Artaith: bod yn garcharor yn dy feddwl dy hun – Sara Manchipp

Mae bod yn garcharor caeth yn dy feddwl dy hun yn artaith creulon. A dyma yw’r teimlad sydd wedi fy llethu i dros ddeg mlynedd, a’r gofid y bydd fy meddyliau yn cymryd drosodd ac y byddaf wedi fy nghaethiwo y tu fewn i fy mhen am byth.

Hyd yn oed pan oeddwn yn blentyn saith mlwydd oed, rwy’n cofio’r teimlad fod yn rhaid i mi wneud rhyw weithred arbennig neu byddai rhywbeth erchyll yn digwydd i rywun annwyl i mi. Ar ôl diffodd swits y golau er enghraifft, byddai’r teimlad yn cymryd drosodd fy meddwl fod yn rhaid i mi fynd nôl a throi y swits ymlaen a bant nifer arbennig o weithiau neu byddai fy mam yn cael ei lladd mewn tân yn y tŷ. Gallwn fod yno am ugain munud yn troi’r golau ymlaen a bant yn fy ystafell wely nes i rhywun ddod ataf a gofyn beth yn y byd oeddwn i’n gwneud. Yn y gwasanaeth boreol yn yr ysgol byddwn yn gorfod llyncu a chau ac agor fy llygaid drosodd a throsodd hyd nes y gallwn deimlo fod y bygythiad o niwed i fy anwyliaid wedi cael ei drechu. Wrth gerdded lawr y stryd byddwn yn gorfod osgoi y craciau yn y palmant neu byddai fy mam-gu a thad-cu yn marw. Roeddwn y gwbl gaeth i’r clefyd hwn yn fy meddwl a oedd yn bygwth fy ngormesu yn llwyr.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Galw am newid agweddau pobl tuag at OCD : BBC Cymru Fyw

Mae pobl sydd ag OCD yn galw ar bobl i fod yn fwy ystyriol o unigolion sydd â’r cyflwr, ac i waredu’r stigma sydd ynghlwm ag ef.

Anhwylder gorbryder yw anhwylder gorfodaeth obsesiynol (OCD) a nodweddir gan feddyliau obsesiynol ac ymddygiad cymhellol.

Dywedodd llefarydd ar ran yr elusen OCD Action:

“Mae OCD yn gyflwr sy’n cael ei gamddeall yn aml, ac yn anffodus mae hi’n hynod gyffredin clywed pobl yn defnyddio’r cyflwr fel ansoddair i ddisgrifio rhywun sy’n daclus, ond mae’r gwirionedd i bobl sy’n byw gydag OCD yn dra gwahanol. Mae’r portreadau ffug yma yn gallu rhwystro pobl sydd wir yn cael eu heffeithio gan y cyflwr rhag edrych am gymorth.”

Darllen rhagor : BBC Cymru Fyw


Rhannu

Byw hefo OCD – Elis Derby

Dwi newydd droi’n 22 oed, ac yn byw yn Manceinion ers bron i 3 mis bellach. Rwyf yn gyfarwydd hefo’r strydoedd erbyn hyn, ar ôl byw ‘lawr y lôn’ yn Salford, lle bues i’n astudio cerddoriaeth yn y Brifysgol. Rwy’n dod nôl i Gymru reit gyson, i ddal fyny hefo ffrindiau, ond yn bennaf i berfformio gigs. Mae fy mywyd cymdeithasol yn reit iach- gan fy mod yn cyfarfod yn aml hefo ffrindiau o’r ddwy ochr i’r ffin.

Rŵan fy mod wedi cyflwyno fy hun, i’r rhai sydd ddim yn fy adnabod mor dda- dwi’n dioddef o OCD. I nifer, nid yw hyn yn swnio fel rhywbeth a all effeithio yn ormodol ar fywyd o ddydd i ddydd, ond mi allai gadarnhau ei fod wirioneddol yn salwch meddwl annifyr, a reit ddifrifol ar adegau- ac yn cael ei gamystyried yn ofnadwy yn yr oes bresennol. Yn aml rwy’n clywed y term “I’m a little bit OCD”, i ddisgrifio bod fymryn yn ffysi pan mae’n dod i luniau yn hongian yn gam ar waliau, er enghraifft, neu rhywun sydd ddim yn licio mymryn bach o lanast. Os mai dyma’r achos- mi fyswn innau wrth fy modd cael bod yn ‘little bit’ OCD hefyd- ond fel y rhan fwyaf o afiechydon meddyliol, dim chi sy’n dewis y raddfa. Parhau i ddarllen

Rhannu

Stori Curtis – FFIT Cymru

Mae Curtis Lewis wedi bod yn byw ag Anhwylder Gorfodaeth Obsesiynol (OCD) ers rhai blynyddoedd. Yn ei fideo isod mae’n siarad â Lisa Gwilym, cyflwynydd FFIT Cymru, am ei brofiadau â’r cyflwr a sut mae’n effeithio ar ei fywyd ef.


Dolenni perthnasol:

Rhannu

Y straeon sy’n cyfri – Catrin Dafydd

Mae Catrin Dafydd yn ysgrifennu i gyfres Pobol y Cwm, sydd wedi portreadu nifer o straeon yn ymwneud ag iechyd meddwl dros y blynyddoedd.


Mae gan gyfres sebon fel Pobol y Cwm sawl cyfrifoldeb. Cyfrioldeb i greu adloniant sy’n tanio dychymyg gwyliwr a’i ddenu yn ôl ond cyfrifoldeb hefyd i greu straeon y mae modd uniaethu gyda nhw. Yn aml, y straeon hynny sy’n denu pobol yn eu holau beth bynnag.

Mae uniaethu’n aml yn meddwl fod y gwyliwr neu rhywun maen nhw’n ei nabod wedi profi sefyllfa debyg i’r hyn maen nhw’n ei weld ar y sgrîn. A dyma sy’n gwneud cyfrifoldeb cymdeithasol y gyfres mor eglur. Wrth ymdrin â straeon sensitif neu brofiadau dirdynnol y cymeriadau, rhaid gwneud yn siŵr fod Pobol y Cwm yn darlunio sefyllfaoedd mewn modd cyfrifol. Wedi’r cyfan, gallasai dewis y gyfres i ymdrin â stori effeithio ar wyliwr mewn sawl ffordd. Yn aml, mae’r straeon mwyaf dirdynnol yn ymdrin â iechyd corfforol, iechyd meddwl neu faterion cymdeithasol. Yn achos straeon fel hyn, mae rheidrwydd fod y gyfres yn siarad gydag arbenigwyr gan wneud popeth posibl i ddarlunio sefyllfa cymeriad mewn modd sy’n driw gyda’r modd y byddai’n effeithio ar berson go iawn.

Diolch byth, ry’n ni’n byw mewn oes lle mae ‘na gydnabyddiaeth fod gennym ni i gyd iechyd meddwl. Yr unig gwestiwn yw sut mae ein iechyd meddwl ar hyn o bryd. Braint Pobol y Cwm yw cyflwyno sawl agwedd ar bwnc iechyd meddwl gan roi cyfle i gynulleidfa Gymraeg archwilio sefyllfaoedd cignoeth a gonest trwy gyfrwng eu hiaith. Wrth gwrs, nid siaradwyr Cymraeg yn unig sy’n gwylio. Mae gan y gyfres ddilyniant cryf ymhlith gwylwyr di-Gymraeg hefyd.

Parhau i ddarllen

Rhannu

20 cofnod mwyaf poblogaidd 2017

Dyma restr o’r 20 cofnod mwyaf poblogaidd a gyhoeddwyd ar meddwl.org yn ystod 2017.

 

1. ‘Dwi’n ddig Mary Ellen, dwi’n ddig’ – David Williams (10 Mai)

“Mae dicter ac anfodlonrwydd yn cwrso trwy fy ngwythiennau ac dwi am gymryd perchnogaeth o’r teimlad hollol naturiol yma. Rydym wedi cael ein hannog i guddio ein dicter. Dydy o ddim yn rhywbeth i ddangos yn gyhoeddus ond faint o bobol sydd yn ddyddiol ar fin berwi drosodd fel sosban fach yn berwi ar y tân neu sosban fawr yn berwi ar y llawr?”


2. ‘Ymdopi dros gyfnod y Nadolig’ (7 Rhagfyr)

“Gall y Nadolig fod yn gyfnod hapus a llawn llawenydd; cyfle i weld teulu a ffrindiau, rhannu anrhegion a chael hwyl. Ond, gall hefyd fod yn gyfnod heriol o’r flwyddyn, yn enwedig i rai sydd â phroblemau iechyd meddwl. Llynedd, cyhoeddodd Mind Cymru waith ymchwil a ddangosodd fod pwysau ariannol, ymrwymiadau teuluol, unigrwydd, prysurdeb a’r pwysau i fod yn hapus yn gwneud i filoedd o bobl yng Nghymru deimlo eu bod yn methu ymdopi dros gyfnod y Nadolig.”

Parhau i ddarllen

Rhannu

OCD – Sut alla’i helpu?

25519999_10155868438595011_503808446_nOs oes rhywun sy’n agos i chi wedi cael diagnosis o Anhwylder Gorfodaeth Obsesiynol (OCD), gall fod yn anodd gwybod sut i’w cefnogi. Efallai y byddwch chi’n ei chael hi’n anodd deall eu profiadau, neu mae’n bosib y teimlwch fod eu hobsesiynau a’u hysfeydd gorfodol yn ymyrryd ar fywyd bob-dydd. Ond gall eich cefnogaeth a’ch dealltwriaeth chi wneud gwahaniaeth enfawr, ac mae ’na bethau y gallwch chi eu gwneud i helpu.

Byddwch yn agored am OCD

Fe all y bydd eich anwylyn yn ei chael hi’n anodd siarad am eu hobsesiynau a’u hysfeydd gorfodol. Efallai y byddan nhw wedi’u cadw’n gyfrinach ers amser maith, ac y byddan nhw’n gofidio’n fawr am eich ymateb.

Gall cydnabod hyn a’u hannog i siarad am eu profiad mewn ffordd sy’n teimlo’n gysurus iddyn nhw helpu.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Orthorecsia

OrthorecsiaNid yw Orthorecsia’n anhwylder sydd wedi’i chydnabod yn feddygol, ond mae dal yn broblem y mae nifer o bobl yn brwydro â hi.

Beth yw Orthorecsia?

Mae Orthorecsia’n cael ei ddiffinio fel obsesiwn â bwyta’n iach. Y cyfieithiad llythrennol Groegaidd yw ‘bwyta’n gywir’.

Caiff Orthorecsia’n amlach ei ystyried fel math o Anhwylder Gorfodaeth Obsesiynol (OCD), yn hytrach nag anhwylder bwyta. Mae hyn oherwydd bod gan rywun sy’n byw ag orthorecsia gymhelliad i fwyta’n iach oherwydd ffordd llym o feddwl am ac ymddwyn o amgylch bwyd, ac nid yw wedi’i ysgogi gan hunan-ddelwedd.

Gall Orthorecsia olygu torri allan grwpiau bwyd cyfan o’r deiet er mwyn dileu unrhyw fwydydd nad ydynt yn ‘bur’, sy’n gwneud y ddelfryd o fwyta’n iach yn segur.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Trichotillomania

TrichotillomaniaCyflwr lle mae person yn teimlo’r angen i dynnu eu gwallt yw trichotillomania. Efallai byddant yn tynnu’r gwallt ar eu pen neu mewn llefydd eraill, megis eu haeliau neu blew eu hamrannau.

Anhwylder cymhelliad-rheolaeth yw trichotillomania, cyflwr seicolegol lle nad yw’r person yn gallu atal eu hunain rhag gwneud rhywbeth penodol. Byddant yn profi awydd cryf i dynnu eu gwallt a thensiwn cynyddol tan eu bod yn gwneud hynny. Ar ôl tynnu’r gwallt, byddant yn profi ymdeimlad o ryddhad. Mae tynnu gwallt o’r pen yn gadael rhannau moel.

Gall trichotillomania achosi teimladau negyddol, megis euogrwydd. Gall y person hefyd deimlo cywilydd am dynnu eu gwallt, ac efallai byddant yn ceisio ei wadu neu ei guddio. Ambell waith gall trichotillomania wneud i’r person deimlo’n salw a gall hyn arwain at hunan-barch isel.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Dermatillomania

DermotillomaniaMae dermatillomania yn gyflwr sy’n cymell person i bigo a chrafu ei groen nes iddo greu briwiau gweladwy. Mae’n anhwylder rheoli cymhelliad (impulse-control disorder); cyflwr seicolegol lle nad yw person yn gallu atal ei hun rhag cyflawni’r weithred.

Bydd person â dermatillomania yn pigo, crafu neu wasgu croen sydd fel arall yn iach. Bydd yn gwneud hyn yn aml ac i’r eithaf. Fel arfer, mae pobl sy’n dioddef â’r cyflwr yn pigo’r croen ar eu wynebau a’u gwefusau, ond fe all fod yn unrhyw ran o’r corff, megis y dwylo, croen y pen a’r breichiau. Caiff y cyflwr hwn ei ystyried yn ffurf ar Anhwylder Gorfodaeth Obsesiynol (OCD).

Parhau i ddarllen

Rhannu