Alffa – Babi Mam

Perfformiwyd y gân uchod fel rhan o set Alffa ym Maes B yn Eisteddfod Genedlaethol Sir Conwy, Llanrwst, 2019. A dyma oedd gan Dion o’r band i’w ddweud am y gân…

Dechreuodd y syniad am y gân dipyn yn nôl wrth ysgrifennu ein albwm. Roeddwn i wedi amgylchynu fy hyn mewn cerddoriaeth onin licio felly gwahanol fandiau ac ati ac onin sylweddoli mwy ar y bandiau yn trafod ‘Toxic Mascunlinity”. Roedd hyn yn fy nharo i bob tro ac yn effeithio arna i. Rhai o’r caneuon ydi ‘Samaritans’ gan y band Idles a ‘White male carnifore’ gan Yak.

Y tueddiad mewn caneuon fel hyn ac am y pwnc penodol ydi i drafod sut bod dyn ddim yn fod i grio. Oni’n casau hyn ac mae o wastad wedi bod yn fy nghorddi i. Felly gan bod yr albwm bron wedi’i orffan ar y pryd, onin teimlo fel bod ni angen big bang mewn ffordd. Felly be gwell na ysgrifennu cân efo Iwan Fôn? Fe wnes i gysylltu efo Iwan a mewn dim roedd y ddau ohonom yn cytuno yn gryf efo’r pwnc. Ar ôl amball i bractis, roedd y gân wedi’i gwblhau ac wrth ymarfer onin rili teimlo’r angerdd yn y geiriau ac y gerddoriaeth. Ar gyfer y trac fe wnaeth Aled fy mrawd a Osian, brawd Sion, ymuno efo ni. Eto, roeddwn yn teimlo fod hyn yn ychwnegu mwy i’r angerdd yn y gân rhywsut.

Yn bersonol fy hoff eiriau gan Iwan sydd ar y recording (ond dim ar y fideo uchod yn anffodus) ydi – ‘Iechyd meddwl, nid pawb sy’n gallu rhoi bloedd’. I mi, mae hwnna mor syml a mor blaen mewn ffordd ond eto mor bwerus. Un bwriad y gân oedd bod yn blaen a’i wneud o’n amlwg. Dwi’n meddwl efo’r gân y bwriad oedd i dynnu sylw at iechyd meddwl ond doeddwn i rili ddim yn meddwl bysa’r gân wedi cael gymaint o sylw. Gafon ni gymaint o bobl yn dod ata ni ar ôl y perfformiad yn pwyntio y gân allan ac roedd hyna wirioneddol yn meddwl gymaint i ni, da ni’n gobeithio bod pobl wedi gallu g’neud cyswllt efo’r gân.

Dwi’n meddwl bo’ fi’n siarad o ran pawb wnaeth berfformio yn dweud odd hon yn un special. Dwi dal yn cael goosebumps yn gwylio fo. Diolch enfawr i Iwan, Aled a Osian am ymuno efo ni.

Dion

Alffa

Diolch yn fawr iawn i raglen Lŵp – S4C am ein caniatau i rannu’r fideo hwn. Gallech wylio fideos eraill o’r Eisteddfod yma.

Rhannu