PTSD yn effeithio ar 1 o bob 13 person ifanc

Mae 1 o bob 13 person ifanc dan 18 oed yng Nghymru a Lloegr yn profi PTSD, yn ôl ymchwil newydd.

Canfu astudiaeth o fwy na 2,000 o bobl ifanc 18 oed bod bron traean ohonynt wedi profi trawma yn ystod eu plentyndod, a datblygodd chwarter o’r rhain PTSD.

Dywedodd Professor Andrea Danese o King’s College London, a gynhaliodd yr ymchwil, y dylai’r ymchwil fod yn “rybudd i ni ddeffro” wrth ystyried y diffyg cefnogaeth i’r bobol ifanc hyn.

Credir mai dyma’r ymchwil gynhwysfawr gyntaf i edrych ar PTSD ymhlith pobol ifanc yn y DU.

Darllen rhagor: Golwg360 a BBC


Rhai o brif symptomau PTSD

  • Ail-fyw’r digwyddiad drwy ôl-fflachiadau neu hunllefau
  • Osgoi lleoliadau neu phethau sy’n ymwneud â’r digwyddiad
  • Problemau cysgu
  • Diffyg gallu canolbwyntio
  • Pyliau o banig
  • Gorbryder ac anniddigrwydd
  • Teimlo’n euog neu â chywilydd

Rhannu

Byw gyda PTSD – Cris Dafis

Cyhoeddwyd y darn isod yn wreiddiol yng ngholofn Cris Dafis yng nghylchgrawn Golwg ar 15 Tachwedd 2018.

Y bore wedi i ddyn ifanc fynd i far yng Nghaliffornia yr wythnos diwethaf a saethu 12 o bobl ddiniwed yn farw, roedd yr Arlywydd Trump ar y cyfryngau yn cynnig dadansoddiad arwynebol o’r hyn oedd wedi cymell y llofrudd.

Heb gwrdd â’r dyn erioed, a heb ronyn o hyfforddiant seiciatryddol na meddygol, cyhoeddodd Trump yn dalog i’r byd mai effeithiau’r cyflwr PTSD a yrrodd y dyn i ladd.

Anhwylder straen sy’n datblygu ar ôl trawma yw PTSD, ac mae’n gyflwr sy’n bla ar fywyd llawer o gyn-aelodau’r lluoedd arfog sydd wedi gweld pethau ofnadwy wrth wasanaethu.

Ond nid milwyr yn unig sy’n dioddef. Parhau i ddarllen

Rhannu

Dymchwel caban pren oedd yn ‘noddfa’ i gyn-filwr sydd â PTSD : BBC Cymru Fyw

Fel ffordd o ddelio gyda’i PTSD, bu Mike Allen yn gweithio ar adeiladu caban pren i’w hun mewn coedwig yn Sir Caerffili ers dwy flynedd.

Ond dinistriwyd y caban gan swyddogion Cyfoeth Naturiol Cymru, a ddywedodd fod yr adeilad yn “anghyfreithlon” a’i fod wedi gwneud niwed i’r amgylchedd.

Dywedodd fod adeiladu’r caban yn y goedwig yn Nyffryn Sirhywi wedi ei bod yn ffordd iddo ddianc o gymdeithas:

“Y caban oedd fy nghartref, fy noddfa. Doedd e ddim yn achosi niwed i neb ac roedd e’n fy ngwella i. Fydden i ddim yn fyw heddiw hebddo.

Mae’r cymorth iechyd meddwl sydd ar gael i gyn-filwyr yn warthus, ac yn gwneud llawer mwy o niwed na da.”

Darllen rhagor : BBC Cymru Fyw


Rhannu

Milwr yn y Meddwl : Theatr Genedlaethol Cymru

Mae cynhyrchiad diweddaraf Theatr Genedlaethol Cymru, ‘Milwr yn y Meddwl’ gan Heiddwen Tomos, yn ymdrin ag effeithiau rhyfel ar iechyd meddwl milwyr.

“Mae Ned wedi dod adref i orllewin Cymru o faes y gad. Ond mae ei brofiadau diweddar yn rhyfel Irac wedi gadael creithiau dyfnion; rhai’n greithiau gweledol, ac eraill – y rhai dyfnaf – yn anweledig. Dyma ddrama newydd, ddirdynnol sy’n archwilio effaith trawma ar filwr o Gymro, wrth iddo ef a’i deulu geisio dod i delerau â digwyddiadau erchyll o’i orffennol a’r heriau newydd sy’n ei wynebu. Mewn stori oesol am gariad a pherthyn, a fydd cwlwm câr yn drech na’r bwled a’r bom?”

Perfformir Milwr yn y Meddwl am 6pm, 6 – 10 Awst, Theatr y Maes yn yr Eisteddfod.

Rhagor o wybodaeth a thocynnau : Theatr Genedlaethol Cymru


Rhannu

80% o ferched yn eu harddegau yn dioddef o salwch meddwl difrifol yn dilyn ymosodiad rhywiol : The Guardian

Mae pedair merch o bob pump sydd wedi profi ymosodiad rhywiol yn dioddef o broblemau iechyd meddwl difrifol fisoedd ar ôl yr ymosodiad arnynt, yn ôl canfyddiadau ymchwil newydd.

Canfuwyd bod goroeswyr ymosodiadau yn dioddef o orbryder, iselder ac anhwylder straen wedi trawma (PTSD) bedwar i bum mis ar ôl ymosodiad arnynt.

Dywedodd arbenigwyr bod y canfyddiadau yn cadarnhau y gall dioddef camdriniaeth yn ystod plentyndod arwain at broblemau iechyd meddwl a all barhau tan eu bod yn oedolion, ac mewn rhai achosion yn medru parhau am byth.

Dywedodd Tom Madders, cyfarwyddwr ymgyrchoedd elusen YoungMinds:

“Mae’r ymchwil pryderus hwn yn dangos yn glir yr effaith ddinistriol y gall ymosodiad rhywiol ei gael ar iechyd meddwl, ac yn dangos pwysigrwydd cefnogaeth iechyd meddwl hirdymor i oroeswyr.” [cyfieithiad]

Cyhoeddwyd canfyddiadau’r astudiaeth yn y cylchgrawn meddygol The Lancet Child and Adolescent Health.

Darllen rhagor : The Guardian (Saesneg)


Rhannu

Delio gyda gorbryder ar ôl cael babi : BBC Cymru Fyw

Nesdi Jones

Mae Nesdi Jones o Gricieth wedi gwneud enw i’w hun fel cantores Bhangra gan gyrraedd brig y siartiau Asiaidd ond drwy’r cyfan mae wedi bod yn dioddef o orbryder sydd wedi ei “bwyta’n fyw” ar brydiau.

Erbyn hyn, mae hi’n fam i ferch fach, Cadi-Glyn, ac mae’r pwysau wedi bod yn aruthrol arni wrth geisio ymdopi gyda’i gorbryder sydd weithiau’n ei rhwystro rhag gadael y tŷ.

“Ges i ddiagnosis o PTSD, iselder a gorbryder pan o’n i’n bymtheg oed. Roedd hynny ddeng mlynedd yn ôl, bellach. Wnaeth pethau waethygu pan ro’n i’n feichiog, roedd fy hwyliau i’n uffernol o isel ac roedd y PTSD allan o reolaeth.

“Roedd digwyddiadau o’r gorffennol yn dod yn ôl yn fyw yn aml iawn. Ond wnes i sôn wrth y fydwraig a diolch byth fe wnaeth tîm iechyd meddwl mamolaeth fy helpu.

“Ar fy ngwaethaf dwi’n taflu i fyny ac yn llewygu. Ac mae o’n cymryd tridiau i deimlo’n ‘iawn’ unwaith eto oherwydd mae o’n sugno’r egni allan ohona i jest i gwffio yn erbyn yr attacks.”

Darllen rhagor : BBC Cymru Fyw


Rhannu

Her feicio 310 milltir dros gyn-filwyr : BBC Cymru Fyw

[Llun : Jess Davies]
Yn ddiweddar bu Neil a Jess Davies yn beicio dros 300 milltir dros bum niwrnod yn y Big Battlefield Bike Ride er mwyn codi arian i achos sy’n agos iawn at galonnau’r ddau.

Mae Neil yn gyn-aelod o’r Awyrlu a’r Heddlu a wynebodd broblemau wrth ddygymod â natur anodd y swyddi. Mae ef bellach yn gweithio i elusen sy’n helpu cyn-filwyr yn y gymuned i ymdopi â phroblemau meddyliol.

Dywedodd Neil:

“Gall [PTSD] fod yn gysylltiedig â marwolaeth, camddefnyddio sylweddau, problemau gyda pherthynas, unigrwydd a methu gadael y tŷ.

Rydych chi’n gweld digwyddiadau trawmatig pan rydych chi yn y lluoedd arfog. Yn fy achos i, yn anffodus, fe ddes i ar draws pethau fel aelod o’r heddlu milwrol ac roedd rhaid inni ddelio gyda digwyddiadau.

Os nad ydych chi’n delio gyda trawma ar y pryd fe all ddod nôl i’ch brathu a dyna ddigwyddodd imi ac fe es i’n sâl iawn o’i herwydd.”

Darllen rhagor : BBC Cymru Fyw


Rhannu

Bryn Fôn a PTSD : BBC Cymru Fyw

Mae Bryn Fôn yn chwarae rhan Dr Elgan Pritchard, sy’n dioddef gyda chyflwr PTSD, yn yr opera sebon Pobol y Cwm.

Mae PTSD (Anhwylder Straen Wedi Trawma) yn gyflwr sy’n cael ei gysylltu’n aml gyda chyn-filwyr a phobl sydd wedi bod mewn sefyllfaoedd hynod o beryglus. Ond mae’n gallu effeithio ar bobl o wahanol gefndiroedd.

Bydd Bryn Fôn yn cyflwyno rhaglen ddogfen yn trafod PTSD a fydd yn cael ei darlledu ar S4C am 21.30 nos Fercher, 18 Ebrill.

Darllenwch gyfweliad BBC Cymru Fyw gyda Bryn Fôn yma.


Rhannu

Perthynas a salwch meddwl: yr hyn ‘dwi wedi ddysgu

Mae bod mewn perthynas newydd yn gyffrous, ond yn gallu bod yn gymhleth os ydych yn dioddef â salwch meddwl. Mae’n anodd gwybod os ydych am rannu eich salwch â rhywun newydd, ac os felly, pryd i wneud hynny.

Mae dechrau’r drafodaeth, dro ar ôl tro, yn fy mlino. Weithiau, dwi jyst eisiau bod yn ‘normal’. Dwi ddim eisiau bod y ferch honno, yr un â’r salwch meddwl, yr un â thrawma’n gefndir i’w bywyd. Dwi eisiau canlyn rhywun yn y ffordd ‘normal’, a phrofi’r holl bethau cyffrous sydd ynghlwm â hynny. Dwi ddim eisiau esbonio bod ‘na rhan lwyd yn fy mhen sy’n gorchymyn sut ddiwrnod y bydda i’n cael, bod yr elfen gorfforol o berthynas yn gorfod digwydd un cam ar y tro, a bod fy emosiynau’n gallu newid yn sydyn heb unrhyw reswm amlwg. Mae’n drafodaeth dwi wedi cael sawl gwaith, gyda ffrindiau newydd, partneriaid newydd, neu jyst â phobl dwi wedi bod ar gwpwl o ddêts â nhw. Mae’n drafodaeth ddiflas, ac mae’n gallu bod yn lletchwith os nad yw’r person yn ddeallus.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Mwy o arian at gymorth iechyd meddwl i gyn-filwyr Cymru : BBC Cymru Fyw

Mae gwasanaeth sy’n cefnogi cyn-aelodau o’r lluoedd arfog sydd â phroblemau iechyd meddwl wedi cael ei ehangu.

Bydd gwasanaeth GIG Cymru i Gyn-filwyr yn derbyn £900,000 yn ychwanegol er mwyn sicrhau bod unigolion yn cael cymorth gan therapyddion penodedig.

Cafodd 633 o bobl gymorth gan y gwasanaeth y llynedd, o’i gymharu â 191 yn 2010.

Dywedodd Tom Adamson, cyn-filwr 59 oed o Ynys Môn a gafodd yr anhwylder PTSD ar ôl gwasanaethu yng Ngogledd Iwerddon, bod y “therapi wedi gwneud byd o les” iddo.

Ond mae therapydd seicolegol gyda’r gwasanaeth yn credu bod llawer o unigolion angen cymorth, sydd ddim eto wedi gofyn amdano.

Dywedodd Karen Hawkings: “Mae stigma o amgylch cael cefnogaeth iechyd meddwl a gall pobl fod yn ei chael hi’n anodd am ychydig flynyddoedd cyn iddyn nhw ddod ‘mlaen a chael cefnogaeth. Rydym eisiau sicrhau bod pob cyn-filwr yng Nghymru yn gwybod nad ydyn nhw ar eu pennau eu hunain, a gallwn ddarparu’r cymorth y maen nhw ei angen i’w helpu i ddelio â’u problemau a symud ‘mlaen gyda’u bywydau.”


Rhannu