Canolfan £10m i ddelio ag iechyd meddwl pobl ifanc : BBC Cymru Fyw

Drwy gydweithio ag ymchwilwyr yn Abertawe, yn ogystal ag ysgolion a’r gwasanaeth iechyd – y gobaith yw y gall Canolfan Wolfson ar gyfer Iechyd Meddwl Pobol Ifanc daflu goleuni ar y problemau cynyddol sy’n effeithio ar blant a phobl ifanc.

Bydd y ganolfan yn canolbwyntio ar bum maes ymchwil:

  • Dilyn plant dros gyfnod hir i ddeall yn well sut mae pryder ac iselder yn datblygu;
  • Ystyried rôl ffactorau genetig ac amgylcheddol ar bryder ac iselder ymysg pobl ifanc;
  • Datblygu gwell gwasanaethau a thriniaethau i helpu pobl ifanc i ymdopi’n well lle mae rhiant yn dioddef o iselder.
  • Edrych ar rôl ysgolion yn hyrwyddo iechyd a chasglu data o holl ysgolion uwchradd Cymru;
  • Cydweithio â Phrifysgol Abertawe i ddefnyddio cofnodion meddygol dienw i ddeall effaith problemau iechyd meddwl tymor hir.

Darllen rhagor : BBC Cymru Fyw




Angen, nid dewis, yw’r Gymraeg – Comisiynydd y Gymraeg

Yr wythnos hon mae Aled Roberts, Comisiynydd y Gymraeg, yn arwain ymgyrch i godi ymwybyddiaeth o’r angen i ddatblygu gweithlu dwyieithog yn y sector iechyd yng Nghymru.

Dr Llinos Roberts wrth ei gwaith.

Lleisiau cleifion, teuluoedd a gweithwyr iechyd sydd i’w clywed yn yr ymgyrch yn dweud faint o wahaniaeth all gwasanaeth Cymraeg ei wneud i’r diagnosis, y driniaeth a’r gofal.

Un gweithiwr iechyd sy’n rhannu ei phrofiadau yw Dr Llinos Roberts, meddyg teulu yn ardal Cross Hands a’r Tymbl. Mae ganddi nifer o enghreifftiau o achosion lle mae cyfathrebu yn Gymraeg wedi profi’n hollbwysig i’w dealltwriaeth hi o sefyllfa claf. Un enghraifft sy’n sefyll allan yn ei chof oedd pan ddaeth dyn ifanc ati oedd wedi bod yn byw efo symptomau o iselder ers rhai misoedd.

Eglura Dr Llinos:

“Wrth sgwrsio, mi ddywedodd wrtha i ei fod wedi cael teimladau o fod isio niweidio ei hun a theimladau o isio diweddu ei fywyd. Wrth gwrs, roedd rhain yn deimladau sensitif, ac wedi bod yn anodd iawn iddo fo’u mynegi yn ystod y sgwrs efo fi.

Roedd o wedi gweld doctor arall ychydig wythnosau cynt, ac mi wnaeth o gyfaddef wrtha i nad oedd o wedi trafod y teimladau yma efo’r meddyg hwnnw am un rheswm, ac un rheswm yn unig, sef nad oedd y sgwrs yna wedi ei chynnal drwy gyfrwng y Gymraeg. Doedd o ddim wedi teimlo’n gyfforddus a hyderus i drafod y materion yma’n Saesneg.

“Roedd y ffaith ei fod o wedi dweud wrtha i a thrafod y materion yma efo fi wedi ngalluogi fi fel meddyg i gynnig y gofal meddygol gorau iddo fo. Heb wybod y manylion yna, bydden i wedi methu â gwneud hynny.”

Gallwch wylio’r fideo o Dr Llinos Roberts yn siarad yma.

Ers 30 Mai eleni, mae dyletswydd ar fyrddau iechyd yng Nghymru i ddarparu rhai gwasanaethau yn Gymraeg i gleifion. Un o’r pethau sy’n rhaid iddynt ei wneud yw cadw cofnod gyfredol o sgiliau iaith y gweithlu. Ar hyn o bryd mae’r ffigurau yn dangos fod yr wybodaeth am sgiliau iaith y gweithlu’n anghyflawn a phytiog. Mae hyn yn ei gwneud hi’n anodd iawn sicrhau fod staff sy’n gallu siarad Cymraeg yn gofalu am y cleifion sydd angen siarad yr iaith.

Mae’r sgiliau ieithyddol yn amrywio o fod yn gallu dweud cyfarchiad syml i fod yn rhugl ond mae’r Comisiynydd yn annog rheiny sydd wedi colli eu hyder i siarad yr iaith i geisio adfer y sgil trwy ddilyn cyrsiau sy’n cael eu cynnig gan y byrddau iechyd.

Meddai Aled Roberts,

“Rydw i wedi cyfarfod â nifer o bobl sy’n gweithio yn y maes gofal a iechyd, sydd unai’n siomedig na chawson nhw addysg cyfrwng Cymraeg neu sydd wedi colli eu hyder i ddefnyddio’r iaith ers gadael yr ysgol. Rwy’n galw arnynt i gysylltu â swyddogion iaith o fewn eu sefydliad a holi am y cyfleoedd sydd yna i ddysgu neu ailddysgu’r iaith.

“Hoffwn hefyd weld plant a phobl ifanc yn cael eu hannog i ddilyn gyrfa yn y gwasanaeth iechyd, lle mae angen dirfawr amdanynt. Mae’n rhaid i ni gynllunio at y dyfodol i sicrhau fod gennym weithlu dwyieithog all ateb y galw. Wedi’r cyfan, angen nid dewis yw iaith.

#angenniddewis

comisiynyddygymraeg.cymru/maegenihawl




Lansio canllaw ar hunanladdiad a hunan-niwed i gefnogi ysgolion : Llywodraeth Cymru

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi canllaw ar Hunanladdiad a Hunan-niwed newydd i gefnogi athrawon a gweithwyr proffesiynol sy’n dod i gysylltiad â phobl ifanc yn rheolaidd.

Mae’r canllaw’n canolbwyntio ar ymyrryd yn gynnar a rheoli meddyliau am gyflawni hunan-niwed a hunanladdiad yn ddiogel pan fyddant yn codi.

Bydd y canllaw’n darparu ffynhonnell gyflym a hygyrch ar gyfer egwyddorion arfer gorau a bydd yn cyfeirio at ffynonellau cymorth a chyngor eraill.

Darllen rhagor : Llywodraeth Cymru

Gweld y canllaw





Canlyniadau triniaeth iechyd meddwl yn aneglur serch gwariant : Plaid Cymru

Mae canlyniadau gwasanaethau iechyd meddwl yn aneglur er fod 11% o holl gyllideb GIG Cymru yn cael ei gwario ar y gwasanaethau hynny, yn ôl adroddiad newydd gan Blaid Cymru.

Mae’r adroddiad, Meddwl am iechyd meddwl, yn cymharu gwasanaethau GIG Cymru gyda gwledydd eraill megis yr Iseldiroedd, Sweden, a mannau eraill yn yr Ynysoedd Prydeinig.

Mae’r adroddiad hefyd yn tynnu sylw at y ffaith fod gan Gymru llai o welyau mewnglaf iechyd meddwl na gwledydd eraill, gweithlu arbenigol gymharol llai, a rhybudd o effaith y ‘canol coll’ ar ofal iechyd meddwl plant a’r glasoed.

Dywedir yn yr adroddiad:

‘…byddai persbectif sy’n canolbwyntio ar ganlyniadau yn cydnabod bod canlyniadau’r gwasanaeth yn well yn iaith y defnyddiwr gwasanaethau, ac y byddai’n well ganddyn nhw dderbyn y gwasanaethau yn eu dewis iaith. Mae’n hanfodol fod gan y byrddau iechyd lleol weithlu wedi’u hyfforddi sy’n gallu darparu’r gwasanaeth sy’n adlewyrchu’r iaith ddewisol.’

Darllen rhagor : Plaid Cymru




Elusen iechyd meddwl i ffermwyr yn ehangu i’r gogledd : Golwg360

Fe fydd elusen iechyd meddwl, sy’n darparu gwasanaethau i bobol yng nghefn gwlad, yn ehangu i ogledd Cymru ar ôl derbyn bron £50,000 o nawdd gan Lywodraeth Cymru.

Cafodd y DPJ Foundation ei sefydlu tair blynedd yn ôl gan Emma Picton-Jones o Sir Benfro er cof am ei gŵr, Daniel, a fu farw trwy hunanladdiad.

Prif nod yr elusen yw helpu pobol o fewn y gymdeithas wledig sydd â phroblemau iechyd meddwl, yn enwedig ffermwyr.

Ar hyn o bryd, mae’r elusen ond yn cynnig gwasanaethau yn Sir Benfro, Ceredigion, Sir Gaerfyrddin a Phowys.

Fe fydd yr arian hefyd yn helpu’r DPJ Foundation i ehangu ei gwasanaeth ‘Rhannu’r Baich’, sy’n darparu chwe sesiwn cwnsela personol am ddim, i siroedd y gogledd.

Darllen rhagor : Golwg360





Yr Asiantaeth Ddarllen yn dathlu cynllun iechyd meddwl a lles yn yr Eisteddfod : Bwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr

Dathlodd yr Asiantaeth Ddarllen ei chynllun Darllen yn Well – Llyfrau ar Bresgripsiwn ar gyfer iechyd meddwl yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn Llanrwst mewn partneriaeth â Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr.

Bellach, gall gweithwyr iechyd proffesiynol Cymru roi presgripsiwn am lyfrau llyfrgell am ddim i helpu pobl i reoli eu hiechyd meddwl neu ddelio â theimladau a phrofiadau anodd.

Meddai Helgard Krause, Prif Weithredwr Cyngor Llyfrau Cymru:

“Rydyn ni’n falch o gael gweithio gyda’r Asiantaeth Ddarllen ar y cynllun yma, ac mae cael llyfrau o’r math yma yn Gymraeg yn hanfodol. Rydyn ni wrth ein boddau bod y pedwar llyfr cyntaf ar gael mewn llyfrgelloedd a siopau llyfrau ledled Cymru i gynnig help a chymorth i ddarllenwyr. Y gobaith yw y bydd y llyfrau yma’n ysbrydoli gwaith gwreiddiol yn y Gymraeg, yn ogystal â chynnig cyngor ac arweiniad i’r rhai sy’n dymuno eu defnyddio fel darllen hunan-gymorth i ddeall amrywiaeth o gyflyrau iechyd meddwl.”

Darllen rhagor : Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr





Elusen newydd i roi gofal iechyd meddwl integredig : BBC Cymru Fyw

Mae elusen newydd wedi cael ei lansio i helpu pobl sydd wedi’u heffeithio gan gyfuniad o gamddefnydd alcohol neu gyffuriau a phroblemau iechyd meddwl.

Nod elusen Adferiad yw cefnogi pobl sy’n camddefnyddio sylweddau fel ffordd o ymdopi â salwch meddwl.

Fe gafodd y corff cenedlaethol newydd ei greu gan aelodau blaenllaw o dair elusen arall – Hafal, CAIS a WCADA.

Cafodd yr elusen newydd ei lansio gan Brif Weinidog Cymru, Mark Drakeford ar faes yr Eisteddfod yn Llanrwst ddydd Mawrth (6 Awst 2019).

Darllen rhagor : BBC Cymru Fyw




Crysau-t ‘Paid â bod ofn’

Mae crysau-t ‘Paid â Bod Ofn’ bellach ar gael i’w prynu, gydag elw yn mynd tuag at meddwl.org, diolch i Eden!

Gallwch brynu crys am £15 (+cost postio) ar wefan meddwl.org.




Mind Cymru yn galw ar Lywodraeth Cymru i wneud iechyd meddwl a lles yn rhan statudol o’r cwricwlwm cenedlaethol

Mae un o bob saith person ifanc yn disgrifio’u hiechyd meddwl fel ‘gwael’ neu ‘gwael iawn’, yn ôl ymchwil newydd gan Mind Cymru.

Mae’r elusen yn galw ar Lywodraeth Cymru i wneud iechyd meddwl a lles yn rhan statudol o’r cwricwlwm cenedlaethol.

Canfu arolwg Mind hefyd:

  • Bod 80% o bobl ifanc yn cytuno neu’n cytuno’n gryf bod eu hysgol yn meddwl ei bod yn bwysig cael iechyd meddwl a lles da i bawb yng nghymuned yr ysgol, ond mae 56% o bobl ifanc yn dweud nad ydyn nhw’n dysgu am iechyd a lles yn yr ysgol;
  • Dywedodd 48% o’r holl bobl ifanc na fydden nhw’n gwybod i ble i fynd i gael cymorth yn yr ysgol, a dywedodd 56% na fydden nhw’n teimlo’n hyderus i fynd at athrawon neu aelodau eraill o staff yr ysgol pe bai angen help arnynt.

Darllen rhagor : Mind Cymru





Anfon cleifion iechyd meddwl ‘yn ddiangen’ i Loegr : BBC Cymru Fyw

Mae yna bryderon bod cleifion iechyd meddwl yn cael eu hanfon i Loegr am driniaeth, er bod gwelyau ar gael yng Nghymru.

Yn ôl Coleg Brenhinol y Seiciatryddion, mae rhai byrddau iechyd yn anfon cleifion mor bell â Llundain a Portsmouth yn rheolaidd.

Dywed yr elusen iechyd meddwl Hafal bod nifer o’r gwelyau yn eu canolfan yng Nghwm Tawe heb eu defnyddio o gwbwl ers ei hagor dwy flynedd yn ôl gyda chymorth ariannol Llywodraeth Cymru.

Y llynedd cafodd tua 30% o 1,000 o gleifion iechyd meddwl o Gymru eu hanfon i ysbytai yn Lloegr.

Dywed Hafal nad ydyn nhw’n deall sut mae modd cyfiawnhau’r ffigyrau, pan maen nhw’n methu â llenwi gwelyau yng Nghanolfan Adferiad Gellinudd ger Pontardawe.

Darllen rhagor : BBC Cymru Fyw