddfod yr Urdd 2018 gyda sawl darn o ryddiaith. Mae ‘Du a Gwyn’ yn un ohonynt – darn trawiadol sy’n personoli iselder ac yn cyfleu ei bresenoldeb wrth ochr unigolyn.

Mwy: gwales.com


getimgDŵr yn yr Afon – Heiddwen Tomos (Gomer, Awst 2017)

“Dyma nofel ysgytwol sy’n adrodd stori teulu mewn cymuned wledig yng ngorllewin Cymru. Rhedeg ffarm sy’n troedio ffin fregus rhwng llwyddiant a methiant y mae Morgan a’i fab Rhys – mae’r ddau’n anghytuno’n gyson ac yn dannod i’w gilydd am bwy sy’n feistr ar bwy.

Perthynas gymhleth a threisgar sydd gan Rhys a’i ail wraig, Han, er bod Morgan yn ceisio ei gwarchod hi rhag gormod o niwed. Ond beth sydd wrth wraidd y cyfan? Daw llais o’r gorffennol i ddatgelu’r gwead trasig sy’n clymu aelodau’r teulu’n dynn at ei gilydd, a dod â nhw i sefyllfa lle gellid yn hawdd ddatod pob dim yn llwyr.”

Ymdrinnir a nifer o themâu iechyd meddwl yn y nofel hon, gan gynnwys iselder a cholled ac effaith camdriniaeth ddomestig.


Galar a fi –galar-a-fi-esyllt-maelor Esyllt Maelor (gol.) (Y Lolfa, Gorffennaf 2017)

Galaru yw’r ymateb greddfol ar ôl colli rhywun sy’n annwyl. Mae person sy’n galaru yn mynd trwy ystod eang o emosiynau, ac er bod y teimlad o alar yr un peth i bawb, mae’r hiraethu yn gallu effeithio ar bobl mewn gwahanol ffyrdd.

Dyma ymateb 14 o bobl sydd wedi bod trwy’r camau o alaru ar ôl colli brawd, chwaer, ffrind, mab, merch, tad, mam neu gymar. Mae stori pob un yn unigryw ac yn ddirdynnol.”


Gwales – Catrin Dafydd (Y Lolfa, Gorffennaf 2018)getimg.php

“Mae Brynach Yang am orffen popeth. Ac mae’n mynd i’w wneud e. Heno. Ond beth fydd yn digwydd i Gymru wedyn? Mae ymgyrch Gwales ar fin dechrau ar siwrne gythryblus… a Brynach sy’n arwain y chwyldro… Dyma nofel gyffrous a deallus, wedi ei lleoli yng Nghymru y dyfodol agos, gan awdures brofiadol â llais unigryw.”

Mae hanes o broblemau iechyd meddwl ymysg y cymeriadau, gyda chyfeiriadau at hunanladdiad, iselder, sgitsoffrenia a hunan-niweidio.


getimg-3Gyrru drwy storom – gol. Alaw Griffiths (Y Lolfa, Gorffennaf 2015)

“Mae 1 o bob 4 ohonom yn dioddef o salwch meddwl, ac yn y gyfrol arloesol hon cawn hanes profiadau rhai sydd wedi cael eu heffeithio ganddo, trwy gyfrwng eu cerddi, eu llythyrau, eu dyddiaduron a’u hysgrifau. Trafodir y salwch yn gwbl onest, ac er bod y profiadau’n ddirdynnol, gwelir bod gwella a bod yn obeithiol am y dyfodol.”

Mae’r cyfraniadau yn ymdrin ag iselder, iselder ôl-enedigol, alcoholiaeth, seicosis ac anorecsia.

Mwy: gwales.com


Iechyd a Lles Emosiynol – Tina Rae (Atebol, Medi 2013)

“Defnyddir dulliau wedi’u seilio ar weithgareddau ymarferol er mwyn hyrwyddo datblygiad sgiliau personol a chymdeithasol. Mae’r adnodd yn delio gyda materion difrifol sy’n wynebu myfyrwyr yn eu harddegau heddiw, megis straen, bwlio a delwedd y corff.”

Mwy: gwales.com

 


Lles Emosiynol: Llawlyfr Myfyriwr – Tina Rae (cyfieithwyd gan Glyn Saunders Jones) (Atebol, Medi 2010)

“Mae Lles Emosiynol yn cynnig cyfle i bobl ifanc gymryd cyfrifoldeb am eu lles emosiynol eu hunain mewn byd sy’n newid. Mae’r Llawlyfr Myfyrwyr yn cynnwys adrannau pwrpasol sy’n delio â materion fel: Teimlo’n Dda, Delio â Newid, Delio â Straen, Cymhelliant, Dysgu Gwrando, Delio â Cholled a Phrofedigaeth, Hunananafu, Hunanladdiad, Delio â Dicter, Sgiliau bod yn Hyderus a Phendant, Rheoli Gwrthdaro, Delio â Dylanwad Cyfoedion, Chwilio am Atebion.”

Mwy: gwales.com


9781784613556_300x400Lliwio Cymru a Lliwio’r Chwedlau – Dawn Williams (Y Lolfa, 2016 a 2017)

“Mae seicolegwyr yn honni bod canolbwyntio ar liwio yn cael gwared ar feddyliau negyddol, yn gwella effeithiau straen, yn hwyl diniwed, yn gyfle i fod yn greadigol ac yn gwneud ichi ymlacio o ran y meddwl, y corff a’r enaid.”

Mwy: gwales.com

 


Madi – Dewi Wyn Williams (Atebol, Mawrth 2019)

“Nofel i oedolion a phobl ifanc yw Madi gan yr awdur a’r dramodydd amryddawn, Dewi Wyn Williams. Dyma gyfrol ddirdynnol a chignoeth sy’n adrodd stori merch ifanc sy’n byw gydag anorecsia a bwlimia ac yn cuddio’r salwch.”


getimgplfi2k18Maen nhw’n siarad amdana i – Meic Hughes (Gwasg y Bwthyn, Gorffennaf 2009)

“Mae’r prif gymeriad yn dioddef o sgitsoffrenia. Edrychir ar ei fywyd o’i safbwynt ei hun yn ogystal ag o safbwyntiau pobl eraill, gan gynnwys ei fam, ei chwaer a’i gyd-weithwyr.”

Mwy: gwales.com

 

 


Merch Ar-Lein – Zoe Sugg (addasiad Eiry Miles) (Rily, Hydref 2017)

“Mae cyfrinach gan Penny. Mae hi’n defnyddio ffugenw ar-lein i ysgrifennu blog sy’n gwbl agored am ei holl broblemau â ffrindiau, ysgol, ei theulu gwallgof a’r pyliau panig sy’n dechrau rheoli ei bywyd. Er mwyn ceisio helpu, mae’r teulu’n mynd â hi i Efrog Newydd, lle mae’n cwrdd â Noa, Americanwr ifanc, golygus, ac yn sydyn, mae’r blog yn llawn hanes Penny’n syrthio mewn cariad!”

Mwy: gwales.com

 


il_570xN.1292917369_9ualMili Meddwl – Louise Tribble (2017)

“Mae Mili yr eliffant yn byw yn y presennol. Mae’n defnyddio sgiliau meddwl i ddal pob eiliad ac i helpu eraill drwy ddysgu technegau i adeiladu iechyd meddwl positif. Ymunwch â Mili gyda’ch plant a gallwn adeiladu dyfodol positif gyda’n gilydd.”

Mwy: livespiffy.co.uk

 


Mudo – Cris Dafis (Cyhoeddiadau’r Stamp, Mai 2019)

“Yn 2005, daeth tro mawr ar ei [Cris Dafis] fyd pan foddodd ei gymar, Alex, wrth geisio’i achub yn y môr tra ar wyliau ar ynys Bali. Ymateb i’r brofedigaeth honno y mae cerddi’r pamffled hwn, dros ddegawd yn ddiweddarach. Maen nhw’n dangos nad yw colled o’r fath fyth yn diflannu, a bod ambell golled yn golled am byth. Yng nghanol tristwch, fodd bynnag, daw rhyddhad o dro i dro gan gynnig allwedd i ‘fyd sy’n fwy / na thristwch’.”

Mwy: ystamp.cymru


Popeth yn newid: Canllaw ar brofedigaeth a cholled i bobl ifanc – Ann Atkin (2018)

“Mae ‘Popeth yn Newid’ wedi datblygu o waith uniongyrchol Ann gyda phobl ifanc. Ei dyhead yw helpu pobl ifanc i normaleiddio galar a chyflanwi gwytnwch drwy strategaethau ymdopi effeithiol. Mae ‘Popeth yn Newid’ yn gweithredu fel catalydd ar gyfer sgyrsiau pwysig gyda phobl ifanc, ac yn gofnod defnyddiol i’r person ifanc gyfeirio’n ôl ato yn y dyfodol.”

Mwy: everythingschangingbook.com/cymraeg/


getimgesilvjh7Raslas bach a mawr! – Wynford Ellis Owen (Gwasg Gomer, 2004)

“Hunangofiant poenus a gonest Wynford Elis Owen yn cofnodi helyntion difyr am ei fywyd fel diddanwr ac actor dawnus ac adnabyddus ym myd adloniant plant ac oedolion, ynghyd â’i frwydr hir a dewr i orchfygu alcoholiaeth.”

Mwy: gwales.com

 


Rhyd y Gro – Sian Northey (Gomer, Mawrth 2016)getimg.php

Dyma hanes Efa a Steffan, merch a thad – dieithriaid, i bob pwrpas – sy’n dod i adnabod ei gilydd yn ystod cyfnod dwys ym mywydau’r ddau. Ond mae cymeriadau eraill yn llechu ar y cyrion, rhai arwyddocaol o ieuenctid Steffan.”

O ran cyflyrau iechyd meddwl, dydi Steffan (tad Efa’r prif gymeriad) ddim yn derbyn diagnosis yn y llyfr ond mae’n arddangos symptomau iselder ac mae’n dod yn agos at hunanladdiad. Mae o yn y gorffennol wedi cael ei ddenu tuag at ddyn arall ac mae’n amlwg ei fod methu dygymod â’r ffaith hwnnw. Mae yno hefyd hanes o broblemau iechyd meddwl ymysg y cymeriadau sydd ddim yn fyw ym mhresennol y llyfr ond ceir lot o’u hanes nhw – roedd Carys (mam Efa) wedi lladd ei hun hefyd cyn cyfnod y nofel mewn ffordd.

Mwy: gwales.com


Rhyddhau’r Cranc – Malan Wilkinson (Y Lolfa, Mehefin 2018)

“Atgofion Malan Wilkinson sydd wedi byw gyda phroblemau salwch meddwl ers blynyddoedd. Llyfr dirdynol sy’n dilyn ei phrofiadau yn ceisio ymdopi gyda’i phroblemau a arweiniodd iddi geisio lladd ei hun ond cafodd ei hachub gan ddieithryn a’i gwelodd ar fin neidio dros bont y Borth. Bydd y gyfrol yn dadlennu’n gwbl onest ei phrofiadau mewn ag allan o’r ysbyty, yn mynd o un argyfwng i’r llall, ond bydd hefyd yn obeithiol, gan ddangos sut y llwyddodd i ymdopi diolch i deulu a ffrindiau.”


Siarad – Lleucu Roberts (Y Lolfa, Tachwedd 2011)getimggtm7ty64

“Mae’r nofel hon yn mynd i berfedd seicoleg un teulu sydd yn dioddef i’r byw o beidio ‘siarad’ â’i gilydd. Pan fo trychineb yn tarfu ar y byd ac ar fywydau personol, nid ‘siarad’ o anghenraid yw ein hymateb cyntaf, ond mae’n bosib i hyn fynd yn rhy bell, a dyma a gawn yma wrth i ni ddilyn cwymp Mair i grombil iselder.”

Mwy: gwales.com

 


getimg.phpSyllu ar walia’ – Ffion Dafis (Y Lolfa, Ionawr 2018)

“Mae’r actores adnabyddus Ffion Dafis wedi agor ei chalon am y tro cyntaf am golli ei mam i ganser, am yr hyrddiadau sy’n ei phlagio ac am ei pherthynas gymhleth gydag alcohol. Wrth fentro i dir y drwg mae Ffion Dafis yn siarad yn ddi-flewyn ar dafod am bynciau personol a thabŵ gan gynnwys rhai o gyfnodau anoddaf ei bywyd a’r brwydrau bu’n ei hymladd.”

Mwy: gwales.com

 


getimg.phpTermau Iechyd Meddwl Plant a Phobl Ifanc – Delyth Prys (gol.) (Awdurdod Iechyd Gogledd Cymru, Awst 2002)

“Geiriadur termau Cymraeg-Saesneg/Saesneg-Cymraeg hanfodol ar gyfer gweithwyr proffesiynol sy’n ymwneud â maes iechyd meddwl plant ac ieuenctid, gan gynnwys gweithwyr iechyd cymuned a gofal cychwynnol, athrawon ysgol a gweithwyr cymdeithasol.”

Mwy: gwales.com

 


getimg-4Tywyll Heno – Kate Roberts (Gwasg Gee, 1962)

“Stori fer hir am wraig ganol oed, gwraig i weinidog, yng nghanol yr ugeinfed ganrif a ganfu fod amgylchiadau’r oes yn ormod iddi. Yr oedd yn rhy ifanc i fod yn gul ac yn rhy hen i fod yn wamal. Gwraig synhwyrus yn teimlo pob peth i’r byw, yn byw yng nghanol cymdeithas gyffredin ddideimlad. Aeth hynny’n drech na hi am gyfnod, a hanes y cyfnod hwnnw a geir yma. Ond fe ddaeth goleuni. Rhydd hanes ei phrofiadau fel y gwêl hi hwy.”

Mwy: gwales.com


getimgmr6jcx7qUn Nos Ola Leuad – Caradog Pritchard (Y Lolfa, 1961)

“Un peth na ellir ei osgoi wrth ddarllen y nofel yw’r portread sydd ynddi o salwch meddwl y Fam. Dysgwn yn weddol gynnar ei bod yn arfer crïo’n aml heb unrhyw reswm amlwg, a bod y Bachgen wedi dod i arfer â hynny. Dechreuodd edrych ar ei mab yn rhyfedd a rhyw olwg bell, oeraidd ac orffwyll arni. Gellir yn sicr olrhain camau yn hanes ei salwch meddwl a’i effaith annileadwy ar y Bachgen.” (darllen rhagor)

Mwy: gwales.com


Wrth fy nagrau i – Angharad Tomos (Gwasg Carreg Gwalch, Hydref 2007)getimg20wu4wq0

“Nofel afaelgar gan awdures brofiadol. Dyma nofel wedi’i lleoli mewn ysbyty meddwl, sy’n mentro i fyd y ‘nytars’ a’r gwrthodedig, gyda chanlyniadau annisgwyl. Sut mae cymdeithas yn penderfynu pwy sy’n wallgof? Pwy sydd â’r awdurdod i roddi gwragedd mewn ysbyty meddwl? Nofel gredadwy a chyfoethog.”


Y Goeden Gofio – Britta Teckentrup (addasiad gan Ceri Wyn Jones) (Gomer, Medi 2013)

“Stori deimladwy a thyner sy’n dathlu bywyd drwy sôn am farwolaeth. Mae Cadno wedi byw bywyd hir a hapus yn y goedwig, ond mae e wedi blino erbyn hyn. Un diwrnod, mae’n gorwedd yn ei hoff fan ac yn cwympo i gysgu am byth. Cyn bo hir, mae ei holl ffrindiau’n cwrdd yn y fan honno i gofio amdano. Gellir defnyddio’r llyfr wrth roi cymorth i blentyn sy’n gorfod delio â marwolaeth, unigrwydd a thristwch.”

Mwy: gwales.com


Y Goeden Ioga – Leisa Mererid (Gomer, Mai 2019)

“Llyfr stori a llun sy’n cyflwyno symudiadau ioga syml i blant ac oedolion. Hwn yw llyfr annwyl sy’n mynd â ni i fyd natur a chylch bywyd yr hedyn wrth iddo egino a thyfu’n goeden fawr gryf a thyfu dail. Buan iawn daw’r Hydref a’i wynt i chwythu’r hadau ac ail gychwyn ar gylch bywyd natur unwaith eto.”

Mwy: gwales.com

Rhannu