Mae ‘na haul ar ddiwedd yr ogof – Nia Owens

Ma’ na haul ar ddiwedd yr ogof…

O ni fyth yn ferch swil o gwbl yn ysgol. Oedd ffrindiau da gen i, nid oedd unrhyw beth all unrhyw un ddweud wrtha’i fy effeithio. Ond, do’n i fyth yn hollol hapus gyda nghorff, o’ni just ddim yn meddwl llawer amdano. Pan o’ni yn y chweched newidiodd popeth yn hollol. O’n sboner a fi wedi gwahanu, ac fe ddadleais efo’n holl grŵp o ffrindiau, yn gadael fi ar ben fy hun, yn unig ac yn hollol ddi-hyder. Dyna’r peth cyntaf oedd wedi cychwyn yr holl cogs yn fy mhen fy mod i ddim digon da.

Aeth flwyddyn olaf chweched heibio, collais damed o bwysau ond dim byd llawer – dim ond tyfu i fyny o ni’n meddwl o’ni. Dechreuais y Brifysgol yn yr un dref a oedd yn golygu fy mod i wedi gallu aros adref. Oedd gen i ffrindiau newydd ac roedd pethau yn dda eto, ond yn ystod y flwyddyn gyntaf yn y Brifysgol wnaeth pethau adref newid ychydig gan olygu fy mod i’n helpu fwy gyda gwaith adref. Oedd yr angen amdana’i adref yn rhoi rhyw fath o bwrpas i fi, o ni eto’n teimlo fel fy mod i’n plesio ac yn ddigon.

Yn y Brifysgol newidiodd pethau…

Parhau i ddarllen

Rhannu

‘Madi’ – nofel newydd am anhwylderau bwyta : Atebol

Nofel i oedolion a phobl ifanc yw Madi gan yr awdur a’r dramodydd amryddawn, Dewi Wyn Williams. Dyma gyfrol ddirdynnol a chignoeth sy’n adrodd stori merch ifanc sy’n byw gydag anorecsia a bwlimia ac yn cuddio’r salwch.

Gydag arlunwaith lliwgar a manwl Niki Pilkington yn addurno’r clawr ac ambell i dudalen o fewn y gyfrol, dyma stori gan awdur sy’n ysgrifennu’n onest am bwnc sy’n bersonol iawn iddo.

Perffeithrwydd, hunaniaeth, rheolaeth. Sut gall Madi ddod o hyd i’r rhain mewn byd amherffaith, cystadleuol ac afreolus, a dim ond unigrwydd iddi yn gwmni? Nid yw stori Madi’n ddarllen cyfforddus, ac er bod y nofel yn llawn hiwmor tywyll a sylwadau crafog, mae’r cynnwys yn gignoeth. Dyma nofel heriol i’n cymdeithas fodern, a’i harddull a’i themâu anghonfensiynol yn torri cwys newydd.

Dywedodd Dewi:

“Mae’r cyflwr yn cynyddu ar draws y byd, yn cael ei fwydo gan gymdeithas sydd yn edrych fwyfwy i’r drych ac mae’n rhaid codi ymwybyddiaeth am y cyflwr seicolegol erchyll hwn sydd yn dinistrio unigolion a theuluoedd.”.

Bydd Madi ar gael i’w brynu ar ddiwedd mis Mawrth am £8.99 yn eich siop lyfrau leol neu’n uniongyrchol oddi wrth y cyhoeddwyr, Atebol.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Fe ddaw dyddie gwell, dwi’n addo! – Mared Powell

Dechreuodd y cwbl tua mis Mai blwyddyn 12, o ni’n anhapus gyda fy mhwysau felly fe benderfynais fod yn fwy ofalus da’r hyn o’n i’n fyta a byta’n fwy iach. Dros y misoedd nesaf dechreuais deimlo’n isel iawn a chael meddyliau tywyll, fe sylwodd Mam fod rhywbeth o’i le ac yn y diwedd bu’n rhaid i mi ddweud y gwir wrthi er mwyn mynd ati i gael help gan gwnselydd. Erbyn mis Medi o’n i ‘di colli bron i 2 stôn a’n byta llawer llai, i fod yn honest roeddwn i ‘di dechrau mynd yn gaeth i’r holl “dieto” ‘ma.

Roedd bwyd yn dechrau mynd yn dopic sensitif (odd hyn yn anodd credu gan fy mod wedi bod yn un odd yn dwli ar fwyd ers yn fach) ac yn mis Hydref fe benderfynais fynd yn ‘vegan’ gan fy mod yn meddwl y byddai’n ffordd ‘rhwydd’ o osgoi y ran helaeth o fwyd a’n cyfyngu’r bwyd allen i ddewis.

O hyn ymlaen roedd fy mhwysau‘n disgyn yn aruthrol, roedd hyd yn oed meddwl am fynd allan o’r tŷ yn ddigon i wneud i mi fynd mewn i banig llwyr a llefen y glaw, doeddwn i ddim eisiau siarad i fawr neb wyneb yn wyneb ac roeddwn i wedi blino drwy’r amser.

Erbyn mis Mai y flwyddyn wedyn roeddwn i wedi colli 3 stôn…

Parhau i ddarllen

Rhannu

Gwellhad merch ifanc o anorecsia yn denu miliynau o wylwyr : BBC Cymru Fyw

Mae ffilmiau Lara Rebecca am ei brwydr i oresgyn anorecsia wedi denu miliynau o wylwyr ar y cyfryngau cymdeithasol.

Dywedodd Lara ei bod wastad wedi bod yn blentyn hapus ond pan roedd yn ei harddegau fe wnaeth hi gyfyngu ar ei deiet er mwyn delio gyda’i theimladau.

“Yr unig ffordd oedd yn bosib i mi ddeall a delio gyda’r teimladau oedd cael rhyw reolaeth wrth fwyta ond yn anffodus fe arweiniodd hynny at fy nghwymp – anorecsia.”

“Roedd e’n ofnus a nawr dwi isie neidio ‘nôl mewn amser a rhoi cwtch i fi fy hun.”

Darllen rhagor : BBC Cymru Fyw


Rhannu

Mam o Gonwy yn siarad am ei brwydr ag anorecsia : Bwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr

Mae Hannah Chamberlain, a oedd yn brwydro gydag anorecsia ac oedd ar fin marw, wedi siarad er mwyn ceisio rhoi gobaith i eraill sy’n byw gyda’r cyflwr.

Yn ddiweddar, cwblhaodd Hannah, sy’n 30 mlwydd oed, naid awyr er mwyn nodi ei hadferiad parhaus, gan godi dros £1,000 ar gyfer Beat, elusen anhwylder bwyta.

Dywedodd Hannah:

“Dros y tair blynedd diwethaf rwyf wedi treulio mwy o amser mewn unedau seiciatrig na gartref gyda fy ngŵr a fy mhlant”

Mae anorecsia wedi cael effaith ddwys ar bob agwedd o fy mywyd. Mae fy ymdrech i fod yn denau wedi bod yn beryglus, ac fe fu bron i mi golli fy mywyd sawl tro.

“Nid oeddwn yn gallu hyd yn oed mwynhau diwrnodau allan gyda fy mhlant gan fy mod yn rhy wan a blinedig, ac roedd fy nghalon a fy arennau’n wael. Roeddwn yn casau pob munud ond nid oeddwn yn gallu stopio.

Rwy’n brwydro gyda’r anhwylder ers pan oeddwn yn 14 mlwydd oed, felly os gallaf wella ar ôl 16 mlynedd ac ar ôl bod yn sâl iawn, mae gobaith i unigolion eraill hefyd.”

Darllen rhagor : Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr


Rhannu

Rheolaeth.

Image result for bipolarRheolaeth. Un gair, miliwn o wahanol ystyron. I mi, rheolaeth yw’r mecanwaith sydd yn fy helpu i ymdopi. Hyd yn oed os yw’r rheolaeth hwnnw’n ymddangos fel bod allan o reolaeth i eraill. Beth bynnag yw’r ystyr y tu ôl i’r angen am reolaeth, y ffaith mai fy newis i yw o sy’n cyfri. Mewn sefyllfaoedd ble mae popeth allan o dy reolaeth di, nid oes syndod bod yr angen i gymryd rheolaeth yn ôl yn syniad atyniadol. Ac yn fwy nag atyniadol – yn syniad caethiwus. Ydi o dal yn cael ei ystyried fel caethiwed.. os dy fod di’n teimlo gwellhad ohono? Ai math o ddibyniaeth – fel alcohol neu gyffuriau – yw hyn? Ydi o’n bosib i fod yn gaeth i ti dy hun? A pam, blynyddoedd ar ôl ‘gwella’, ydw i dal yn gaeth? Caethiwed. Un gair, miliwn o wahanol ystyron.

I’r cyhoedd cyffredin, mae bod gyda salwch sydd methu cael ei weld yn ffisegol yn anodd i’w ddeall. Os yw person gyda coes wedi’i thorri, gydag annwyd neu firws, gyda niwed neu salwch adnabyddus.. hawdd yw deall. Hawdd yw derbyn y dioddef, gan bod y person cyffredin yn deall y salwch yn barod. Ond beth os bod genti salwch sydd ddim mor adnabyddus? Beth os nad oes modd gweld dy salwch di? Sut mae disgrifio’r profiad i rywun sydd heb deimlo’r dioddef? Mae bron yn amhosib. Ond drwy godi ymwybyddiaeth ac helpu eraill i ddeall drwy drosglwyddo gwybodaeth mae posib cyrraedd pwynt ble bydd salwch anweladwy’n cael ei drin fel unrhyw salwch gweladwy. Parhau i ddarllen

Rhannu

Yr actores sy’n rhedeg er mwyn gwella : BBC Cymru Fyw

Ar ôl brwydro gydag anorecsia mae Manon Vaughan Wilkinson, actores 33 oed o Gaernarfon, yn dweud bod rhedeg wedi newid ei byd a’i helpu i wella.

“Allai ddim ond dweud bod yr apwyntiadau doctor wedi bod yn drawmatig ar brydiau, gyda’r diagnosis Anorexia Nervosa yn anodd. Gair nad oedd gen i fath o syniad beth oedd o’n golygu.

Fel un sydd wastad wedi mwynhau rhedeg, ac yn ystod y cyfnodau anoddaf o ‘fendio’ roedd sylwi beth oedd fy nghorff i’n gallu ei wneud yn anhygoel. O’r funud y rhedais i fy milltir gyntaf mi wyddwn byddai’r gallu i redeg yn fy achub i mewn rhyw ffordd.

Y sylweddoliad fod y pen wedi llwyddo i gael y corff i gwblhau rhywbeth arbennig. Y gallu i adael y meddwl yn rhydd. Yr un pen a fyddai blynyddoedd ynghynt wedi nadu unrhyw garedigrwydd o beth yn y byd i fy nghorff i.”

Darllen rhagor : BBC Cymru Fyw


Rhannu

Trafodaeth ‘Hel Meddyliau’ yn yr Eisteddfod

Cynhaliwyd trafodaeth ar effaith llenyddiaeth ar iechyd meddwl yn y Babell Lên yn yr Eisteddfod eleni gyda: 

  • Alaw Griffiths – golygydd ‘Gyrru Drwy Storom’
  • Angharad Gwyn – a gyfrannodd ddarn am ei phrofiad o anorecsia i ‘Gyrru Drwy Storom’
  • Wynford Ellis Owen – sefydlydd Stafell Fyw Caerdydd – canolfan gymunedol sy’n cynnig triniaeth, cefnogaeth ac ôl-ofal i bobl sy’n dioddef o bob math o ddibyniaethau
  • Sara Gibson – newyddiadurwr a brofodd gyfnod anodd ar ôl geni ei thrydydd plentyn, ac roedd darllen straeon newyddion neu nofelau yn anodd iddi.

Diolch i’r cyfrannwyr am drafodaeth werthfawr. Mae fideo o’r drafodaeth, a gynhyrchwyd gan Cwmni Da, i’w weld isod.


Rhannu