‘Cymraeg yn y carchar’ – goblygiadau adroddiad ar garcharorion ag anawsterau iechyd meddwl

Delwedd a rannwyd ar y cyfryngau cymdeithasol gan Gomisiynydd y Gymraeg

Cyn y Nadolig, cyhoeddodd Comisiynydd y Gymraeg, Meri Huws, ei hadroddiad diweddaraf – ‘Cymraeg yn y carchar’ – sy’n cyflwyno canlyniadau ei harolwg o hawliau a phrofiadau carcharorion sy’n siarad Cymraeg.

Yn ei rhagarweiniad i’r adroddiad, noda’r Comisiynydd:

“Mae angen diwallu anghenion iaith carcharorion sy’n siarad Cymraeg er mwyn rhoi’r cyfle gorau iddynt gael eu hadsefydlu’n effeithiol. Mae galluogi carcharorion i siarad eu hiaith eu hunain yn dangos parch at eu hunaniaeth, ac yn eu galluogi i’w mynegi eu hunain yn well.”

Parhau i ddarllen

Rhannu

‘Anweledig’ – Cyfweliad gydag Aled Jones Williams

Aled Jones Williams, awdur ‘Anweledig’

Ym mis Chwefror a Mawrth mi fydd Anweledig, cynhyrchiad diweddaraf Aled Jones Williams, yn teithio 5 o brif theatrau Cymru.

Dyma benllanw cyfres sydd wedi ei ysbrydoli gan gofnodion meddygol yr hen ysbyty iechyd meddwl Dinbych yng Ngogledd Cymru.

Mae’r stori’n dilyn taith dynes sy’n byw gydag iselder difrifol wrth iddi frwydro i ymdopi â salwch anweledig. Dilynwn ornest bersonol Glenda (Ffion Dafis) wrth iddi brofi gwellhad a mentro i fywyd tu hwnt i’r ysbyty, a sut y mae hi, ei theulu a’i ffrindiau yn ymdopi â realiti’r gwellhad.

Dyma’r awdur yn egluro’r broses o ddatblygu’r ddrama gignoeth i gwmni theatr Frân Wen.

Beth oedd cychwyn proses datblygu Anweledig? 

Roedd Ysbyty Dinbych yn rhyddhau hyn a hyn o’u dogfennau, ac felly roedd Frân Wen wedi cysylltu i ofyn a oedd gen i ddiddordeb datblygu cynhyrchiad theatr wedi ei ysbrydoli gan yr hen gofnodion meddygol.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Anweledig : Cwmni’r Frân Wen

Drama afaelgar Aled Jones Williams am brofiad dynes sy’n byw gydag iselder dwys.

“Mae gwella’n beth blêr. A salwch yn od o daclus.

Dyma gynhyrchiad cignoeth a dirdynnol sy’n dilyn taith Glenda (Ffion Dafis), dynes sy’n byw gydag iselder difrifol, wrth iddi frwydro i ymdopi â salwch anweledig.

Dilynwn ornest bersonol Glenda wrth iddi brofi gwellhad a mentro i fywyd tu hwnt i’r ysbyty. Sut mae Glenda, ei theulu a’i ffrindiau yn ymdopi â realiti’r gwellhad? Oes goleuni ym mhen draw’r twnnel?

Dyma benllanw cyfres Anweledig sydd wedi ei ysbrydoli gan gofnodion meddygol yr hen ysbyty iechyd meddwl Dinbych yng Ngogledd Cymru.”

Cast: Ffion Dafis
Cyfarwyddo: Sara Lloyd
Awdur: Aled Jones Williams

Perfformiadau a thocynnau : Cwmni’r Frân Wen


Rhannu

Roedd defnyddio Facebook yn ‘gwaethygu fy ngorbryder a phyliau o banig’ : BBC

Flwyddyn yn ôl, roedd Paul Allen, sy’n gynhyrchydd cyfryngau digidol yng Nghaerdydd, yn edrych ar bostiadau ar Facebook sawl gwaith y dydd, fel y rhan fwyaf o ddefnyddwyr y cyfryngau cymdeithasol yn y DU.

Ond mae’n dweud bod y fersiwn afreal hyn o fywyd wedi gwaethygu ei orbryder a’i byliau o banig.

Yn hytrach na rhoi’r gorau i ddefnyddio’r cyfryngau cymdeithasol, creodd ffilm yn dangos nad ydy pobl wirioneddol fel maent yn ymddangos ar-lein.

Dywedodd Mind Cymru ei fod yn “hanfodol defnyddio cyfryngau cymdeithasol yn ddiogel” gan ei fod yn gallu arwain at hunan-barch isel.

I Paul, sy’n 39 oed, roedd defnyddio Facebook fel bwyta “bwyd parod” gan ei fod yn ei adael yn “teimlo’n rybish” heb iddo wybod pam.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Effaith nosweithiau hir y gaeaf ar iechyd meddwl : BBC Cymru Fyw

Wrth i’r diwrnod ddechrau ymestyn yn araf bach, mae nifer o bobl yn ei chael hi’n anoddach na’r gweddill i ymdopi gyda nosweithiau hirion.

Mae’r diffyg golau’n effeithio’n aruthrol ar unigolion â’r cyflwr Anhwylder Affeithiol Tymhorol (SAD).

Esboniodd Sara Moseley, Cyfarwyddwr Mind Cymru:

“Mae’r rhan fwyaf ohonom yn gweld newid tywydd a hinsawdd yn cael effaith ar ein hiechyd meddwl ni, ond mae SAD yn rhywbeth mwy dwys ac yn peri i bobl fynd yn wirioneddol isel eu hysbryd ac i gorbryderu.

Mae golau’n benodol yn rhywbeth sy’n gallu effeithio ar y newid hwnnw. Mae golau yn rheoleiddio pryd rydym yn cysgu a deffro ac mae’r newid yn hyd y dydd yn ystod y gaeaf yn amharu ar hynny hefyd.”

Darllen rhagor : BBC Cymru Fyw


Rhannu

20 cofnod mwyaf poblogaidd 2018

Dyma restr o’r erthyglau a’r blogiau gwreiddiol mwyaf poblogaidd a gyhoeddwyd ar meddwl.org yn ystod 2018.

 

1. ‘Torri tabŵ galar’ – Caryl Bryn (20 Medi)

“Rŵan, efallai fod y darn nesa’ ‘ma’n mynd i fod yn un na fyddwch chi isho’i ddarllen ond mae marwolaeth yn dal i gael ei drîn fel tabŵ ac mae angen sgwrs agored amdano a dw i’n mynd i adrodd yr union ddigwyddiadau yr es i, a Mam drwyddyn nhw wedi marwolaeth Dad gan obeithio, y gwnaiff o roi hyder i ambell un leisio’u profiadau – a dydw i’m yn dweud hynny’n wag, chwaith… dw i eisiau bod yn glust, yn gymorth ac yn ffrind i unrhyw un sydd angen hynny.”


2. ‘Mynd reit lan at ddrws marwolaeth a chanu’r cloch a llwyddo dianc cyn odd hi’n rhy hwyr’ – Sioned Martha (9 Gorffennaf)

“Dechreues i off just yn bwyta’n iach a mynd i’r gym am awr neu ddwy ar ôl ysgol diwrnod neu ddau yr wythnos. Yna, oni’n bwyta llai, a llai, wedyn osgoi bwyta brecwast a mynd trw orie o ysgol tan adeg cinio lle o’n i bron llewygu angen cinio. Ar ôl rhyw hanner blwyddyn o dorri lawr bob dim o dan yr haul ro ni’n byw o ddydd i ddydd ar un afal, un fanana a photel o ddŵr. Collais lot lot o bwysau, a ro’n i’n dal i feddwl bo fi’n dew.”

Parhau i ddarllen

Rhannu

Cynhadledd Lles & Iechyd Meddwl yn y Gweithle 2019 : Canna Consulting

Cynhadledd drwy gyfrwng y Gymraeg yn edrych ar les ac iechyd meddwl yn y gweithle.

Cyfle unigryw i ddysgu mwy, datblygu sgiliau newydd a chymryd amser i feddwl am eich lles chi ac eraill yn y gweithle. Y siaradwyr gwadd fydd Stifyn Parri a Nia Bennett (effectus HR). E-bostiwch info@cannaconsulting.co.uk er mwyn sicrhau eich lle.

24 Ionawr 2019, 10am – 3pm, Gwesty Radisson Blu, Caerdydd


 

Rhannu

“Yoga’n atgoffa fi bo’ fi’n ocê!” – Tara Bethan : BBC Cymru Fyw

Ar ddiwrnod ei phenblwydd, aeth Tara Bethan i sgwrsio gyda Dewi Llwyd ar BBC Radio Cymru am ei phlentyndod prysur ac am ei thatŵ, sydd yn gymorth iddi gadw’i bywyd o dan reolaeth:

“Rhyw dair blynedd yn ôl es i India am fis dros adeg fy mhenblwydd i ddysgu i fod yn hyffordwraig yoga.

Wnaeth y cwrs yoga newid fy mywyd, a newid y ffordd dwi’n sbio ar fywyd. Dwi’n cofio ar ddiwrnod fy mhenblwydd yna, wnes i ddeffro am hanner awr wedi pump y bore, gwneud y dwy awr o wers oedd i gael pob bore, ac wedyn mynd lawr i’r traeth, cael paned o goffi a teimlo fatha’…’Dwi’n ocê!’

Does gen i ddim cywilydd o gwbl cyfaddef bod fi wedi bod yn… ac yn dal i fod yn stryglo gyda cyfnodau isel. Mae bywyd yn gymhleth ac yn anodd ar adegau dydi!

Dwi wedi gweithio lot ar fy hun, a fy meddwl, dros y blynyddoedd, yn enwedig dros y naw mlynedd dwythaf ers marwolaeth fy nhad. Un peth oedd ymdopi a cholli rhiant, peth arall oedd dygymod â bywyd ar ei newydd wedd, a pherthynas newydd gyda Mam, yn enwedig fel unig blentyn”

Darllen rhagor : BBC Cymru Fyw


Rhannu

Mam o Gonwy yn siarad am ei brwydr ag anorecsia : Bwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr

Mae Hannah Chamberlain, a oedd yn brwydro gydag anorecsia ac oedd ar fin marw, wedi siarad er mwyn ceisio rhoi gobaith i eraill sy’n byw gyda’r cyflwr.

Yn ddiweddar, cwblhaodd Hannah, sy’n 30 mlwydd oed, naid awyr er mwyn nodi ei hadferiad parhaus, gan godi dros £1,000 ar gyfer Beat, elusen anhwylder bwyta.

Dywedodd Hannah:

“Dros y tair blynedd diwethaf rwyf wedi treulio mwy o amser mewn unedau seiciatrig na gartref gyda fy ngŵr a fy mhlant”

Mae anorecsia wedi cael effaith ddwys ar bob agwedd o fy mywyd. Mae fy ymdrech i fod yn denau wedi bod yn beryglus, ac fe fu bron i mi golli fy mywyd sawl tro.

“Nid oeddwn yn gallu hyd yn oed mwynhau diwrnodau allan gyda fy mhlant gan fy mod yn rhy wan a blinedig, ac roedd fy nghalon a fy arennau’n wael. Roeddwn yn casau pob munud ond nid oeddwn yn gallu stopio.

Rwy’n brwydro gyda’r anhwylder ers pan oeddwn yn 14 mlwydd oed, felly os gallaf wella ar ôl 16 mlynedd ac ar ôl bod yn sâl iawn, mae gobaith i unigolion eraill hefyd.”

Darllen rhagor : Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr


Rhannu

Iechyd meddwl a’r Gymraeg – mae’n amser deffro (Gwerddon Fach)

Cloriau dau lyfr - Gyrru Drwy Storom a Rhyddhau Cranc
Dau lyfr diweddar a fu’n trafod iechyd meddwl yn Gymraeg

Sophie Ann Hughes, ymchwilydd ac ymgyrchydd ym maes iechyd meddwl, sy’n disgrifio gwaith ymchwil sy’n profi’r angen am driniaeth therapi siarad drwy famiaith. 

“Mae’n hysbys fod nifer o siaradwyr Cymraeg yn fwy cyfforddus a chartrefol yn siarad Cymraeg na Saesneg a bu ymdrechion lu ers blynyddoedd gan wahanol fudiadau i bwysleisio arwyddocâd hynny ym maes iechyd Cymru. Ond, plant ifanc a phobl hŷn wedi colli gafael ar eu hail iaith yw’r unig siaradwyr uniaith Gymraeg sydd ar ôl bellach felly nid rhyfedd fod oedolion wedi’u hanwybyddu – bron yn llwyr – ym myd polisi tan yn ddiweddar.”

Mae’r erthygl ar Gwerddon Fach yn cyflwyno canfyddiadau’r ymchwil ac yn amlygu goblygiadau pellgyrrhaeddol a pheryglus o beidio a derbyn gwasanaeth iechyd meddwl drwy gyfrwng y Gymraeg.

Cliciwch yma i ddarllen yr erthygl yn llawn.

Rhannu