Cyfweliad â Nigel Owens – Iechyd Meddwl

Nigel Owens

Mae Nigel Owens yn ddyfarnwr rygbi rhyngwladol. Bu criw Gwefan Meddwl yn trafod iechyd meddwl gydag ef yn ddiweddar.

Pryd oedd y tro cyntaf i chi fod yn ymwybodol o’ch iechyd meddwl eich hun, neu iechyd meddwl fel pwnc yn gyffredinol?

I fod yn onest, doeddwn i ddim yn ymwybodol ohono pan oeddwn i’n iau, ond wrth edrych nôl wrth i mi fynd yn hŷn, dechreuais i ystyried beth oedd e. Ar y pryd, nes i ddim feddwl amdano fel salwch meddwl.

Fe ddechreuodd e pan oeddwn i tua 19/20 oed. Roeddwn i’n delio â fy rhywioldeb am y tro cyntaf. Ar y pryd, doeddwn i ddim yn gwybod beth oedd e, nac unrhyw beth am iechyd meddwl tan oeddwn i’n hŷn ac yn fwy ymwybodol.

Mae hyn yn mynd nôl rhyw 25 mlynedd, cyfnod lle nad oedd llawer o bobl yn gwybod beth oedd salwch meddwl fel maen nhw nawr.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Nifer o oedolion ddim yn gwybod arwyddion anhwylderau bwyta : BBC

Darganfu arolwg gan YouGov na allai traean o oedolion enwi symptomau seicolegol anhwylderau bwyta, megis hunan-barch isel neu dysmorffia’r corff.

Dywedodd yr elusen anhwylderau bwyta, Beat, bod cysylltiad rhwng diffyg ymwybyddiaeth o arwyddion cynnar cyflyrau megis anorecsia a bwlimia, ac oedi cyn triniaeth a risg gynyddol o’r salwch yn dod yn beryg bywyd.

Dywed yr elusen Beat mai’r prif arwyddion i edrych amdanynt yw:

  • Datblygu obsesiwn â bwyd
  • Newid mewn ymddygiad
  • Dysmorffia’r corff
  • Blinder ac anhawster canolbwyntio
  • Diflannu i’r tŷ bach ar ôl prydau bwyd
  • Dechrau gwneud ymarfer corff yn ormodol

Os ydych chi’n poeni am rywun agos atoch, siaradwch â nhw a’u hannog i fynd i weld eu meddyg teulu.


Rhannu

Gallai camsyniadau am anhwylderau bwyta fod yn niweidiol : BBC

Nid oes llawer o bobl yn medru adnabod arwyddion anhwylder bwyta.

O’r 2,108 o oedolion a holwyd gan YouGov, nid oedd 79% ohonynt yn medru enwi symptomau seicolegol anhwylderau bwyta, megis hunan-barch isel neu dysmorffia’r corff.

Nid yw hyn yn syndod i’r hyfforddwr ioga James Downs, a’r flogwraig Aliss Bonython.

Maent ill dau yn byw gydag anhwylderau bwyta, ac yn dweud bod camsyniadau ynghylch sut mae anhwylderau bwyta yn edrych yn niweidiol iawn.

Dywedodd James iddo gael diagnosis o anorecsia pan oedd yn 15 oed. Bellach, mae’n 28 oed ac ystyrir fod ei bwysau yn iach, ond dywedodd wrth Newsbeat ei fod yn dal i ymdopi â bwlimia bob dydd.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Anhwylder bwyta – a byw efo nhw

Ers blynyddoedd bellach dwi wedi dioddef o anhwylder bwyta. Mi es i o fod yn ferch ifanc oedd yn mwyhau bywyd (a bwyd!), oedd yn malio dim am fy mhwysau i fod efo obsesiwn mwya’ efo ymarfer corff, colli pwysau a rheoli faint oeddwn i’n fwyta. I fod yn onest, doeddwn i ddim yn bwyta – roeddwn i’n dweud wrth fy rhieni mod i’n bwyta allan a dweud wrth fy ffrindiau mod i wedi bwyta adra cyn dod allan.

Doeddwn i ddim yn fy arddegau ifanc pan gychwynnodd hyn chwaith. Dwi’n meddwl mai’r adeg pan oeddwn i’n 19 ydi’r adeg olaf i mi gofio i mi fod yn “iawn” o gwmpas bwyd – dwi’n cofio bod ar wyliau efo ffrindiau yn Magaluf a doedd y math o fwyd neu faint oeddwn i’n fwyta ddim yn obsesiwn bryd hynny. Mae’n rhaid mai rywben ar ôl hynny y dechreuodd bethau slipio.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Orthorecsia

OrthorecsiaNid yw Orthorecsia’n anhwylder sydd wedi’i chydnabod yn feddygol, ond mae dal yn broblem y mae nifer o bobl yn brwydro â hi.

Beth yw Orthorecsia?

Mae Orthorecsia’n cael ei ddiffinio fel obsesiwn â bwyta’n iach. Y cyfieithiad llythrennol Groegaidd yw ‘bwyta’n gywir’.

Caiff Orthorecsia’n amlach ei ystyried fel math o Anhwylder Gorfodaeth Obsesiynol (OCD), yn hytrach nag anhwylder bwyta. Mae hyn oherwydd bod gan rywun sy’n byw ag orthorecsia gymhelliad i fwyta’n iach oherwydd ffordd llym o feddwl am ac ymddwyn o amgylch bwyd, ac nid yw wedi’i ysgogi gan hunan-ddelwedd.

Gall Orthorecsia olygu torri allan grwpiau bwyd cyfan o’r deiet er mwyn dileu unrhyw fwydydd nad ydynt yn ‘bur’, sy’n gwneud y ddelfryd o fwyta’n iach yn segur.


Symptomau Orthorecsia

  • Purdeb yn hytrach na phleser. Gall eich deiet ddod yn wael pan fyddwch yn poeni am ba mor ‘pur’ yw eich bwyd dros y pleser o’i fwyta
  • Obsesiwn â phryderon iechyd. Gall diddordeb sylweddol yn y cysylltiadau rhwng bwyd a chyflyrau iechyd, a newid eich arferion bwyta’n dramatig o’r herwydd fod yn achos gofidio
  • Meddyliau afresymol. Yn ogystal â ffocysu ar bryderon iechyd posibl, gall meddyliau obsesiynol am lendid wrth baratoi bwyd fod yn arwydd
  • Hunan-niweidio. Gan fod pobl sydd ag Orthorecsia’n mynd ar ddeiet sy’n anodd i’w ddilyn, gallent niweidio eu hunain pe baent yn llithro oddi arno.
  • Hunan-barch isel. Gall pobl ag Orthorecsia fod â diffyg hyder a beio’u hunain am fod ag awydd bwyd neu am lithro oddi ar eu deiet.
  • Unigedd. Os yw’r obsesiwn â’r hyn rydych yn ei fwyta’n dod cyn eich bywyd cymdeithasol neu bywyd dyddiol
  • Ymarfer corff eithafol. Yn ogystal â rheoli pa fwydydd i’w bwyta, gall y rheiny sy’n dioddef ag Orthorecsia fod ag obsesiwn dros ymarfer corff er mwyn eu cynorthwyo i gael y corff iach, perffaith.
  • Pwysau isel. Mae pobl sydd ag Orthorecsia’n aml yn colli pwysau’n eithafol.

Cymorth ag Orthorecsia

Nid oes ymchwil digonol wedi ei wneud hyd yma i sefydlu’r driniaeth orau ar gyfer Orthorecsia. Fodd bynnag, gellid trefnu triniaethau siarad megis cwnsela a Therapi Gwybyddyol Ymddygiadol (CBT) drwy eich meddyg teulu. Ni annogir siarad â deietegydd a newid eich deiet fel y prif ffocws, oherwydd dylid tynnu’r pwyslais oddi ar fwyd er mwyn lleddfu’r obsesiwn. Argymhellir bod pobl sydd ag Orthorecsia’n cael eu hail-gyflwyno’n araf i wahanol grwpiau bwyd er mwyn dychwelyd at ddeiet normal.

Gall fod yn anodd cyfaddef fod gennych chi broblem a gofyn am gymorth, ond dyma’r peth dewraf y gallech chi wneud.

Gwybodaeth o themix.org


Mae testun y cofnod hwn wedi’i ryddhau dan y drwydded Creative Commons BY-SA 4.0, sy’n eich caniatáu i’w ail-ddefnyddio a’i newid mewn unrhyw ffordd os ydych yn rhoi cydnabyddiaeth ar ffurf dolen i’r dudalen hon, ac yn trwyddedu eich fersiwn ddeilliadol yn yr un modd. Gweler testun y drwydded am ragor o fanylion.

Rhannu

Brwydro anorecsia

_98280998_charlotte1Mae bywyd yn frwydr i un fyfyrwraig o Gaerfyrddin, a hynny ers iddi ddioddef o afiechyd bwyta am flynyddoedd.

Er bod Charlotte May bellach ar y llwybr at wellhad, a’i phwysau hi mewn man diogel, dyw bywyd ddim yn fêl i gyd.

“Dwi’n teimlo fel person drwg, ac nad ydw i’n haeddu dim byd mewn bywyd,” meddai’r ferch 26 oed, sydd wedi bod yn sâl ers oedd hi’n 11 oed.

“Dwi’n brwydro bob dydd, ond dydy pobl ddim yn ystyried hynna o gwbl.

“Mae wedi bod yn ofnadwy, ac ar un pwynt, ro’n i’n meddwl y byddai fy nghalon yn stopio, ond ro’n i mor sâl, ro’n i tu hwnt i boeni am y peth.”

“Dyw pethau ddim yn hawdd o bell ffordd – does dim pwynt i mi wadu. Mae dyddiau anodd iawn, gyda fy mhen i’n dweud wrtha i i gymryd camau yn ôl bob dydd. Ond mae’r risg o golli popeth – bywyd prifysgol, bywyd yn gyffredinol, fy nghar a phob math o bethau. Dyw e jyst ddim werth e.”

Darllen rhagor : BBC Cymru Fyw

Rhannu

Anorecsia: ‘To The Bone’ a’r gwir y tu hwnt i’r sgrîn 

to-the-bone-620x412
Llun o’r ffilm ‘To the Bone’

Ar ôl dioddef ag anorecsia am dros ddegawd, gallech chi ddweud fy mod i’n arbenigwraig wrth drafod anhwylderau bwyta. Dwi wedi dioddef â dau math o anhwylder bwyta dros y blynyddoedd: anorecsia a bwlimia.

Dwi’n 25 oed bellach ac wedi gwella cymaint. Dwi yn y categori BMI iach ac mae fy arferion bwyta yn normal, ond mae’r portread o anhwylderau bwyta yn y cyfryngau ac ati yn parhau i achosi trafferth i mi.

Dwi am drafod y ffilm newydd ‘To The Bone’ ar Netflix, a’r effaith niweidiol y gallai gael ar ddioddefwyr. Dwi’n gobeithio y bydd hyn yn helpu’r rhai hynny sy’n dioddef i wneud penderfyniad gwybodus ynghylch p’un ai i wylio’r ffilm neu beidio, ac yn bennaf dwi am i’r bobl sy’n creu’r math hwn o gynnwys i wneud hynny’n gyfrifol gan ystyried y rhai hynny sy’n dioddef yn eu bywyd go iawn.

Parhau i ddarllen

Rhannu

£½m i wella’r gofal i bobol ifanc ag anhwylderau bwyta : Golwg360

doctor1Fe fydd Llywodraeth Cymru yn buddsoddi £500,000 ychwanegol y flwyddyn i wella’r gofal y mae pobol ifanc ag anhwylderau bwyta yn ei dderbyn wrth droi’n 18 oed.

Nod yr arian yw cynorthwyo pobol ifanc a’u teuluoedd wrth drosglwyddo o ofal Gwasanaethau Iechyd Meddwl Plant a’r Glasoed (CAMHS) i Wasanaethau Oedolion ar gyfer trin anhwylderau bwyta.

Bydd y cyllid yn ei gwneud yn bosib recriwtio staff arbenigol newydd, yn cefnogi gwell hyfforddiant i staff presennol, ac yn cynorthwyo sefydlu amryw o raglenni therapi.

Mae Llywodraeth Cymru eisoes yn buddsoddi £1.25m y flwyddyn mewn gwasanaethau trin anhwylderau bwyta ehangach i blant ac oedolion ledled Cymru.

Darllen rhagor : Golwg360

Rhannu

Nigel Owens: Bulimia a fi : BBC Cymru Fyw

nigelowens2
Nigel Owens – Llun o wefan BBC Cymru Fyw

Mae e’n un o ddyfarnwyr gorau’r byd ond mae Nigel Owens wedi rhoi ei iechyd mewn perygl i gyrraedd uchelfannau’r gamp.

Mae’r gŵr o Fynydd Cerrig wedi cydnabod bod ganddo broblemau gyda bulimia pan oedd yn ddyn ifanc. Ond am y tro cyntaf mae’n datgelu bod ei frwydr gyda’r anhwylder bwyta yn parhau wrth iddo geisio cyrraedd y safonau ffitrwydd angenrheidiol fel dyfarnwr rygbi proffesiynol.

Wrth weithio ar raglen Nigel Owens: Bulimia and Me, BBC One Wales (23 Gorffennaf, 20:30) daeth i ddeall faint y mae pobl eraill yn ei ddiodde’ a sylweddoli bod angen help meddygol arno ef ei hun.

Darllenwch mwy:

 

Rhannu

Trin plant mor ifanc â 4 oed am anhwylderau bwyta : BBC Cymru Fyw

bwyta1Fe gafodd plant mor ifanc â phedair oed eu cyfeirio at wasanaethau iechyd ar gyfer anhwylderau bwyta yng Nghymru y llynedd, yn ôl ffigyrau.

Defnyddiodd o leiaf un ferch bedair oed a bachgen bump oed wasanaethau iechyd meddwl yn y de yn 2015/16.

Mae elusen Beat yn dweud bod anhwylderau bwyta yn gallu effeithio ar “unrhyw un, dim ots am oed”.

Mae ffigyrau gan Fwrdd Iechyd Cwm Taf – sy’n cynnal gwasanaethau iechyd meddwl i blant a phobl ifanc (CAMHS) ar draws y de – yn dangos bod nifer y cleifion dan 18 sydd ag anhwylderau bwyta wedi cynyddu o 43 i 236 yn yr ardal. Mae’r ffigyrau hefyd yn dangos bod plant rhwng 4 a 9 oed wedi mynd i ganolfannau ar gyfer anhwylderau bwyta. Nid yw’n glir faint gafodd ddiagnosis wedi hynny.

Darllen rhagor : BBC Cymru Fyw

Rhannu