Iselder ôl-enedigol

olenedigol

Dengys ffigurau y bydd oddeutu un merch allan o bob pump yn cael profiadau iechyd meddwl negyddol yn ystod y cyfnod maent yn feichiog neu’r flwyddyn ar ôl i’r babi gyrraedd.

 

Gall hyn effeithio unrhyw un, boed yn brofiad hollol newydd nad ydych wedi ei gael o’r blaen, neu’n bwl o rywbeth rydych chi wedi ei brofi o’r blaen.  Gelwir y rhain yn broblemau iechyd meddwl amenedigol (sef ‘o amgylch yr enedigaeth‘), ond cyfeirir at y gyfnodau penodol hefyd fel ôl-enedigol (ar ôl yr enedigaeth) neu cynenedigol (cyn yr enedigaeth).

Mae iselder ol-enedigol yn rywbeth mae nifer yn ymwybodol ag o erbyn hyn ond mae’r dealltwriaeth a’r ymwybyddiaeth bod modd profi iselder, yn ogystal â gorbryder yn ystod beichiogrwydd llawer îs.  Ond mewn gwirionedd, mae’n gyffredin iawn i brofi’r ddau beth yma ar yr un pryd.

Y ddau gyflwr fwyaf cyffredin ymysg rhieni yn dilyn yr enedigaeth yw iselder ôl-enedigol a seicosis ôl-enedigol.

Bydd rhwng 8 a 15% o fenywod yn cael eu heffeithio gan iselder ôl-enedigol neu ‘post partum’. Mae’r cysyniad o ‘baby blues’ yn gyffredin iawn ac yn un mae nifer yn ymwybodol ohono, ond nid yw hyn yr un peth ag iselder ôl-enedigol.  Yn gyffredinol, bydd y ‘baby blues’ yn para am ychydig o ddyddiau yn unig, thra bod iselder ôl-enedigol yn broblem ehangach.

Bydd nifer o’r farn bod iselder ôl-enedigol yn rywbeth sy’n taro’r fam yn syth wedi’r enedigaeth, ond mae’n hollbwysig bod yn ymwybodol nad yw hyn yn wir mewn nifer o achosion.  Gall daro’r fam ar unrhyw adeg o fewn y flwyddyn gyntaf wedi geni’r plentyn. Bydd nifer o famau yn profi symptomau megis tristwch, pryder, teimladau o euogrwydd, hunan-werth isel, diffyg egni, a thrafferthion canolbwyntio.  Y prif wahaniaeth rhwng iselder ôl-enedigol a’r felan (y baby blues) yw y bydd yr iselder yn aml yn cael effaith andwyol ar les y ferch, gan ei chadw rhag gweithredu’n effeithiol am gyfnodau hir o amser.

Mae iselder ôl-enedigol yn rywbeth i’w gymryd o ddifrif o’r eiliad bydd amheuaeth bod y ferch yn ei brofi.  Mae’n hanfodol ymweld â’r meddyg er mwyn trafod y ffordd ymlaen – mae sawl triniaeth ar gael, gan gynnwys cwnsela, grwpiau cymorth neu feddyginiaethau (neu cyfuniad ohonynt).

Mae seicosis ôl-enedigol yn gyflwr anghyffredin a phrin ond yn ddiagnosis difrifol iawn sy’n effeithio ar oddeutu 1 o bob 1,000 merch sy’n rhoi genedigaeth.  Mae’n debyg y profir cymysgedd o iselder, mania a seicosis ygan yr unigolion hynny sy’n dioddef.

Daeth yr wybodaeth yma oddi ar wefan Mind


Mae testun y cofnod hwn wedi’i ryddhau dan y drwydded Creative Commons BY-SA 4.0, sy’n eich caniatáu i’w ail-ddefnyddio a’i newid mewn unrhyw ffordd os ydych yn rhoi cydnabyddiaeth ar ffurf dolen i’r dudalen hon, ac yn trwyddedu eich fersiwn ddeilliadol yn yr un modd. Gweler testun y drwydded am ragor o fanylion.


Myfyrdodau

19894316_10154805549332947_389867101_n‘Newid byd: profiad o iselder ôl-enedigol’ – Hawys Haf

“Roedd ‘na anhrefn, ro’n i’n casáu bod yng nghanol pobol, a do’n i’n sicr ddim yn teimlo fel mod i’n llwyddo mewn unrhyw ffordd. Ddim yn llwyddo i fod yn fam, ddim yn llwyddo i fod yn wraig, ddim yn llwyddo yn fy nyletswyddau i ofalu ar ôl y merched, ddim yn cyrraedd unman ar amser, methu bwydo’r babi, methu cadw’r tŷ yn lân, methu cael swper ar y bwrdd… ac roedd y rhestr yn ddiddiwedd. Ro’n i’n teimlo’n fethiant llwyr.” (darllen mwy)


Rhagor o wybodaeth


Newyddion ac Erthyglau


Dolenni eraill

Rhannu