Plant

Mae plentyndod yn gyfnod lle ‘rwyt ti’n newid ac yn datblygu yn gyflym, ac wrth i ti dyfu a datblygu mae’n bosib dy fod yn wynebu heriau a phwysau aruthrol mewn nifer o agweddau yn dy fywyd.

Paid â theimlo’n anweledig, defnyddia dy lais a siarada gyda rhywun!


Gofyn i oedolyn am gymorth

Os oes gen ti broblem na alli di ei datrys ar ben dy hun, mae’n syniad da i ofyn i oedolyn ‘rwyt ti’n ymddiried ynddynt am help.

Weithiau, gall rhywun arall dy helpu i weld dy broblem mewn ffordd wahanol. Gallen nhw roi syniadau newydd i ti am sut i ymdopi gyda phethau. Efallai eu bod nhw wedi bod drwy rywbeth tebyg eu hunain. Efallai eu bod nhw’n gwybod yn union beth i wneud neu yn gwybod am rywun all dy helpu.

Mae rhoi pethau i mewn i eiriau yn aml yn helpu. Weithiau, gall rhannu beth sydd ar dy feddwl fod yn llesol. Gallai siarad â rhywun wneud i ti deimlo nad oes rhaid i ti ddelio gyda phethau ar ben dy hun.

Pethau i’w cofio:

  • Dewis rhywun rwyt ti’n teimlo’n ddiogel gyda nhw;
  • Paratoi beth rwyt ti eisiau ei ddweud;
  • Sicrhau ei fod yn amser da i siarad ac nad oes unrhyw beth arall yn tynnu eu sylw;
  • Ti sydd â’r rheolaeth dros faint rwyt ti’n dweud wrth rywun – does dim rhaid i ti ddweud popeth os nad wyt ti eisiau;
  • Os nad wyt ti’n siŵr a fyddant yn cadw’r hyn y byddi di’n ei ddweud wrthynt yn gyfrinach, galli di ofyn hynny iddyn nhw cyn dweud unrhyw beth.

Gallet drio’r pethau hyn i ddechrau’r sgwrs:

  • “Dwi eisiau dweud rhywbeth wrthot ti, ond dwi ddim yn gwybod sut”
  • “Mae hyn yn anodd i mi ddweud, ond mae gen i rywbeth pwysig i ddweud wrthot ti”
  • “Dwi angen ychydig o gyngor ar rywbeth sy’n fy mhoeni”

Darllen rhagor am sut i ofyn i oedolyn am gymorth


Bwlio yn yr ysgol

Bwlio'n yr ysgol

Os wyt ti neu rywun rwyt ti’n ei adnabod yn cael ei f/bwlio yn yr ysgol, dywed wrth rywun. Dywed wrth ffrind, wrth athro neu athrawes, ac wrth dy rieni.

Mae dweud yn gallu teimlo fel y peth anoddaf yn y byd, ond ni fydd y bwlio’n dod i ben os na ddywedi di. 

Os nad wyt ti’n teimlo y galli di ddweud ar lafar wrth rhywun, ystyria ysgrifennu nodyn i dy rieni yn egluro sut wyt ti’n teimlo, neu siarada gyda rhywun arall fel nain neu taid / mamgu neu dad-cu, modryb, ewythr neu gefnder/gyfnither, a gofynna iddyn nhw i dy helpu i ddweud wrth dy rieni.

Mae bwlio yn cynnwys:

  • pobl yn galw enwau arnat
  • ffugio straeon i dy gael di i drwbl
  • taro, pinsio, brathu a gwthio
  • cymryd pethau oddi wrthot ti
  • difrodi dy eiddo
  • dwyn dy arian
  • ceisio cymryd dy ffrindiau oddi wrthot
  • dy ddychryn fel nad wyt ti eisiau mynd i’r ysgol er mwyn eu hosgoi

Darllen rhagor am fwlio


Llun: UMCB

(Llun: UMCB)

Gall byw gyda rhiant sydd â salwch neu gyflwr iechyd meddwl beri i chi deimlo’n ddryslyd, yn ddig ac yn ddiymadferth…

Os ydy dy frawd neu dy chwaer newydd gael diagnosis o salwch meddwl, neu os ydy dy deulu wedi bod yn byw gyda salwch meddwl ers peth amser bellach, mae hi’n debygol fod gen ti dipyn o gwestiynau a phryderon…


Dolenni perthnasol


Newyddion perthnasol

Darllen rhagor am iechyd meddwl plant ar meddwl.org


Angen siarad gyda rhywun yn Gymraeg?

Meic Cymrullinell gymorth gwybodaeth, cyngor ac eiriolaeth i blant a phobl ifanc o dan 25 oed yng Nghymru

Childline

Samariaid

Mae mwy o wybodaeth am sut i gael cymorth yma