Canllaw Bach Sheldon i Ffobia a Phanig: Y Lolfa

Daw’r darn isod o Canllaw Bach Sheldon i Ffobia a Phanig gan Yr Athro Kevin Gournay a gyhoeddir gan y Lolfa ac sy’n rhan o’r cynllun Darllen yn Well.


‘Mae ofn yn normal’. Mae’n siŵr fy mod i’n defnyddio’r geiriau hyn bob tro y byddaf yn gweld cleient newydd sy’n dod ataf oherwydd panig neu orbryder ffobig. Fel llawer o ffenomenau normal, y broblem gydag ofn yw y gall fynd y tu hwnt i reolaeth. Gall ofn ddatblygu’n ffobia, felly bydd presenoldeb gwrthrych penodol neu fod mewn sefyllfa arbennig yn arwain at lefel o ofn sy’n annymunol ac yn llethol ac yn gwneud i chi ddymuno dianc oddi wrtho cyn gynted ag y gallwch chi. Yn yr un modd, gall y ‘nerfusrwydd’ y mae pawb yn ei deimlo o dro i dro dyfu i’r fath raddau fel y bydd cymysgedd o deimladau corfforol a meddyliau mor ddwys yn ein llethu. Byddwn wedyn yn teimlo bod trychineb ar fin digwydd – ein bod ar fin marw, neu golli rheolaeth a mynd yn wallgof.

Mae ofn yn rhan hanfodol o’n bywydau ni i gyd. Erbyn meddwl, byddai pobl heb ofn yn cael eu lladd y tro cyntaf y bydden nhw’n croesi ffordd. Gofynnwch I chi’ch hun: ‘Ydy profi rhywfaint o ofn a phryder yn normal?’ Os mai’r dewis yw cerdded i lawr ffordd olau neu dorri ar draws llwybr tywyll yn hwyr y nos, beth sy’n ein hatal rhag dewis y llwybr mwy peryglus? Ein galluogi i oroesi yw swyddogaeth ofn: mae’n ein hamddiffyn rhag dewis yn annoeth a cherdded ar hyd y llwybr tywyll yn hytrach na cherdded ar hyd y ffordd olau. Mae ofn hefyd yn ein hamddiffyn mewn ystyr corfforol. Mae hormon ofn – adrenalin – yn paratoi ein corff i ymateb i sefyllfaoedd drwy ‘ymladd neu ffoi’.

Parhau i ddarllen

Rhannu

TU FEWN TU FAS – cynhyrchiad theatr mewn addysg i blant 8 – 12 oed

Yn dilyn cyfres o gynhyrchiadau i blant fe wahoddodd meddwl.org cwmni theatr Arad Goch i gyfrannu erthygl am y broses o gyflwyno cynhyrchiad theatrig i blant oedd yn trafod elfennau o iechyd a lles meddyliol. Diolch i Arad Goch am yr erthygl hynod ddiddorol isod.

Ffotograffydd: Elin Vaughan Crowley

Mae rhai pobl, wrth sôn am theatr i blant, yn meddwl am bantomeim – ac yn stopio meddwl. Ond mae theatr arbenigol i blant a phobl ifanc yr un mor eang ei arddulliau, ffurfiau, arferion a chynnwys â theatr i oedolion.

Ar ben hynny ‘dyw theatr i gynulleidfaoedd ifanc ddim yn cael ei chyfyngu gan gonfensiynau ‘mynd i’r theatr’; i gynulleidfaoedd ifainc, ac i ni fel artistiaid, mae theatr yn gallu digwydd mewn unrhyw fan, mewn unrhyw ffurf – gydag elfennau gwir gyfranogol yn caniatáu i’r gynulleidfa ymgolli a bod yn rhan o’r weithred storïol a chreadigol.

Rydyn ni’n sôn yn Cwmni Theatr Arad Goch bod ein gwaith yn ‘agor drws dychymyg a dangos drych profiad’. Mae rhan gynta’r dywediad yna yn angenrheidiol wrth ganiatáu i’n cynulleidfaoedd weld o’r newydd, teithio yn ddychmygol i lefydd a sefyllfaoedd gwahanol, breuddwydio, a deall hanfodion gobeithion, dyheadau, ofnau a theimladau eraill nad oes modd rhoi geiriau iddynt.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Caethineb iselder yng nghanol sefyllfa Coronafirws

Rhybudd cynnwys: Teimladau hunanladdol a Bwyd

Dwi’n stryglo. Dwi’n poeni. Dwi ofn. Ydw i’n iawn i ddweud mod i newydd ddisgrifio yr hyn sy’n mynd drwy feddwl pawb ar hyn o bryd? Mae’r sefyllfa ‘ma yn hunllef. Dwi ofn y peidio gwybod beth sy’n dod nesaf.

Ofn. Pryder. Caethineb. Rhwystredigaeth. Tristwch.

Dwi ddim ofn dros fi fy hun. Mae hynny yn rhywbeth mae iselder wedi ei roi i mi dros y blynyddoedd. Dwi’n poeni dim am fi fy hun. Ond mae’r ofn sydd gennai dros bobl eraill yn annioddefol. Dwi’n poeni amdanynt pob eiliad o’r dydd. Lwmp yn fy ngwddw sydd cau’n glir a mynd. Dagrau yn llifo fel mae’r ofn yn cynyddu. Ond fedrai’m gwneud dim i’w gwarchod na’u hachub o’r hunllef ‘ma.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Nifer hunanladdiadau ieuenctid yng Nghymru yn ‘sgandal’: BBC Cymru Fyw

Mae plant sydd mewn perygl o ladd eu hunain yng Nghymru yn dal i “syrthio trwy’r bylchau”, yn ôl y Comisiynydd Plant.

Dywedodd Sally Holland fod rhai pobl ifanc yn cael eu “bownsio o amgylch y system”, a galwodd am fwy o gydweithio.

Daeth y sylwadau wrth i’r elusen atal hunanladdiad ymhlith pobl ifanc, Papyrus, agor ei swyddfa gyntaf yng Nghymru gyda rhybudd bod nifer yr hunanladdiadau ieuenctid yng Nghymru yn “sgandal”.

Dywedodd Prif Weinidog Cymru bod “plethu rhwyd ddiogelwch” i bobl ifanc yn “gyfrifoldeb ar bawb”.

Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i fuddsoddi £5m i wella’r gefnogaeth sydd ar gael i blant yn yr ysgol.

Croesawodd Ms Holland yr ymrwymiad hwnnw ond rhybuddiodd: “Bydd rhai plant sydd angen mwy o gefnogaeth nag y gall yr ysgol neu’r gwasanaethau cyffredinol eu cynnig, a dyna lle mae angen i ni sicrhau nad ydyn nhw’n mynd ar goll yn y system.

“Mae plant yn tueddu yn aml nawr, gyda’u teuluoedd, i ddisgyn trwy’r bylchau fel eu bod yn eistedd ar restr aros am un wasanaeth, efallai’n cael eu troi oddi wrth hynny, yn cael gwybod i fynd i roi cynnig ar rywle arall… yr hyn y gallem ei ddweud yw cael ei bownsio o amgylch y system.”

Darllen rhagor: BBC Cymru Fyw

Rhannu