Effaith poen corfforol hirdymor ar ein hiechyd meddwl

(Daw’r wybodaeth isod o blurtitout.org)

Gall poen corfforol hirdymor effeithio ar ein hiechyd meddwl yn sylweddol. Gall fod yn rhwystredig, nid yn unig am y gall effeithio’n negyddol ar ein hwyliau, ond gall ein rhwystro rhag gwneud rhai pethau rydyn ni’n gwybod fyddai’n llesol i’n hwyliau. 

Gall ein perthynas â phobl eraill fod yn anodd 

Gall poen parhaus effeithio’n sylweddol ar ein perthynas gydag eraill. Gall ddwyn amser amhrisiadwy wrth ein rhwystro rhag gweld teulu a ffrindiau. Weithiau gallwn deimlo fel cymaint o fwrn ar y rhai o’n cwmpas y gallwn eu gwthio i ffwrdd. Dydyn ni ddim am i’n poen ni eu cyfyngu. Gall hynny wneud i ni deimlo’n ynysig.

Gall ein poen ein hatal rhag cyfarfod pobl ac atal neu effeithio ar unrhyw berthynas ramantaidd drwy’n hatal rhag gwneud pob mathau o bethau yr hoffem. Gall partner ddod yn ofalydd. Gall poen fod yn drydydd parti mewn perthynas, a gallwn ni ynysu’n hunain a chau partner allan neu orffen perthynas am nad ydyn ni am i’n poen ni atal ein partner rhag gwneud beth maen nhw ei eisiau.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Caffi Angau Caernarfon

Dyma Bet Huws, sylfaenydd a hwylusydd y Caffi Angau yng Nghaernarfon, yn rhoi ychydig o gefnir y caffi…

Daeth y syniad yn wreiddiol o’r Swistir gyda cafes mortel gŵr o’r enw Bernard Crettaz: ei fwriad oedd i gael pobl i siarad am farwolaeth wrth fwynhau bwyd a diod.

Datblygwyd y model gan Jon Underwood gan gynnal y Death Café cyntaf yn Llundain yn 2011. Bellach mae’n fudiad byd-eang ac ers dros flwyddyn bellach, mae Caffi Angau cyfrwng Cymraeg yn cael ei gynnal yn y Galeri yng Nghaernarfon.

Bwriad y Caffi Angau yw creu gofod cyfeillgar i drafod marwolaeth dros banad a bisged: i rannu syniadau, profiadau, pryderon a gobeithion. Nid yw’n cynnig cwnsela, atebion nac agenda penodol.

‘Does dim strwythur ffurfiol ar gyfer y noson, dim ond gwahoddiad i sgwrsio o fewn grŵp bychan am unrhyw fater yn ymwneud â marwolaeth, galar, colled, angladdau, cofebion, a diwedd oes. ‘Dan ni yno i glywed straeon y naill a’r llall, a rhannu ein hofnau a’n dymuniadau.

Dau beth sicr i fywyd pob un ohonom yw’r ffaith ein bod yn cael ein geni a’n bod ni’n marw. Tra ddaw genedigaeth â pharatoadau a sgyrsiau lu yn ei sgil, prin yw’r gydnabyddiaeth o’r broses o farw yn ein cymdeithas bellach: gellir deud ei fod yn tabŵ.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Cris Dafis yn trafod galar mewn dilyniant newydd o gerddi : Golwg360

Y brofedigaeth o golli cymar bron i bymtheg mlynedd yn ôl yw sail y dilyniant o gerddi gan Cris Dafis, sydd ar fin cael eu cyhoeddi.

Yn 2005, bu farw Alex yn sydyn o ganlyniad i ddamwain yn y môr tra roedd y ddau ohonynt ar wyliau ar Ynys Bali.

Mae Mudo, a gyhoeddir ar ddiwedd y mis gan Gyhoeddiadau’r Stamp, yn cynnwys 14 o gerddi yn ymateb i’r golled honno.

Thema amlycaf y cerddi yw adar yn mudo, ac mae gan y frân le canolog yn hynny, meddai’r bardd.

“Mae’r frân yn y cerddi yn rhyw fath o symbol o alar,” meddai. “Ro’n i’n ei weld e’n help i bersonoli galar, rhywsut.

Mae galar yn rhywbeth sy’n amgylchynu bywyd rhywun, ac mae’n mynd yn rhyw bŵer nebulous…

Roeddwn i’n ei weld e’n help i feddwl am alar fel rhywbeth diriaethol y gallwch chi gael gwared ohono fe.

Pan y’ch chi mewn cyfnod o alar, mae’n hawdd iawn i feddwl ‘dyma beth fydd fy mywyd i am byth’, math o beth, ond… yn y pen draw, mae brain yn marw, felly mae gobaith y bydd galar yn gallu diflannu hefyd.”

Darllen rhagor : Golwg360


Rhannu

Gweithgareddau i helpu plant sy’n galaru

(Daw’r wybodaeth isod o happiful.com)

Mae llawer o bethau y gallwch eu gwneud i helpu’ch plentyn i alaru drwy weithio drwy eu hemosiynau, deall beth sydd wedi digwydd ac ymdopi â’u colled.

Er na allwn gael gwared ar y tristwch, fe allwn ni gefnogi plant i fynegi eu hemosiynau.

Ein greddf yw amddiffyn ein plant y gorau y gallwn, ond pan ddaw’n fater o brofedigaeth efallai nad yw eu cysgodi yn bosibl. Bydd 41,000 o blant yn dioddef profedigaeth bob blwyddyn yn y DU, ac yn syfrdanol, bydd 92% o bobl ifanc yn profi colled sylweddol erbyn iddynt gyrraedd 16 oed.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Mam o Ynys Môn yn siarad am ei phrofiad o broblemau iechyd meddwl ôl-enedigol : Bwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr

Mae mam o Ynys Môn a dechreuodd ddioddef o byliau o banig yn dilyn genedigaeth drawmatig ei phlentyn cyntaf wedi siarad am ei phrofiad i godi ymwybyddiaeth o broblemau iechyd meddwl a all effeithio ar famau newydd.

I nodi Wythnos Ymwybyddiaeth Iechyd Meddwl Mamau, mae Michelle Wyn Jones wedi ymuno â gweithwyr proffesiynol iechyd Gogledd Cymru i alw ar famau newydd a darpar famau i fod yn agored am eu hanawsterau.

Dechreuodd Michelle gael ôl fflachiadau a phyliau o banig yn gyntaf wedi genedigaeth drawmatig ei mab cyntaf Caleb ym mis Chwefror 2017.

“Dechreuais gael ôl fflachiadau’n syth, yn enwedig yn ystod y nos lle’r oeddwn yn gweld yr enedigaeth dro ar ôl tro ac yn fanwl fel gwylio ffilm.

Roedd popeth mor fyw – wynebau, lleisiau, offer, goleuo, amgylchiadau, a byddai’n sbarduno teimladau o banig ynof.

Roeddwn yn cael trafferth siarad am yr enedigaeth, ac roeddwn yn osgoi sgyrsiau pobl eraill am eni plant.”

Mae problemau iechyd meddwl amenedigol yn effeithio ar hyd at 20% o ferched yn ystod beichiogrwydd a’r flwyddyn ar ôl geni. Maent yn cynnwys ystod o gyflyrau sydd wedi’u cysylltu’n benodol â beichiogrwydd neu eni plant, fel iselder amenedigol, gorbryder amenedigol, seicosis ôl-eni ac anhwylder straen wedi trawma ôl-eni.

Darllen rhagor : Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr


Rhannu

Sut i helpu eich plentyn i deimlo’n llai pryderus

Mae pob plentyn, fel pob oedolyn, yn teimlo’n bryderus o dro i dro. Ond i rai, gall gorbryder gymryd drosodd, a’u rhwystro rhag gwneud y pethau maen nhw’n eu mwynhau.

Mae ymchwil gan yr Athro Cathy Creswell o Brifysgol Reading, sydd wedi ysgrifennu llyfrau ar sut i oresgyn gorbryder mewn plentyndod, wedi dangos y gall rhieni wneud pethau i helpu lleddfu pryderon eu plentyn.

Dyma rai awgrymiadau sydd wedi eu selio ar ei hymchwil ac ar astudiaethau diweddar eraill ar orbryder.

Byddwch yn ymwybodol ei fod yn naturiol i blant fynd drwy gyfnodau gwahanol o  orbryder

Efallai bydd plant rhwng 4 ac 8 oed yn poeni am ysbrydion, bwystfilod neu anifeiliaid, tra bydd plant hŷn yn fwy tebygol o boeni am gael niwed drwy ddigwyddiadau go iawn ond prin megis llofruddiaeth, terfysgaeth neu ryfel niwclear.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Casgliad Prosiect Pryder

Pryder, Celf a Natur

Tŷ Tarasovo – penseiri ZROBYM
Clapton Tram – Llundain

Mae Prosiect Pryder wedi bod yn brosiect ymchwil sydd wedi ei ariannu gan grant Ymchwil a Datblygu i Unigolion Creadigol Proffesiynol Cyngor Celfyddydau Cymru. Mae’r grant yn rhoi’r cyfle i artistiaid datblygu syniadau newydd ac i gyd-weithio hefo person neu sefydliad creadigol. Bues i (Teleri Lea) yn cydweithio hefo’r pensaer ac yr artist Huw Meredydd Owen.

Tri phrif nod y prosiect oedd dylunio gofodau sydd yn lleddfu pryder, datblygu gosodiadau sydd yn manteisio ar rinweddau therapiwtig natur a datrys heriau adeiladwaith creu gwaith ar raddfa fawr.

Er mwyn dylunio gofodau sydd yn lleddfu pryder, roedd hi’n bwysig i mi hel ymatebion at wahanol fathau o ofodau gan bobl sydd yn dioddef o bryder. Roedd gennai fy syniadau fy hun am y math o lefydd sydd yn lleddfu fy mhryder i ond roeddwn i’n awyddus i ddarganfod be fysa ymatebion pobl arall at y llefydd hyn. Gofynnais i’r cyfranogwyr sgorio nifer o ddelweddau allan o 5, hefo 1 yn llesol a 5 yn achosi straen.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Beth yw’r gyfrinach i gael noson dda o gwsg? : BBC Cymru Fyw

Amy McClelland, ymgynghorydd cysgu

Mae nifer fawr o bobl yn methu â chael noson dda o gwsg na dod i batrwm cysgu effeithiol, ac mae eu hiechyd yn dioddef o ganlyniad i hynny.

Mae Amy McClelland yn ymgynghorydd cysgu yng Nghaerdydd ac yn helpu pobl i ddod dros eu hanawsterau cysgu drwy ddefnyddio dulliau seicolegol. Dywedodd Amy:

“Yn fy swydd i rydw i wedi dysgu bod diffyg cwsg yn dipyn o dabŵ. Yn aml dydyn ni ddim eisiau dweud ein bod yn ei ffeindio hi’n anodd cysgu oherwydd yr ofn o gael ein barnu.

Straen yw’r prif reswm, ynghyd â materion iechyd meddwl (gorbryder ac iselder). Mae patrymau cwsg hefyd yn ffactor, sydd yn ynghlwm i lifestyle rhywun.

Dwi o’r farn bod modd trin insomnia cronig. Yn amlwg, dydi poen cronig sy’n arwain at gwsg gwael er enghraifft falle ddim yn hawdd i’w drin, ond gyda diffyg cwsg oherwydd straen, gor-bryder am gysgu, problemau iechyd meddwl, neu arferion cwsg gwael – yndi mae’n bosib ei drin.

Fy neges graidd i yw… os yn bosib, sicrhewch fod eich cwsg a’ch iechyd yn flaenoriaeth.”

Darllen rhagor : BBC Cymru Fyw


Rhannu

“Cofio’r cyfnod pan o’n i methu siarad” : BBC Cymru Fyw

Pan oedd Erin Gruffydd yn yr ysgol gynradd, doeth hi’n methu siarad am ei bod yn byw gyda’r cyflwr ‘mudandod dethol’ (selective mutism).

“Es i i’r ysgol feithrin yn dair oed, a dyna pryd ddechreuodd y cyfan. O’n i’n blentyn eitha’ sensitif ac yn cymryd sylw o bopeth. Ro’n ni’n byw yng Nghaerdydd bryd hynny ac roedd yr ysgol feithrin yn fawr, roedd lot o blant, lot o sŵn a rhedeg o gwmpas, ac fe wnaeth hynny effeithio arna i. O’n i’n swil a do’n i ddim yn gallu siarad.

O’n i’n gallu teimlo fy ngwddwg i yn cau lan. Teimlad o anxiety, o’n i’n panicio gymaint, odd e’n eitha’ scary i ddweud y gwir. O’n i ddim yn gwybod pam oedd e’n digwydd.

Yn yr ysgol, do’n i’n methu dweud dim byd o gwbl. Os o’n i eisiau tŷ bach, neu wedi cael dolur – do’n i ddim yn dweud dim.”

Darllen rhagor : BBC Cymru Fyw

Rhannu

Atgofion Ysbyty Meddwl Dinbych : BBC Cymru Fyw

Mae’r ddrama ‘Anweledig’ gan Aled Jones Williams, sy’n sôn am brofiad menyw sy’n byw gydag iselder dwys, wedi ei hysbrydoli gan gofnodion hen ysbyty iechyd meddwl Dinbych yn y gogledd.

Mae hen Ysbyty Gogledd Cymru wedi bod yn rhan bwysig o hanes tref Dinbych ers ei agor yn 1848, ond erbyn hyn, mae perygl y bydd rhan ohono’n dymchwel yn dilyn cyfres o danau ar y safle.

Fe gaeodd yr ysbyty yn 1996 ac er bod galwadau wedi bod i’w adfer dyw hynny heb ddigwydd.

Aeth Cymru Fyw i holi rhai o drigolion y dref am eu hatgofion nhw o’r ysbyty…

Darllen rhagor : BBC Cymru Fyw


Rhannu