OCD – Sut alla’i helpu?

25519999_10155868438595011_503808446_nOs oes rhywun sy’n agos i chi wedi cael diagnosis o Anhwylder Gorfodaeth Obsesiynol (OCD), gall fod yn anodd gwybod sut i’w cefnogi. Efallai y byddwch chi’n ei chael hi’n anodd deall eu profiadau, neu mae’n bosib y teimlwch fod eu hobsesiynau a’u hysfeydd gorfodol yn ymyrryd ar fywyd bob-dydd. Ond gall eich cefnogaeth a’ch dealltwriaeth chi wneud gwahaniaeth enfawr, ac mae ’na bethau y gallwch chi eu gwneud i helpu.

Byddwch yn agored am OCD

Fe all y bydd eich anwylyn yn ei chael hi’n anodd siarad am eu hobsesiynau a’u hysfeydd gorfodol. Efallai y byddan nhw wedi’u cadw’n gyfrinach ers amser maith, ac y byddan nhw’n gofidio’n fawr am eich ymateb.

Gall cydnabod hyn a’u hannog i siarad am eu profiad mewn ffordd sy’n teimlo’n gysurus iddyn nhw helpu.

Byddwch yn amyneddgar

Cofiwch fod eu gofidiau’n real iawn iddyn nhw, hyd yn oed os ymddengys eu bod yn afreal, yn afresymol neu’n eithafol i chi.


Peidiwch â cholli tymer, a pheidiwch â barnu

Mae clywed am rai meddyliau obsesiynol yn gallu ypsetio pobl ond efallai y bydd eich anwylyn yn ofni y byddwch chi’n eu barnu neu’n meddwl fod rhywbeth o’i le arnyn nhw. Byddwch yn glir eich bod chi’n eu caru ac yn eu cefnogi doed a ddelo.


Dysgwch gymaint ag y gallwch am OCD

Bydd hyn yn eich helpu i ddeall y profiad mae eich anwylyn yn mynd drwyddo. Gall darllen am brofiadau personol helpu hefyd.


Dewch o hyd i ffyrdd o ddelio â’r ysfeydd gyda’ch gilydd

Un o’r pethau anoddaf am fyw gyda rhywun ag OCD yw gweld sut i ddelio â’u hysfeydd. Efallai y byddwch chi’n ei chael hi’n anodd peidio ceisio helpu gyda’r ysfa, neu gymryd rhan ynddynt (weithiau, gelwir hyn yn hwyluso). Er enghraifft, efallai y byddech chi’n:

  • gwirio cloeon iddyn nhw
  • eu cysuro na fu iddyn nhw achosi damwain
  • eu cysuro nad yw meddwl obsesiynol yn golygu dim

Efallai eich bod wedi gweld fod gwrthod helpu gydag arferion, neu gynnig cysur, yn cynyddu’u gofid a gwneud bywyd yn fwy anodd i’r ddau ohonoch.

Ond nid yw helpu rhywun gyda’u hysfeydd yn gwneud lles yn y tymor hir. Bob tro bydd rhywun yn gweithredu ar ysfa (gan gynnwys gofyn am gysur) mae’n atgyfnerthu’r gred mai’r ysfa yw’r unig ffordd o ddelio â’u gorbryder.

Mae triniaeth am OCD yn helpu pobl i ddysgu y bydd eu gorbryder yn lleihau’n naturiol, hyd yn oed o beidio â chwblhau ysfeydd.


Sut allwn ni reoli’r ysfa orfodol mewn ffyrdd eraill?

Ceisiwch gael pethau amgen i’w gwneud gyda’ch gilydd. Fe all eich dull o weithredu ddibynnu ar farn eich anwylyn am yr ysfeydd ac a ydyn nhw’n derbyn triniaeth. Dyma rai pethau y gallech chi roi cynnig arnyn nhw:

  • Cytunwch ar ddull o weithredu sy’n teimlo’n iawn i chi eich dau.

Er enghraifft, efallai y penderfynwch chi y byddwch chi’n dweud ‘rydyn ni wedi cytuno na fydda i ddim yn ateb cwestiynau fel’na er mwyn dy helpu i oresgyn dy OCD’ neu ‘rydw i yma i ti, ac rwy’n dy garu ond dydw i ddim am chwarae gêm OCD heddiw’.

  • Anogwch nhw i herio’r ysfeydd pan fo hynny’n addas.

Er enghraifft yn lle cynnig cysur, gallech geisio’u helpu i feddwl am y rheswm pam y bydden nhw eisiau cyflawni’r ysfa eto.

  • Cynigiwch gwtsh neu gefnogaeth emosiynol arall yn lle helpu gyda’r ysfa.
  • Ceisiwch gyngor.

Os ydyn nhw’n cael triniaeth gallech chi eich dau siarad â’u meddyg neu therapydd ynglŷn â’r ffyrdd gorau o reoli ysfeydd.

  • Derbyniwch y bydd hi’n amhosib peidio â chynnig cysur weithiau neu helpu gydag ysfa.

Helpwch nhw i gael mynediad i driniaeth

Efallai y bydd eich anwylyn yn ei chael hi’n anodd siarad gyda’u meddyg am yr OCD a gofyn am driniaeth. Dyma rai ffyrdd y gallech chi eu cefnogi:

  • Cofiwch eu hatgoffa y bydd yr apwyntiad yn gyfrinachol, a bod y meddyg teulu yno i’w helpu i gael mynediad i driniaeth. Gallai cynnig mynd gyda nhw helpu i wneud pethau’n haws hefyd.
  • Gall rhai agweddau ar driniaeth am OCD fod yn heriol. Yn ystod y driniaeth, fe allan nhw fod wedi aflonyddu, wedi blino, yn orbryderus neu’n isel. Ceisiwch fod yn amyneddgar a gofynnwch iddyn nhw beth allwch chi ei wneud i hwyluso pethau iddyn nhw.
  • Efallai y byddan nhw’n teimlo na fydd pethau byth yn gwella, yn enwedig os ydyn nhw’n gweld fod y driniaeth yn heriol neu bod y symptomau’n dychwelyd. Gallwch chi gynnig gobaith. Atgoffwch nhw fod y rhan fwyaf o bobl ag OCD yn elwa o gael triniaeth.

Gofalwch amdanoch eich hun

Mae cefnogi rhywun ag OCD yn gallu bod yn lladdfa annifyr weithiau. Gwnewch yn siŵr eich bod chi’n neilltuo amser i ofalu amdanoch chi eich hunan hefyd. Gall rhannu profiadau, gofyn cwestiynau a chael cefnogaeth helpu.


(Gwybodaeth o mind.org)


Mae testun y cofnod hwn wedi’i ryddhau dan y drwydded Creative Commons BY-SA 4.0, sy’n eich caniatáu i’w ail-ddefnyddio a’i newid mewn unrhyw ffordd os ydych yn rhoi cydnabyddiaeth ar ffurf dolen i’r dudalen hon, ac yn trwyddedu eich fersiwn ddeilliadol yn yr un modd. Gweler testun y drwydded am ragor o fanylion.


 

image_pdfPDFimage_printArgraffu
Rhannu

Gadael Ymateb