Sut i helpu eich plentyn i deimlo’n llai pryderus

Mae pob plentyn, fel pob oedolyn, yn teimlo’n bryderus o dro i dro. Ond i rai, gall gorbryder gymryd drosodd, a’u rhwystro rhag gwneud y pethau maen nhw’n eu mwynhau.

Mae ymchwil gan yr Athro Cathy Creswell o Brifysgol Reading, sydd wedi ysgrifennu llyfrau ar sut i oresgyn gorbryder mewn plentyndod, wedi dangos y gall rhieni wneud pethau i helpu lleddfu pryderon eu plentyn.

Dyma rai awgrymiadau sydd wedi eu selio ar ei hymchwil ac ar astudiaethau diweddar eraill ar orbryder.

Byddwch yn ymwybodol ei fod yn naturiol i blant fynd drwy gyfnodau gwahanol o  orbryder

Efallai bydd plant rhwng 4 ac 8 oed yn poeni am ysbrydion, bwystfilod neu anifeiliaid, tra bydd plant hŷn yn fwy tebygol o boeni am gael niwed drwy ddigwyddiadau go iawn ond prin megis llofruddiaeth, terfysgaeth neu ryfel niwclear.

Peidiwch â diystyru ofnau eich plentyn.

Ni fydd dweud wrthynt na fydd yr hyn maen nhw’n ei ofni byth yn digwydd, neu awgrymu eu bod nhw’n ffôl i boeni, yn helpu. Yn lle hynny, cydnabyddwch sut mae eu hofnau yn gwneud iddynt deimlo.

Ond ceisiwch beidio â threfnu bywyd o gwmpas eu hofnau, neu gallech amddifadu’ch plentyn o’r cyfle i ddysgu eu bod nhw yn medru ymdopi â’r sefyllfa maen nhw’n ei hofni.

Os oes ar eich plentyn ofn cŵn, efallai ei fod yn ymddangos yn garedig i groesi’r ffordd pan welwch gi, ond y neges y mae hyn yn ei rhoi iddynt yw y dylent fod yn ofnus. Nid yw hyn yn golygu y dylech orfodi’ch plentyn i wynebu rhywbeth maen nhw’n ei ofni, ond yn hytrach, cefnogwch nhw drwy fynd yn agosach yn raddol.

Os ydy gorbryder yn dechrau dod yn broblem, gwyliwch yn ofalus i geisio adnabod pa sefyllfaoedd sydd anoddaf iddynt.

Y nod yw cael dealltwriaeth dda o beth maent yn teimlo a phryd, ond heb ofyn iddynt drwy’r amser sut maent yn teimlo.

Gofynnwch gwestiynau agored i blant.

Mae’n demtasiwn i neidio mewn gydag atebion, ond yn hytrach gwnewch yn siŵr eich bod yn gwrando tra eu bod nhw’n esbonio beth maent yn ei ofni y gallai ddigwydd. Efallai ei fod wedi selio ar gamddealltwriaeth. Tan eich bod yn gwybod yn union beth mae’ch plentyn yn ei ofni, mae’n anodd i chi eu helpu nhw.

 

Yn hytrach na dweud wrth eich plant bod eu hofnau yn ddi-sail, gofynnwch y cwestiynau sydd yn caniatáu iddynt sylweddoli nad yw eu hofnau yn realistig.

Er enghraifft, gofynnwch iddynt beth sydd wedi digwydd yn y gorffennol i wneud iddynt feddwl y gallai hyn ddigwydd. Dechreuwch gyda chamau bach i’w helpu nhw i ddechrau gweld nad yw’r hyn sy’n digwydd yn union fel yr hyn y maent yn ei ddisgwyl, neu dangoswch y gallant ymdopi â’r her.

 

Anogwch blant i fabwysiadu strategaethau meddwl i’w helpu i ymdopi.

Os oes arnynt ofn perfformio mewn sioe, er enghraifft, gofynnwch iddynt ofyn i’w hunain beth yw’r peth gwaethaf allai ddigwydd, ond hefyd beth yw’r peth gorau allai ddigwydd. Mae’n debygol y bydd yr hyn sy’n digwydd rywle yn y canol.

Helpwch gynllunio dulliau i brofi eu hofnau yn raddol.

Ym Mhrifysgol Reading mae rhieni yn cael eu dysgu i adeiladu hyder eu plant trwy eu cael i gynllunio deg cam tuag at wneud yr hyn y maent yn ei ofni.

Rhowch ganmoliaeth a gwobr i’ch plentyn am drio’r camau.

Bydd hyn yn cydnabod eu hymdrech ac yn eu hannog i roi tro ar bethau anodd.

Mae’n normal i deimlo’n bryderus o dro i dro, ond os yw eu gorbryder yn achosi gofid iddynt ac yn golygu eu bod yn colli allan ar sefyllfaoedd bob dydd, yna efallai ei fod yn syniad da i chwilio am fwy o gyngor.

Edrychwch am lyfrau sydd â strategaethau y gallwch roi cynnig arnynt, neu gofynnwch i’ch meddyg teulu am help megis Therapi Gwybyddol Ymddygiadol (CBT).

Cofiwch na allwch chi gael gwared â’r holl bryderon o fywyd eich plentyn.

Eich nod chi yw eu cael nhw i ddod yn gyfarwydd ag ychydig o ansicrwydd, yn hytrach na chael gwared arno yn gyfan gwbl. Mae dysgu sut i reoleiddio eich emosiynau yn rhan o dyfu fyny. Erbyn i ni dyfu’n oedolion rydym yn gallu rhoi pethau mewn persbectif yn well, gan sylweddoli, ar y cyfan, y gallwn ymdopi.

Daw’r wybodaeth uchod o dudalen ‘All in the Mind’ ar wefan BBC Radio 4


image_pdfPDFimage_printArgraffu
Rhannu

Gadael Ymateb