Ydy cymdeithas ar fai?

Mae’r gair ei hun yn un crac a blêr. Mae yna ddicter yn y gair a dyna sut dwi yn edrych ar iechyd y meddwl. Nid Iechyd Meddwl ond iechyd *y* meddwl. Iechyd sydd yn perthyn i’r meddwl. Dwi’n dod o gyfnod y punks ble roedd y neges yn y gerddoriaeth ac yn y wisg.

Capel ar y Sul a safety pins gweddill yr wythnos! As if! Na, os dwi’n debyg i chi dwi’n hanu o deulu a thraddodiad parchus Cymraeg, ond dydy iechyd y meddwl ddim yn barchus.

Weithiau mae yn gallu gweiddi’r gair ‘Cont‘ allan yn uchel ac yn atseiniol. Dwi ddim yn meddwl fod yna ddigon o le yn gymdeithas i fynegi rhwystredigaeth a dicter. Dyna un rheswm am gymaint o drais yn y cartref. Dydy o ddim yn esgus amdano fo ond mae yn rheswm. Mae defnydd o gyffuriau cyfreithlon yn gallu ei wneud o’n waeth. Alcohol – ‘the go to drug of choice‘ i bobl barchus Cymru, yn achosi mwy o broblemau na chanabis a cocaine tybiwn ni. Ond o beth rydym ni’n ceisio ffoi? Oddiwrth beth ydyn ni’n rhedeg? Y ffaith ein bod yn feidrol ac yn mynd i farw heb sylweddoli ein huchelgeisiau? Beth ydy’r cysgod mawr yma sydd yn hedfan drosom ni gyd ac i rai yn troi mewn i salwch meddwl?

Dwi ddim yn teimlo fod yna ddigon o drugaredd a haelioni yn y byd. Mae’n rhaid i ni weld mwy o hyn yn ein bywydau bob dydd yn lle gweld erchyllterau’r byd ar y newyddion 24/7. Os ydych chi mewn sefyllfa argyfyngus yn ein cymdeithas, pwy sydd yn cael ei alw (yn dibynnu ar ble dych chi’n byw: y loteri cod post bondigrybwyll) gan amlaf yng Nghymru? Yr Heddlu sydd yn cael eu galw. Mae blerwch salwch meddwl yn amharu ar heddwch cymdeithas felly mae’n rhaid galw am bobl sydd yn cadw’r heddwch ond onid ydy bob unigolyn dwedwch yn haeddu goddefgarwch ac haelioni cymdeithas? Mewn system gyfalafol, gystadleuol, ble mae’r amser i gael taw ymysg y storom? O’r ysgol i’r brifysgol i’r gwaith. Gyrfa i briodas i ymddeoliad i’r bedd. Ai dyna ydi bywyd? Os felly, dwi wir yn synnu nad oes canran uwch yn dioddef o salwch meddwl.

Roedd y punks yn gweld fod cyfaddawdu’n lladd pobol. Dyna waith y sefydliad chi’n gweld, i wneud yn siŵr eich bod chi’n cyfaddawdu. Yn sicr, mae gan natur a geneteg ran i chwarae ond yr amgylchedd sy’n bwysicach mewn penderfynu a fydd salwch meddwl yn amlygu. Mewn cymdeithas ble caiff yr unigolyn ei werthfawrogi a’i barchu fel enaid holistaidd yn lle uned economaidd i wneud pres a thalu treth, cawn weld llai o salwch meddwl ond mae’n rhaid i ni fel unigolion newid y diwylliant. Mae’n rhaid i ni droi ein cefn ar y diwylliant sydd wedi gwneud cymaint o’n cyndeidiau yn sâl a’u gyrru i fedd cynnar. Mae’n rhaid i ni fynnu gwell.

David Williams

Darllen rhagor gan David Williams

image_pdfPDFimage_printArgraffu
Rhannu

Gadael Ymateb