Wcráin: 5 ffordd o siarad â phlant am wrthdaro

Wrth i elyniaeth yn yr Wcráin waethygu, gall plant weld a chlywed pethau am yr argyfwng yn y newyddion, gan arwain at deimladau o ansicrwydd, pryder ac ofn, y mae angen i rieni a gofalwyr fynd i’r afael â nhw, mae seicolegwyr Achub y Plant yn rhybuddio.

Dywedodd Ane Lemche, seicolegydd a chynghorydd plant gydag Achub y Plant, efallai nad yw plant ledled y byd yn deall yn iawn beth sy’n digwydd yn yr Wcrain ac efallai bod ganddyn nhw gwestiynau am y delweddau, y straeon, a’r sgyrsiau maen nhw’n dod i gysylltiad â nhw.

Mae ymchwil blaenorol gan Achub y Plant mewn gwrthdaro fel Irac a Syria wedi datgelu hanesion torcalonnus am blant wedi’u dychryn gan y taflegrau a’r ymosodiadau awyr, yn bryderus am y dyfodol, ac yn ofidus am fethu â mynd i’r ysgol.  Roedd mwyafrif y plant yn dangos arwyddion o drallod emosiynol difrifol.

“Gall yr hyn sy’n digwydd yn yr Wcrain fod yn frawychus i blant ac oedolion. Gall anwybyddu neu osgoi’r pwnc arwain at blant yn teimlo ar goll, yn unig ac yn fwy ofnus, a gall effeithio ar eu hiechyd a’u lles.  Mae’n hanfodol cael sgyrsiau agored a gonest gyda phlant i’w helpu i brosesu’r hyn sy’n digwydd,” meddai Ms. Lemche.

 

Mae arbenigwyr yn Achub y Plant yn rhannu pum teclyn ac awgrym y gall gofalwyr eu defnyddio i fynd at y sgwrs gyda phlant:

  1. Gwnewch amser a gwrandewch pan fydd eich plentyn eisiau siarad

Rhowch le i’r plant ddweud wrthych chi beth maen nhw’n ei wybod, sut maen nhw’n teimlo ac i ofyn cwestiynau i chi.  Efallai eu bod wedi ffurfio darlun hollol wahanol o’r sefyllfa nag sydd gennych chi.  Cymerwch amser i wrando ar eu barn, a’r hyn y maent wedi’i weld neu ei glywed.

  1. Teilwra’r sgwrs i’r plentyn

Byddwch yn ymwybodol o oedran y plentyn wrth i chi nesáu at y sgwrs gyda nhw.  Efallai na fydd plant ifanc yn deall beth mae gwrthdaro neu ryfel yn ei olygu a bydd angen esboniad sy’n briodol i’w hoedran arnynt.  Byddwch yn ofalus i beidio ag egluro’r sefyllfa’n ormodol na mynd i ormod o fanylion oherwydd gall hyn wneud plant yn bryderus yn ddiangen.  Gall plant iau fod yn fodlon dim ond trwy ddeall bod gwledydd yn ymladd weithiau.  Mae plant hŷn yn fwy tebygol o ddeall beth mae rhyfel yn ei olygu ond efallai y byddant yn dal i gael budd o siarad â chi am y sefyllfa.  Yn wir, bydd plant hŷn yn aml yn poeni mwy am sôn am ryfel oherwydd eu bod yn tueddu i ddeall y peryglon yn well na phlant iau.

  1. Dilyswch eu teimladau

Mae’n bwysig bod plant yn teimlo eu bod yn cael eu cefnogi yn y sgwrs.  Ni ddylent deimlo eu bod yn cael eu barnu na bod eu pryderon yn cael eu diystyru.  Pan fydd plant yn cael y cyfle i gael sgwrs agored a gonest am bethau sy’n eu cynhyrfu, gall greu ymdeimlad o ryddhad a diogelwch.

  1. Sicrha nhw fod oedolion ledled y byd yn gweithio’n galed i ddatrys hyn

Atgoffwch y plant nad dyma eu problem i’w datrys.  Ni ddylent deimlo’n euog am chwarae, gweld eu ffrindiau, a gwneud y pethau sy’n eu gwneud yn hapus.  Byddwch yn dawel pan fyddwch chi’n agosáu at y sgwrs.  Mae plant yn aml yn copïo teimladau eu gofalwyr – os ydych chi’n anesmwyth ynghylch y sefyllfa, mae’n debygol y bydd eich plentyn yn anesmwyth hefyd.

  1. Rhowch ffordd ymarferol iddynt helpu

Cefnogwch blant sydd eisiau helpu.  Gall plant sy’n cael y cyfle i helpu’r rhai sydd wedi’u heffeithio gan y gwrthdaro teimlo eu bod yn rhan o’r datrysiad.  Gall plant godi arian, anfon llythyrau at gynrychiolwyr lleol neu greu lluniadau yn galw am heddwch.

 

Mae Achub y Plant wedi bod yn gweithredu yn yr Wcrain ers 2014, gan ddarparu cymorth dyngarol hanfodol i blant a’u teuluoedd.  Mae hyn yn cynnwys cefnogi mynediad at addysg, dosbarthu pecynnau gaeaf a phecynnau hylendid, a darparu grantiau arian parod i deuluoedd.  Mae ein harbenigwyr yn cefnogi plant i oresgyn effeithiau meddyliol a seicolegol eu profiadau o wrthdaro a thrais a chynyddu eu gallu i ymdopi  straen yn eu bywydau bob dydd.


[Ffynhonnell: SaveTheChildren.net – Cyfieithiwyd gan meddwl.org]