Dibyniaeth: “Nid pam y dibyniaeth, ond pam y boen”

Dyma erthygl gan Dr Gwyn RobertsMeddyg Arbenigol mewn Dibyniaeth.

Beth yw Dibyniaeth?

Unrhyw ymddygiad y mae person yn chwennych ac yn canfod rhyddhad neu bleser dros dro ynddo, ond yn dioddef canlyniadau negyddol o’i ganlyniad, ac eto’n cael anhawster rhoi’r gorau iddi.

Pa fathau o ddibyniaeth sy’n bodoli?

Yn gyffredinol mae dibyniaeth wedi’i rhannu i ddibyniaeth ar sylweddau a dibyniaeth ymddygiadol.

Y sylweddau sy’n achosi’r niwed mwyaf yn ein cymdeithas, mewn trefn ddisgynnol, yw – alcohol, heroin, crack cocaine, tobacco, amphetamine, canabis, GHB, benzodiazapines (valium)….

Mae enghreifftiau dibyniaeth ymddygiadol yn helaeth – gamblo, gorfwyta, rhyw, technoleg/gaming, co-dependency (dibyniaeth emosiynol neu seicolegol yn orfodol ar unigolyn arall) ac yn y blaen.

Hynny yw, unrhyw sylwedd neu ymddygiad sy’n fferru poen y meddwl ac yn gwyro sylw’r unigolyn oddi wrth eistedd gyda’i hunan.   

 

Parhau i ddarllen

Rhannu

Ffion Dafis eisiau sbarduno sgwrs agored am alcohol : Golwg360

Iola Ynyr a Ffion Dafis. Llun gan S4C.

Mae Ffion Dafis wedi ffilmio rhaglen ddogfen DRYCH: Ffion Dafis – Un Bach Arall? er mwyn ceisio sbarduno sgwrs agored am alcohol, gan ofyn a ydy perthynas y Cymry gydag alcohol yn un iach?

Hefyd ar y rhaglen bydd y cyfarwyddwr theatr Iola Ynyr yn trafod ei phrofiad o fod yn alcoholig.

“Y munud wnes i gyfaddef fy mod i’n alcoholig, mi wnaeth pethau wella drwyddi draw,” meddai Iola Ynyr.

“Ond mi oedd y siwrne o wynebu hynny yn anodd. Beth sydd rhaid sylweddoli ydi mae dibyniaeth o unrhyw fath, ‘sgynno fo ddim parch at ryw na dosbarth cymdeithasol na iaith na diwylliant.”

Parhau i ddarllen

Rhannu

Sut i ofyn am gymorth

Dyma ganllawiau ar gyfer cymryd y camau cyntaf, gwneud penderfyniadau a dod o hyd i’r gefnogaeth sy’n iawn i chi. 

Pryd y dylwn i ofyn am gymorth?

Mae gofyn am gymorth yn aml yn gam cyntaf i deimlo’n well, ac i aros fel hynny, ond gall fod yn anodd gwybod sut i ddechrau ac ymhle i ddechrau chwilio. Gall wneud i chi deimlo’n ansicr, neu y dylech ymdopi â phethau ar eich pen eich hun. Ond mae bob amser yn iawn i ofyn am gymorth – hyd yn oed os nad oes gennych chi gyflwr iechyd meddwl penodol.

Mae’n bosibl eich bod am ofyn am gymorth os ydych chi:

  • yn poeni’n fwy nag arfer
  • yn ei chael hi’n anodd mwynhau eich bywyd
  • yn profi meddyliau a theimladau sy’n anodd eu hymdopi â nhw, sy’n cael effaith ar eich bywyd beunyddiol
  • am ddod o hyd i fwy o gymorth neu driniaeth.

    Parhau i ddarllen

    Rhannu

    Ymdopi dros gyfnod y Nadolig

    Gall cyfnod y Nadolig fod yn gyfnod hapus a llawen; cyfle i weld teulu a ffrindiau, rhannu anrhegion a chael hwyl. Ond, gall hefyd fod yn adeg heriol iawn o’r flwyddyn.

    Yn ôl Mind, mae pryderon ariannol, ymrwymiadau teuluol, unigrwydd, prysurdeb a’r pwysau i fod yn hapus yn gwneud i filoedd o bobl yng Nghymru deimlo eu bod yn methu ymdopi dros gyfnod y Nadolig.

    Meddyliwch beth ydych chi eisiau ei wneud dros gyfnod y Nadolig; peidiwch â theimlo bod rhaid i chi wneud rhywbeth oherwydd mai dyna sy’n ddisgwyliedig.

    Cofiwch gymryd pethau un munud, awr neu ddiwrnod ar y tro. Mae’n bosib y bydd pethau’n haws fis Ionawr.

    Dyma rai awgrymiadau allai fod yn ddefnyddiol dros gyfnod yr ŵyl:

    Parhau i ddarllen

    Rhannu

    Edrych ar ôl eich iechyd meddwl wrth ymgyrchu

    Mae bod yn ymgyrchydd yn waith caled: mae’r heriau’n fawr ac mae’r byd yn newid ar raddfa gyflym.

    O ddadlau ar Twitter, canfasio a mynychu ralïau i drefnu deisebau, ysgrifennu erthyglau a chysylltu â gwleidyddion a sefydliadau – mae’r cyfan yn flinedig iawn. Mae hyd yn oed yn fwy blinedig pan fydd ein hymdrechion yn teimlo’n ofer. 

    Ni allwn frwydro popeth, a hyd yn oed pan fyddwn ni’n brwydro, ni allwn ennill bob tro. Nid ein bai ni yw hynny, ac nid yw hynny’n ein gwneud ni’n ddiffygiol, yn wan nac yn fethiant.

    Mae’n hawdd credu bod rhaid bod yn gynhyrchiol yn gyson er mwyn bod yn llwyddiannus. Ond yn aml nid yw enillion ymgyrchu’n digwydd dros nos; mae’r rhan fwyaf o’r newidiadau mwyaf yn digwydd mewn camau bychain dros gyfnod hir.

    Parhau i ddarllen

    Rhannu

    Tabŵ salwch meddwl… : Golwg360

    Gyda CFfI Cymru wedi lansio cyfres o bodlediadau, mae un o’r cyfranwyr, Teleri Mair Jones, sy’n feddyg teulu, yn dweud bod salwch meddwl yn dabŵ yng nghefn gwlad Cymru…

    “Mae problemau iechyd meddwl yn real iawn yng nghefn gwlad, a dw i’n aml yn clywed am brofiadau pobl a ffermwyr a’u teuluoedd.

    Dwi’n meddwl bod ffermwyr yn llai parod na lot o bobl i rannu eu teimladau gan fod lot ohonynt yn ‘browd’ iawn ac mae ‘na dal tabŵ dw i’n teimlo ynghylch iechyd meddwl yn enwedig ymhlith dynion.

    Mae lot i weld yn poeni am yr ansicrwydd ynghylch Brexit, prisiau cig a llaeth ac ati ar hyn o bryd. […] Mae llawer o bobl yn teimlo yn eithaf ynysig felly mae’n bwysig rhannu eu teimladau gyda theulu neu ffrindiau, cael cylch cymdeithasol eang, a rhyw ffyrdd amrywiol o ymlacio.

    Darllen rhagor : Golwg360


    Rhannu

    Mynd Dan Groen Gorbryder : Lysh Cymru

    Pwl o banig yn ystod ei harddegau oedd y dechrau i un ferch o Rydaman – ac mae hi’n dal i fyw gyda gorbryder. Dyma stori bersonol Megan Martin, sy’n un o’r tîm y tu ôl i’r wefan meddwl.org

    Dechreuodd fy mhroblemau iechyd meddwl yn dilyn pwl o banig a gefais yn yr ysgol yn bymtheg oed. Doedd iechyd meddwl ddim yn rhywbeth oeddwn i wir yn ymwybodol ohono bryd hynny. Doeddwn i erioed wedi clywed am byliau o banig. Felly pan ddechreuais i deimlo’n sâl y diwrnod hwnnw, â fy nghalon ar garlam, fy anadlu’n mynd allan o reolaeth, a minnau’n teimlo fy mod ar fin llewygu, aeth fy meddwl i’r lle gwaetha’. Ro’n i wirioneddol yn meddwl mod i’n cal heart attack! Yn y diwedd bu’n rhaid i mi rhedeg allan o’r dosbarth. Ymhen ryw hanner awr, ro’n i’n teimlo’n normal eto, ond yn sicr fe wnaeth adael ei ôl arna i.

    Parhau i ddarllen

    Rhannu

    Y Menopos ac Iechyd Meddwl

    Sut all y menopos effeithio ar iechyd meddwl?

    Mae’r menopos yn rhan o heneiddio i lawer o bobl. Mae’n rhan naturiol o fywyd – ond dyw hynny ddim yn golygu ei fod yn syml bob amser. Gall y menopos effeithio ar ein hiechyd corfforol a meddyliol. Rydym ni’n fwy tebygol o’i weld yn effeithio ar ein hiechyd meddwl os ydym wedi profi problemau iechyd meddwl pan oeddem ni’n iau.

    Parhau i ddarllen

    Rhannu