Torri tabŵ galar. – Caryl Bryn

Caryl Bryn

Yn anffodus, mae ambell noson dw i wedi bod allan yn mwynhau fy hun ac yna’n crio wedi i ddiod alcoholig droi arnaf i – ac yna’r euogrwydd, y cywilydd, ynghyd â’r hyn dw i’n ei feddwl sy’n bwysau cymdeithasol i fod â gwên o glust i glust bob tro y mae rhywun mewn tafarn.

Ambell dro, hefyd, mae tueddiad i rai unigolion (nid fy mod yn rhoi bai arnynt gan fod pawb â’u ffordd eu hunain o ddelio â phethau) yn ceisio fy nghysuro wrth ddweud rhywbeth tebyg i “ty’d ‘wan… anghofia amdana fo a bryna’i ddrinc i chdi”. Does dim ond calon dda y tu ôl i hyn ond mae’n gallu bod yn andros o beth anodd i orfod teimlo’r ffasiwn gywilydd o fod wedi colli deigryn tra bod pawb arall yn morio canu.

Y rheswm ‘mod i’n nodi hyn ydi am fod “ty’d ‘wan… anghofia amdana fo” yn digwydd yn aml – ddim mor aml â ffrindiau’n cysuro ac yn cefnogi ta waeth beth yr amgylchiadau – ond mae’r rheiny sydd yn cysuro a chefnogi yn dueddol o fod yn mynd drwy’r un math o beth, boed yn orbryder, iselder, galar, tor-calon neu unrhywbeth ‘dan haul ac mae’n gwneud i rywun sylweddoli fod angen lleisio teimladau a rhannu profiadau… felly dyma leisio fy nheimladau a phrofiadau i a fydd, gobeithio, yn gymorth lleiaf un i unrhyw un sy’n teimlo’r un fath.

***

Roeddwn i wedi troi’n un ar hugain, wedi graddio, bod ar wyliau a symud i dŷ sdiwdant bach clud ym Mangor i ddechra’ astudio fy MA. O’n i’n codi’n hwyr yn y bore a darllen un o lyfra’ Mihangel Morgan wrth boeni am be’ o’n i am wisgo i fynd i noson Open Mic yn y Glôb a phoeni am y byd a’i broblemau – dyna o’dd fy rwtîn arferol i. Dyna o’dd fy myd bach digon bodlon i; byd o lyfrau, ffrindia a gwin coch. Parhau i ddarllen

Rhannu

Be ‘di galar? – Sharon Marie Jones

Ar Fawrth y 25ain, 2016, daeth galar i fy mywyd yn sgrech anifeilaidd wrth i’r blismones ddweud fod fy machgen bach 5 oed, Ned, wedi cael ei ladd mewn damwain car.

 

Be ‘di galar?

Poen. Poen anioddefol sy’n fy ngwasgu’n dynn ac yn atal anadl. Poen sy’n gwneud i mi ddal fy hun mewn pelen tynn ar dy wely. Poen sy’n gosb am dy garu â’m holl calon.

 

Be ‘di galar?

Dagrau. Dagrau sy’n llifo’n ddyddiol ac yn gadael eu holion hallt ar fy mochau. Dagrau sy’n llifo’n dawel ac yn ddirybudd.

 

Be ‘di galar?

Tywyllwch. Tywyllwch anhydraidd. Tywyllwch y nos yn fy mygu tra’n gorwedd a’m llygaid yn led-agored.

  Parhau i ddarllen

Rhannu

Mae’n amser i chi wybod y gwir – Luned Gwawr Evans

Nid yw teitl y blog hwn yn ymgais i chi feddwl fy mod i wedi bod yn cadw rhyw gyfrinach fawr dan gaead bedd na dim byd felly.. Ond gobeithio mi fydd e’n ddigon i roi’r wefr i chi gario ‘mlaen i ddarllen am gwpwl o funudau.

Mae’r blog yma am iechyd meddwl.. Weithiau, dyw bywyd tu ôl i’r wyneb ddim yn hunky dory.

Cwestiwn neu ddau..

Pa mor dda ydych chi’n fy nabod i? Neu hyd yn oed, pa mor dda ydych chi’n adnabod eich hunan?

Hoffwn i rannu gyda chi rhywbeth nad oes ond rhai pobl yn gwybod amdana i, sef fy mod i’n dioddef o Orbryder Cymdeithasol neu Social Anxiety.

*Noder- Nid cais am dosturi neu sylw personol yw’r darn hwn..

Y diffiniad

Diffiniad yr NHS am Orbryder Cymdeithasol ydy:

Mae pryder cymdeithasol neu ffobia cymdeithasol yn anhwylder hir dymor, sy’n peri i’r person sy’n dioddef i deimlo ofn llethol o sefyllfaoedd cymdeithasol.

Rwyf yn rhoi’r argraff fy mod i’n unigolyn sy’n ddigon hapus mewn sefyllfa gymdeithasol, ond mewn gwirionedd, rwyf wedi dringo mynyddoedd enfawr i gyrraedd y pwynt ydw i heddiw. Parhau i ddarllen

Rhannu

Dychwelyd i’r gwaith.

Dychwelyd i’r gwaith yn dilyn salwch meddwl

Dwy flynedd yn ôl, yn syth ar ôl i mi raddio o’r brifysgol, dechreuais fy swydd ‘go iawn’ gyntaf. Doedd dim byd o’i le ar yr arwyneb, ac am yr wythnosau cyntaf, roeddwn i’n hapus fy myd yn mynd i’r gwaith ar y daith fer o’m fflat newydd i ganol y ddinas. Dwi wedi byw â phyliau o banig ers wyth mlynedd bellach, ond doedden nhw erioed wedi effeithio ar fy mywyd gwaith tan ychydig o wythnosau ar ôl i mi ddechrau’r swydd honno. Cefais bwl o banig gwael iawn ar y trên ar y ffordd i’r gwaith, ac fe achosodd hyn i mi fod yn hwyr, a minnau’n teimlo mwy a mwy o orbryder y mwyaf hwyr yr oeddwn i. Dwi’n cofio dod oddi ar y trên, o hyd mewn cyflwr bregus, a jyst yn rhewi yn y fan a’r lle, yn ansicr a oeddwn i hyd yn oed yn mynd i allu cyrraedd y swyddfa. Roedd yn gylch cythreulig o banig a phoeni ‘mod i’n mynd i ymddangos yn annibynadwy i’m cyflogwyr newydd. O’r diwrnod hwnnw ymlaen, dechreuodd y trên fod yn rywbeth oeddwn i’n ofni i raddau, er mai dim ond pedair munud oedd y daith. Roedd ‘na rhywbeth yn fy mhen i’n dweud trên = panig. A doedd dim byd oeddwn i’n rhoi cynnig arni’n gweithio. Ymarferion anadlu, dulliau tynnu sylw fel gwrando ar bodcast neu gerddoriaeth, dulliau daearu. Doedd dim byd hyd yn oed yn crafu’r wyneb. Parhau i ddarllen

Rhannu

Cost Anxiety

Yndi mae o’n swnio yn rhyfadd, a fwya’ dwi’n sbio arna fo ‘dio ddim yn neud sens. Cost Anxiety. Be dwi’n feddwl ydi mewn ffordd ydi be ma anxiety yn gostio i fi. Neu ella fwy syml, be dwi ‘di golli oherwydd yr anxiety neu be mae o wedi ei ddwyn gena i.

I fi yn bersonnol ma’r anxiety wedi costio lot, neu wedi effeithio ar fy mywyd i mwy na neshi ella erioed sylwi o’r blaen. Pan dwi meddwl nol dros y blynyddoedd hydnoed i pan oni yn ysgol gynradd odd yr anxiety ma yna, yn gysgod. Mae o ‘di bod yna erioed, ond nes i fi gyrraedd “breaking point” a pobl arall yn dechra’ sylwi, nath o erioed fod yn fwy na dim ond yr “ofn” ma, o bob dim. Dim jesd ofn fel ofn fod hi am fwrw glaw pan tidi fake tanio dy goesa’n barod i wisgo sgert newydd, neu ofn fod dy hoff dîm am golli mewn gêm. Ofn sy’n cymryd drosodd pob rhan o dy gorff. Mae o’n cymryd drosodd dy gorff, y ffordd ti’n anadlu, BOB DIM.

Parhau i ddarllen blog Peth meddal di’r meddwl


Rhannu

Iselder – no way ydw i’n gadael iddo ennill!

Helo!

Enw fi di Catrin Edwards a dwi ar fin cychwyn fy mlwyddyn ola’ yn neud y gyfraith ym Mhrifysgol Caerdydd, ac yn wreiddiol o Ynys Môn. Dwi erioed ‘di sgwenu rywbeth fel hyn, ond wedi bod isio rhannu fy ‘stori’ ers ‘chydig o wythnosau bellach. Dwi am rannu efo chi be oedd blwyddyn gwaetha’ mywyd i.  Dwi’n gobeithio ella fydd rhywun yn ‘comforted’ gan y blog ‘ma gan wybod bod nhw ddim ar ben ei hun, fel dwi wedi bod tra’n darllen ambell i flog arall dros y misoedd diwethaf.

Digwyddiadau Newidiodd fy Mywyd

Oce, here goes. Nes i ddechrau teimlo’n reit isel dechrau’r ail flwyddyn yn Gaerdydd. Oedd pwysau’r gwaith yr hyn oni’n ddisgwyl, ond be oedd yn rili stressio fi allan oedd y pwyslais ar neud ceisiadau am bethau fel vacation schemes (sef profiad gwaith) a training contracts, sydd bron yn amhosib i’w cael. Oni’n teimlo fel bod pawb arall yn gwybod be i neud ac yn llwyddo i neud hynny a gneud yr holl waith ar gyfer y tiwtorialau a seminarau hefyd. Doni’m digon da i neud y gyfraith, heb sôn am llwyddo yn y broses ceisiadau. Nath hyn arwain ata i’n treulio oriau yn y llyfrgell, o 9 yn y bore i bron i 10 yn y nos, felly doni’m yn bwyta’n iawn na’n cysgu llawer. Parhau i ddarllen

Rhannu

‘Cyfnerthiadau Positif’ – Bugail neu fradwr?

Os rhoddwch y term ‘positive affirmations’ ym mheiriant Google, cewch ganlyniad o tua 75,300,000 awgrym. Mae bron pawb yn derbyn pwysigrwydd ‘PMA’ (Positive Mental Attitude) yn ddiamod. Mae dyfyniadau a chyfnerthiadau (affirmations) i’n hysbrydoli dros ein ffrydiau amser ar draws ffotograffau trawiadol o fynyddoedd, dolffiniaid neu hâd dant y llew yn chwythu yn y gwynt. Maent yn datŵs ac ar grysau-t ac mewn caneuon a dywediadau. Y cwestiwn ydi- oes tystiolaeth bod y pethau hyn yn ein helpu ni?

Yn y darn hwn mi fyddai’n esbonio sut roeddwn i’n defnyddio cyfnerthiadau yn y ffordd anghywir, yr effaith a gafodd arna i, gwaith ymchwil am y pwnc ac argymhellion ar ffyrdd mwy effeithiol o’u defnyddio. Parhau i ddarllen

Rhannu

Noson yn fy mywyd i

Rhybudd: Mae’r darn isod yn trafod teimladau hunanladdol. Os oes angen cymorth arnoch chi, cysylltwch gyda’r Samariaid ar y llinell radffon Gymraeg 0808 164 0123 rhwng 7pm ac 11pm bob nos neu ar y llinell radffon Saesneg 116 123, sydd ar gael 24 awr y dydd.


Y Gŵr drwg, y diafol, mae ganddo lawer o enwau, yr hwn sy’n dod i aflonyddu arnoch chi, yr hwn sy’n llechu yng nghuddfannau’ch meddwl, yr hwn sy’n ymborthi ar eich enaid, yr hwn sy’n dwyn eich syniadau ac yn eu troi at ei ddibenion ei hun – wrth gwrs, inni yn ein doethineb modern stori gwneud ydyw, y Fall – nid oes yna’r fath beth, ni all fod, ni all dim byd na allwn ni ei ddisgrifio, na allwn ni ei ddirnad, fodoli – na, nid oes ‘na sut beth, nid yw’n bodoli.

Ni all fodoli, ni dderbyniaf ei fod yn bodoli. NID YW’N BODOLI – ac eto… wedi nosweithiau digwsg, wedi nosweithiau digysur, wedi nosweithiau o feddwl gordwym, wedi nosweithiau o feddyliau afreolus, o ffrwydradau yn fy mhen, o feddyliau tân gwyllt fe ddaw ataf, saif yno o flaen fy llygaid – gallaf ei weld ond gwn nad yw yno, mae fel hologram rhwng fy llygaid a realiti, yno, yn fy herio i edrych arno, caeaf fy llygaid yn dynn ond nid oes dianc rhagddo, mae’n arglwyddiaethu ar fy amrannau ac nid yw eu cau yn ei gau allan, mae’n eu defnyddio fel sgrin i ddarlledu ei ddarlun arnynt – ac os agoraf fy amrannau eto, yno y mae o flaen fy llygaid.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Dim cywilydd, dim cyfrinachau. Cyfathrebwch.

Rhys Owain Jones

Mae’n braf iawn gweld cymaint o sôn am iechyd meddwl o’n cwmpas ni erbyn hyn, ar y newyddion ac ar gyfryngau cymdeithasol yn bennaf. Mae llawer mwy o bobl yn ymwybodol o broblemau iechyd meddwl yn gyffredinol ac mae llawer mwy o bobl yn magu dewrder i siarad am eu profiadau. Dyw hynny ddim yn beth hawdd i’w wneud.

Ond mae’n dal i fod yn destun tabŵ i lawer, yn enwedig ymysg dynion. Rhywsut, rydyn ni’n ei chael hi’n anoddach rhyddhau ein teimladau ac yn tueddu i feddwl bod rhaid i ni ymddangos yn “macho” drwy’r amser. I ni, mae sôn am ein problemau iechyd meddwl yn gallu dangos ein bod ni’n wan, a gallem ni feddwl na fydd pobl yn edrych arnom ni yn yr un ffordd eto.

Amdana i

Dwi’n 26 oed ac wedi dioddef gyda gorbryder drwy’r rhan fwyaf o fy mywyd fel oedolyn, yn ogystal ag iselder ers cwpl o flynyddoedd. Tan yn ddiweddar, roeddwn i’n ofni siarad am fy nhrafferthion ac wynebu beirniadaeth gan bobl, p’un a oeddwn i’n eu nabod nhw neu beidio. A dweud y gwir, dwi’n dal i gadw hyn i gyd yn gyfrinach rhag llawer o fy ffrindiau agos. Ond yn y bôn, pa fantais sydd i gadw’r pethau hyn i ni’n hunain?

Parhau i ddarllen

Rhannu

Mynd reit lan at ddrws marwolaeth a chanu’r cloch a llwyddo dianc cyn odd hi’n rhy hwyr.

Sioned Martha

 

Ma’ dioddef a delio gyda iselder ysbryd yn brofiad nad yw’n hawdd ei ddisgrifio.

Ma’ fe’n dy flino di’n emosiynol, yn gorfforol, yn feddyliol ac yn blino pawb o’th gwmpas di hefyd. Mae fe’n chwarae gyda dy emosiynau di nes bo ti’n rhacs a swp sâl yn methu stopio crio neu’n gwneud i rhywun arall grio a sgrechian ata ti, ond ti methu helpu sut wyt ti a sut ma’r cemhegion yn dy feddwl di ‘di datblygu (neu heb, cweit.) Mae e’n gallu achosi i ti gael ystod eang o broblemau iechyd meddwl a chorfforol eraill hefyd, ond ma cadw i fynd trwy’r twnnel tywyll yn bwysig, achos ma’ na olau disglair yn disgwyl amdanoch chi ar y diwedd.

Well i mi gyflwyno fy hun i chi cyn i fi fynd ymlaen.

Hia, Sioned Martha yw’n enw i. ’Dwi’n dod o bentre bach yn Sir Gaerfyrddin a ches i’n ddiagnosio gydag iselder ysbryd pan o’n i’n 17 mlwydd oed. Cefais blentyndod digon bodlon er fy mod yn ddrama cwîn go iawn, ond sylwais yn gynnar iawn nad oedd fy nhad yn ddyn mor siriol â thadau eraill. Roedd e’n bach o introvert, ddim yn mynd i nunlle heblaw i’w waith, dod adref, a chysgu yn rhythmig bob dydd. Prin iawn buaswn yn gweld gwên ar ei wyneb heblaw pan oedd e gyda fi neu’n chwaer neu gyda mam. Tawel iawn, a difyr oedd e rhan fwyaf o’r adegau eraill. Ro’n i wedi gweld rhyw dabledi presgripsiwn di-ri wrth ochr ei wely ond heb feddwl lot am y peth.  Nawr, pan ddechreues i deimlo yn uffernol o isel tua adeg fy mhenblwydd yn 15, do’dd ddim syniad da fi beth o’dd yn mynd ymlaen yn fy mhen i. Oni’n casáu fy hun heb lot o reswm, yn hunan niweidio yn ddifrifol ac nid oeddwn wirioneddol eisiau bodoli. Dim ond achos bo chi’n gweld rhywun yn gwenu, dyw hynna ddim yn meddwl bo nhw’n hapus. Ro ni’n mwynhau cwmni ffrindiau ac ati, ond roedd fy ngolwg o fi fy hun yn llawn atgasedd. Parhau i ddarllen

Rhannu