Edrych ar ôl eich iechyd meddwl wrth ymgyrchu

Mae bod yn ymgyrchydd yn waith caled: mae’r heriau’n fawr ac mae’r byd yn newid ar raddfa gyflym.

O ddadlau ar Twitter, canfasio a mynychu ralïau i drefnu deisebau, ysgrifennu erthyglau a chysylltu â gwleidyddion a sefydliadau – mae’r cyfan yn flinedig iawn. Mae hyd yn oed yn fwy blinedig pan fydd ein hymdrechion yn teimlo’n ofer. 

Ni allwn frwydro popeth, a hyd yn oed pan fyddwn ni’n brwydro, ni allwn ennill bob tro. Nid ein bai ni yw hynny, ac nid yw hynny’n ein gwneud ni’n ddiffygiol, yn wan nac yn fethiant.

Mae’n hawdd credu bod rhaid bod yn gynhyrchiol yn gyson er mwyn bod yn llwyddiannus. Ond yn aml nid yw enillion ymgyrchu’n digwydd dros nos; mae’r rhan fwyaf o’r newidiadau mwyaf yn digwydd mewn camau bychain dros gyfnod hir.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Mynd Dan Groen Gorbryder : Lysh Cymru

Pwl o banig yn ystod ei harddegau oedd y dechrau i un ferch o Rydaman – ac mae hi’n dal i fyw gyda gorbryder. Dyma stori bersonol Megan Martin, sy’n un o’r tîm y tu ôl i’r wefan meddwl.org

Dechreuodd fy mhroblemau iechyd meddwl yn dilyn pwl o banig a gefais yn yr ysgol yn bymtheg oed. Doedd iechyd meddwl ddim yn rhywbeth oeddwn i wir yn ymwybodol ohono bryd hynny. Doeddwn i erioed wedi clywed am byliau o banig. Felly pan ddechreuais i deimlo’n sâl y diwrnod hwnnw, â fy nghalon ar garlam, fy anadlu’n mynd allan o reolaeth, a minnau’n teimlo fy mod ar fin llewygu, aeth fy meddwl i’r lle gwaetha’. Ro’n i wirioneddol yn meddwl mod i’n cal heart attack! Yn y diwedd bu’n rhaid i mi rhedeg allan o’r dosbarth. Ymhen ryw hanner awr, ro’n i’n teimlo’n normal eto, ond yn sicr fe wnaeth adael ei ôl arna i.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Y Menopos ac Iechyd Meddwl

Sut all y menopos effeithio ar iechyd meddwl?

Mae’r menopos yn rhan o heneiddio i lawer o bobl. Mae’n rhan naturiol o fywyd – ond dyw hynny ddim yn golygu ei fod yn syml bob amser. Gall y menopos effeithio ar ein hiechyd corfforol a meddyliol. Rydym ni’n fwy tebygol o’i weld yn effeithio ar ein hiechyd meddwl os ydym wedi profi problemau iechyd meddwl pan oeddem ni’n iau.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Matt Johnson ac iselder: “Cadwes i e tu mewn” : BBC Cymru Fyw

Rhybudd cynnwys: hunanladdiad, teimladau hunanladdol.

Mae’r cyflwynydd, Matt Johnson, wedi bod ag iselder ers blynyddoedd, ac mae’n siarad yn agored am ei drafferthion â’i iechyd meddwl. Ond nid yw hyn wastad wedi bod yn wir.

Ddeng mlynedd yn ôl, yn Rhagfyr 2009, roedd Matt Johnson ar falconi yn Sbaen, yn ystyried lladd ei hun.

“Erbyn y pwynt yna o’n i’n yfed bron i ddwy botel o wisgi y dydd, felly mae’n niwlog iawn, ond dwi hefyd yn ei gofio’n fyw iawn ar yr un pryd.

Ers rhyw ddwy flynedd, oedd e’n teimlo fel fod hood am fy mhen oedd yn llaith, trwm a thywyll. Do’n i ddim yn teimlo’n fyw nac yn gyffrous mewn unrhyw ffordd.

Felly ar y foment yna ar y balconi, ges i rush o adrenalin gyda’r teimlad o ‘dyma ni, rwyt ti am orffen y boen yma ti am ei chael am byth’. Roedd yn deimlad do’n i ddim wedi ei deimlo ers amser hir.

‘Nath e ‘neud i mi beidio teimlo’n niwlog, a ‘nath e’r graig enfawr yn fy mhen deimlo ychydig yn ysgafnach. A ‘nes i ddechrau meddwl am fy nheulu, opsiynau eraill, y pethau dwi’n eu mwynhau – a daeth yr emosiwn ‘ma drosta i.”

Darllen rhagor : BBC Cymru Fyw


Rhannu

Sut mae delio gydag iselder y gaeaf? : BBC Cymru Fyw

Dr Liza Thomas

Yr adeg yma o’r flwyddyn, wedi i’r clociau gael eu troi yn ôl, mae yna lawer o bobl yn mynd i deimlo’n isel, a hynny oherwydd tywyllwch y gaeaf.

Mae Anhwylder Affeithiol Tymhorol yn fath o iselder sy’n effeithio ar bobl yn ystod misoedd tywyllaf y flwyddyn.

Dyma gyngor Dr Liza Thomas, meddyg teulu o Gaerdydd:

Bwyta’n iach: Mae angen llawer o ffrwythau a llysiau, mae’n rhaid i’r plât edrych yn amryliw. Mae 95% o seratonin yn cael ei greu yn y perfedd, felly mae’n rhaid i ni fwydo’r perfedd yn iawn, a’r mwya’ o lysiau a ffrwythau amryliw sydd yn y deiet, gore yw hynny i iechyd y perfedd.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Mathau o Anhwylder Gorfodaeth Obsesiynol (OCD)

OCD Perthnasau (Relationship OCD) 

Math o OCD yw OCD Perthnasau. Mae pobl sy’n byw â’r cyflwr yn aml yn cwestiynau eu perthynas ac yn pryderu a ydynt mewn perthynas â’r person cywir. Mae cael amheuon a phryderu ynghylch eich perthynas yn hollol naturiol. Mae pawb yn profi hynny i ryw raddau. Serch hynny, i’r sawl sydd â’r math hwn o OCD, gall y meddyliau fod yn afresymol, yn ddi-sail ac yn niweidiol i’w bywyd beunyddiol. Darllen rhagor (Saesneg). 

Parhau i ddarllen

Rhannu

Adolygiad o ‘Madi’ (Dewi Wyn Williams, Atebol) – Manon Elin

Adolygiad oddi ar gwales.com, trwy ganiatâd Cyngor Llyfrau Cymru. 

Dyma nofel bwerus a dirdynnol am ferch yn ei harddegau sy’n datblygu anorecsia a bwlimia, a’i brwydr hi â’r anhwylderau hynny.

Yn ogystal ag addysgu eraill am realiti byw neu ddioddef o anhwylderau bwyta, mae stori Madi yn un y gall nifer o bobl ifanc uniaethu â hi, a chael cysur o fedru darllen am eu profiadau hwy yn y Gymraeg. Dylid hefyd pwysleisio mor werthfawr yw cael nofel wreiddiol sy’n ymdrin â salwch meddwl i bobl ifanc yn Gymraeg.

Nid yw’r awdur yn cuddio oddi wrth bynciau cymhleth a dwys wrth ymdrin ag anhwylderau bwyta. O ddewis pwnc mor ddwys, mae cyfrifoldeb ar yr awdur i wneud cyfiawnder â’r rhai sy’n byw gyda’r salwch gan aros yn driw i’w profiadau hwy, ond llwydda Dewi Wyn Williams i gyflwyno darlun gonest a real, a hynny heb fod yn orddramatig.

Portreadir anorecsia drwy gymeriad ‘Llais’, sy’n dechrau fel ffrind gorau dychmygol i Madi pan mae hi’n blentyn, ond sy’n prysur droi yn fwli ac yn elyn pennaf wrth i gyflwr Madi waethygu. Mae portreadu’r salwch fel cymeriad yn effeithiol ac yn dangos ei hollbresenoldeb gan amlygu pa mor anodd ydyw i’w anwybyddu. Mae’n hawdd i’r darllenwyr anghofio nad yw Llais yn bod, ac mai ‘llais’ ym mhen Madi yn unig ydyw gan fod y portread mor fyw.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Ffion Dafis isio trafod alcohol…

Ddwy flynedd yn ôl, mi wnes i ysgrifennu dwy ysgrif yn fy nghyfrol ‘Syllu ar walia’  yn myfyrio ar fy mherthynas gymhleth efo alcohol a pham nad ydw i’n gallu torri y llinyn bogail rhyngof fi a’r hylif. Dyma’r ysgrifau gafodd yr ymateb cryfaf o’r holl ddarnau oedd yn y llyfr ac mi gefais fy synnu gan y negeseuon a dderbyniais a’r anogaeth a gefais am drafod pwnc yr oedd yn amlwg yn agos at galon gymaint ohonom yma yng Nghymru.

Yn sgil yr ymateb , dwi wedi penderfynu gwneud rhaglen deledu sy’n mynd at wraidd fy mherthynas i ag alcohol ac ar y daith byddaf yn cyfarfod unigolion gonest sy’n fodlon rhannu eu stori, lle bynnag yr ydynt ar y daith honno.

A ydych chi’n ystyried fod ganddoch ddibyniaeth o ryw fath neu ydach chi’n bod yn wyliadwrus o’ch arferion yfed oherwydd problemau iechyd meddwl? Efallai eich bod wedi bod mewn lle tywyll ond yn gallu rhoi gobaith i unigolyn arall drwy rannu stori obeithiol o drechu’r ddibyniaeth. A oes aelod o’r teulu neu ffrind wedi ei effeithio ac o’r herwydd, wedi newid eich bywyd chithau? A ydych yn berson sydd erioed wedi yfed ac yn teimlo nad ydych ei angen o gwbl yn eich bywyd?

Efallai mai creu fforwm i drafod ein storiau ydy’r ffordd ymlaen. Faswn i wrth fy modd yn siarad efo unrhyw un fasa’n teimlo eu bod nhw’n gallu cyfrannu. Byddai cael unigolion i siarad ar y rhaglen yn wych, ond dwi’n ymwybodol fod hynny’n gallu bod yn anodd oherwydd gwêad ein cymdeithas… sydd i mi, yn rhan o’r broblem yng Nghymru.

Os mai cysylltu yn breifat i rannu stori heb fod eisiau gwneud hynny yn gyhoeddus yr ydych chi, yna mi faswn i wrth fy modd yn clywed gennych hefyd. Fy mwriad ydy creu lle diogel i chi fod yn rhan o drafodaeth sydd wirioneddol ei hangen arnom ni. Nid pregethu. Nid beirniadu. Dysgu, rhannu, Chwerthin a Chrio.

Cariad,

Ffion

Gallwch ddarllen ysgrifau Ffion yma.

Rhannu

Sut mae ymdopi â straen yn y gweithle : Cyfreithwyr Monaco

Os ydych chi’n weithiwr wedi’ch llethu, ac yn gofyn “ai dim ond fi sydd yn y sefyllfa hon?”, peidiwch â phoeni, dydych chi ddim ar eich pen eich hun!

Mae ystadegau blynyddol a gyhoeddwyd gan Yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch yn dangos y nifer o bobl sy’n teimlo fel hyn ac mae’n ddarlleniad diddorol iawn.

Mae’r canfyddiadau‘n nodi’r canlynol:

  • Yn rhyfeddol, cafodd 15.4 miliwn o ddiwrnodau gwaith eu colli yn 2017/2018 o ganlyniad i straen yn y gweithle, iselder a gorbryder. 
  • Roedd 595,000 o weithwyr yn 2017-2018 yn dioddef o straen yn y gweithle, iselder a gorbryder, gan gynnwys achosion newydd a hirdymor.
  • Prif achos straen, iselder a gorbryder yn y gweithle yw llwyth gwaith (44%)
  • Y diwydiant sydd wedi’i heffeithio fwyaf yw addysg, sydd wedi’i ddilyn yn agos gan weithgareddau iechyd a chymdeithasol. 
  • Roedd gan ferched gyfraddau sylweddol uwch o straen, iselder a gorbryder yn y gweithle rhwng 2015 a 2018 gyda 1,950 bob 100,000 i’w gymharu â 1,370 i ddynion. 
  • Roedd cyfraddau uchaf merched i’r rheiny rhwng 35 a 44 mlwydd oed. 

Parhau i ddarllen

Rhannu