Byw gyda PTSD – Cris Dafis

Cyhoeddwyd y darn isod yn wreiddiol yng ngholofn Cris Dafis yng nghylchgrawn Golwg ar 15 Tachwedd 2018.

Y bore wedi i ddyn ifanc fynd i far yng Nghaliffornia yr wythnos diwethaf a saethu 12 o bobl ddiniwed yn farw, roedd yr Arlywydd Trump ar y cyfryngau yn cynnig dadansoddiad arwynebol o’r hyn oedd wedi cymell y llofrudd.

Heb gwrdd â’r dyn erioed, a heb ronyn o hyfforddiant seiciatryddol na meddygol, cyhoeddodd Trump yn dalog i’r byd mai effeithiau’r cyflwr PTSD a yrrodd y dyn i ladd.

Anhwylder straen sy’n datblygu ar ôl trawma yw PTSD, ac mae’n gyflwr sy’n bla ar fywyd llawer o gyn-aelodau’r lluoedd arfog sydd wedi gweld pethau ofnadwy wrth wasanaethu.

Ond nid milwyr yn unig sy’n dioddef.

Gall effeithio ar unrhyw un sydd wedi bod yn dyst i ddigwyddiad trawmatig. Mae’n gyflwr creulon sy’n mynnu ailchwarae’r digwyddiad drosodd a throsodd yn y meddwl. Mae’n effeithio ar bobl yn eu cwsg. Mae’n effeithio ar bobl yn ystod eu horiau’n effro. Mae’n gwneud pobl yn orwyliadwrus o’r byd o’u cwmpas. Mae’n gwneud pobl yn nerfus ac yn ddihyder. Mae’n ei gwneud hi’n anodd i bobl gymdeithasu. Mae’n bwydo teimladau o euogrwydd a diffyg gwerth. Mae’n newid cymeriad pobl yn llwyr.

Yn anaml iawn iawn iawn, fodd bynnag, y mae’n troi pobl yn llofruddion.

Gall achosi i bobl fod yn bigog ac yn fyr eu hamynedd. Gall beri i bobl golli eu tymer yn hawdd. Gall olygu bob pobl yn ymddwyn mewn ffordd sy’n ymddangos yn hunanol ac yn ddi-hid o bobl eraill. Gall PTSD wneud hyn oll, gall. Fel rhywun sydd wedi byw gyda’r cyflwr ers degawd a mwy, mi wn i hynny’n iawn.

Ond tuag atyn nhw’u hunain y mae’r mwyafrif helaeth o bobl sy’n byw gyda PTSD yn dreisgar. Mae pobl sydd â’r cyflwr yn llawer mwy tebygol o’u niweidio eu hunain na niweidio pobl eraill.

Dyma enghraifft arall – eto fyth – o dwpdra ac anwybodaeth affwysol Trump yn cael rhwydd hynt i gamliwio gwirionedd a chyflwyno naratif ffug.

Enghraifft arall o ymdrech gyson yr idiot hwn o ddyn i wadu ei fod ef ei hun a’i rethreg hyll wedi gwenwyno bywyd ei wlad, a chyfran helaeth o’r byd.

Ac ymdrech arall i wadu bod ganddo fe – a’i ffrindiau sydd mor frwd dros wthio gynau i ddwylo pawb – waed ar eu dwylo eu hunain.


Darllen rhagor: