Cerdded a Gweithio

Ben WimbushMae’r dyn yma, Ben Wimbush, yn ysbrydoliaeth i mi. Mae o yn anfon negeseuon i mi ar y cyfryngau cymdeithasol i ofyn a ydwyf wedi gwneud fy #20isplenty – ugain munud o ymarfer corff bob dydd. Ar ôl neges ddoe mi es i allan i gerdded llwybr cyhoeddus yng Ngheredigion a sylweddoli fod o’n iawn.

Roedd ugain munud yn ddigon i wneud i mi deimlo’n well. Felly dyma fi yn cyfieithu #20isplenty i #20ynddigon a deud wrth Ben faswn yn ceisio ysgogi fy nghyd Gymry i ddilyn y mantra.

Gyda gwaith a chyfrifoldebau a bwyta a siopa mae’n hawdd anghofio fod ymarfer corff ym mha bynnag ffordd yn gallu fod yn iachus iawn i’r enaid ac i’r meddwl. Dwi ddim yn or-hoff o bethau ffurfiol felly cerdded yw fy newis i o ymarfer corff. Ble bynnag allai mi gerdda’i.

Nid oes gan Ben y dewis yna, felly ar ei beiriant ymarfer corff aiff o bob dydd ac ar ei wefannau mae o yn dangos ac ysgogi pobol eraill ac yn deud “os allai wneud o allwch chi”.

Mae mor hawdd mewn pwl o iselder i wneud dim. Dim dewis ydy iselder ond mae o yn ddewis i frwydro fo neu beidio yn fy mhrofiad i. Mi allwn i gymryd y tabledi a thynnu yn ôl o fywyd, eistedd ar y soffa a gadael i’r meddyliau pyli. Mae ‘na le i hwnna ond hefyd mae ‘na le i gerdded ac i seiclo ac i yoga.

Mae o’n dibynnu ble ydych chi yn y cylch anhwylder! Gorfeddwl am bethau negyddol yw fy mhroblem i, ond dwi’n gweld fod y meddyliau cas yn pylu ar ôl i mi gerdded am ryw hanner awr.

Dwi’n ceisio osgoi gymaint o gyfrifoldebau bywyd a gallaf oherwydd mae ‘stress’ yn gwneud fy nghyflwr i’n waeth. Y broblem wedyn ydy fod hyn yn eich rhoi chi mewn lle bregus o ennill eich tamaid oherwydd cael ein talu am y maint o stress allwn ni ddioddef ydym ni yn y bôn. Y mwyaf o stress y mwyaf y cyflog! Mi allwch chi fod y person mwyaf galluog, ond unwaith fod problemau iechyd meddwl yn cydio mi allith hwn effeithio ar eich gallu i gael a chynnal gwaith. Ond dyle fe ddim bod fel hyn.

Dim offerynnau mecanyddol ydym ni! Ry’n ni’n eneidiau byw ac mi ddylwn ni gael ein trin gan gymdeithas felly! Mae 12 mlynedd wedi pasio ers fy niagnosis o Anhwylder dau begwn, dwi wedi gwneud gwaith gwirfoddol yn yr amser yna ond mae fy ngradd, fy ôl-radd a fy nghymwysterau dysgu yn golygu ddim byd i gyflogwyr sydd eisiau cael gwarant fod eu gweithiwr newydd yn mynd i gydymffurfio gyda beth bynnag wnawn nhw ofyn iddyn nhw wneud.

Fy nymuniad i fasa ffeindio gwaith rhan amser, sydd ddim yn rhy stressful ac sydd yn talu cyflog dechau ac sydd yn ugain munud o gartref.

Cofiwch #20isplenty #20ynddigon

David Williams

Rhannu

“Ti yn y lle mwyaf bregus…pam gosod rhwystr yna?”

IMG_20160430_103050

“Ti yn y lle mwyaf bregus…pam gosod rhwystr yna? Dyna pryd ma’ iaith yn dod yn rhwystr, ond dyna pryd ddylia iaith fyth fod yn rhwystr.”

Pan ddois i wybod am wefan meddwl.org, ro’n i’n eithriadol o falch a diolchgar i’r sylfaenwyr am greu adnodd mor angenrheidiol.  Mae’n rhyfedd a dweud y gwir dydi, sut ein bod ni’n ymateb i adnodd Cymraeg fel tasa ni ‘di darganfod aur, a ninna’n cymryd y mynydd o adnoddau Saesneg yn gwbl ganiataol.

Yn anffodus, dyma adlewyrchiad perffaith o’r sefyllfa yn ei chyfanrwydd.  ‘Da ni gyd yn gwybod am fodolaeth gwasanaethau iechyd meddwl, am psychiatrists, psychologists, counsellors, meds. Ond gofynna am seiciatrydd, seicolegydd neu gwnselydd, ac mi wyt ti wirioneddol yn cloddio am aur.

Beth am y rheiny felly sydd angen gwasanaethau iechyd meddwl drwy gyfrwng y Gymraeg?

Penderfynais fynd ati i gwblhau darn o waith ymchwil ar arferion ac anghenion cyfathrebu siaradwyr Cymraeg wrth iddyn nhw dderbyn gwasanaethau iechyd meddwl yng Ngwynedd fel rhan o’m cwrs MA yn 2015, ac roedd canfyddiadau arwyddocaol sy’n gofyn am newid.

Darllen mwy….

 

Rhannu

Iechyd Meddwl a Cholled

#CefaisGamesgoriadYn ôl y Miscarriage Association, mae un o bob pedwar beichiogrwydd yn dod i ben drwy gamesgoriad (miscarriage). Ond does neb yn siarad am hynny.

Mae’r rheol o beidio cyhoeddi eich beichiogrwydd cyn deuddeg wythnos yn achosi straen enfawr i’r rhai sy’n profi camesgoriad, a’r disgwyliad yw i barhau â’ch bywyd fel petai popeth yn iawn. Yn anffodus, nid yw mor hawdd â hynny.

Dwi’n gwybod hyn oherwydd dwi’n un o’r rhai hynny, dwi’n un o bob pedwar, dwi wedi cael camesgoriad. Mae rhannu’r holl manylion personol hyn yn teimlo’n rhy ymwthiol i oddef, ond dwi’n teimlo dyletswydd i wneud yn y gobaith y bydd o gysur i rywun arall ac yn chwalu’r stigma sy’n bodoli.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Fy mywyd gyda fy nghythreuliaid: Sut beth yw dioddef o chwalfa feddyliol

Di-deitl

Ychydig o amser yn ôl gofynnodd ffrind i mi geisio egluro sut mae’n teimlo i ddioddef o chwalfa feddyliol. Roedd hi eisiau deall, i geisio dychmygu sut deimlad yw hi i ddioddef o salwch meddwl. Beth mae iselder a phryder yn edrych fel ac yn teimlo fel pan mae’n dod yn ormod i reoli?

Roedd yn gwestiwn diddorol.

Pan wnes i ddechrau dioddef o broblemau iechyd meddwl dwy flynedd yn ôl, roedd yn annisgwyl iawn. Ar y pryd roeddwn yn uwch reolwr gyda dros 20 mlynedd o brofiad yn y sector preifat a chyhoeddus, roeddwn yn rhagori yn fy ngyrfa ac wastad yn mynd tu hwnt i alwad y ddyletswydd. Fi oedd y person a ddisgwylir lleiaf i ddioddef o broblemau iechyd meddwl, ond nid yw’n gwahaniaethu, a gwnaeth fy nghorff a fy meddwl gau lawr arnaf.

Y gwir yw, mae’n anodd i roi mewn i eiriau sut mae’n teimlo i ddioddef o broblemau iechyd meddwl. Ond ar ôl gwneud gwaith ymchwil, siarad â phobl, darllen ac edrych ar wahanol bapurau gan ysgolheigion – mae’n amlwg na allwch fyth ddisgrifio yn gwbl gywir sut mae iselder a phryder yn teimlo gan eu bod yn wahanol o berson i berson. Mae gan bob unigolyn fersiwn eu hunain o’r cythraul, mae’r ymwybodol yn ymddangos ac yn effeithio ar bawb mewn ffordd unigol.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Newid byd: profiad o iselder ôl-enedigol

19894316_10154805549332947_389867101_nMae cadw trefn a sicrhau bod pawb yn hapus wedi bod yn bwysig i fi erioed. Dwi’n mwynhau cymdeithasu, yn mwynhau bod yng nghanol pobol, ac mae llwyddo’n bwysig. Ond wedi geni fy ail ferch yn Nhachwedd 2014, fe wnaeth popeth newid.

Roedd ‘na anhrefn, ro’n i’n casáu bod yng nghanol pobol, a do’n i’n sicr ddim yn teimlo fel mod i’n llwyddo mewn unrhyw ffordd. Ddim yn llwyddo i fod yn fam, ddim yn llwyddo i fod yn wraig, ddim yn llwyddo yn fy nyletswyddau i ofalu ar ôl y merched, ddim yn cyrraedd unman ar amser, methu bwydo’r babi, methu cadw’r tŷ yn lân, methu cael swper ar y bwrdd… ac roedd y rhestr yn ddiddiwedd. Ro’n i’n teimlo’n fethiant llwyr.

Pan anwyd fy merch, wrth gwrs ro’n i wrth fy modd. Teimlais ryddhad ei bod hi yma’n ddiogel, llawenydd bod gyda ni ferch fach arall, ac roedd cael ei dangos hi i’r byd yn fy llenwi â balchder. Wnes i ddim sylwi i ddechrau mod i’n cael cyfnodau, diwrnodau, o beidio â bod yn ‘iawn’. Ro’n i’n beio’r diffyg cwsg, y problemau gyda’r bwydo, y crio diddiwedd, y cyfrifoldeb o ymdopi â babi newydd a merch fach ddwyflwydd oedd hefyd angen fy holl sylw.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Bywyd dau begwn : BBC Cymru Fyw

_96682900_gwen1

Mae mawr angen siarad yn fwy am anhwylder deubegwn (‘bipolar disorder’), yn ôl un fenyw o Gwmbrân.

“Mae’n syndod i fi fy mod i’n dal i fod yn fyw, gyda rhai o’r eithafion isel dwi wedi eu profi,” meddai Gwen Goddard, 30.

Yr unig wahaniaeth rhwng iselder ac anhwylder deubegwn, meddai Gwen, yw’r eithafion uchel. Ac weithiau, mae mynd i’r uchelfannau hynny’n gallu bod yn beryglus.

“Ges i ddim diagnosis iawn nes i mi fod yn tua 25 mlwydd oed ar ôl sawl blwyddyn o ddioddef cylchredau’r salwch.”

“Does dim digon yn cael ei wneud o gwbl, ond yn anffodus bai ar lywodraeth a chyllid ydy hynny,” meddai Gwen.

Pam fod yna dal cymaint o stigma o gwmpas? Pam fod yna dal gymaint o ddiffyg ymwybyddiaeth a dealltwriaeth ynglŷn â phroblemau iechyd meddwl yn gyffredinol? Pam fod rhaid i unigolion aros am fisoedd er mwyn cael gweld rhywun ynglŷn â’u problemau, ac wedyn weithiau misoedd arall ar ben hynny cyn gweld unrhyw un am driniaeth?

“Heb sôn am y nifer sydd yn ei gweld hi’n anodd trafod eu problemau trwy gyfrwng y Saesneg. Os ydyn nhw eisiau gweld rhywun trwy gyfrwng y Gymraeg, ry’n ni’n sôn am fwy o amser aros eto,” meddai. “Mae hyn yn ystod adeg lle nad ydy llawer o’r bobl sy’n dioddef yn teimlo’n ddigon cryf i frwydro, i fynnu gwasanaethau’n gyflymach neu yn y Gymraeg. Dyw’r sefyllfa ddim yn ddigon da.”

Darllen rhagor : BBC Cymru Fyw

Rhannu

Brwydro ‘mlaen : BBC CymruFyw

_96589417_cadfaneditgruffRoedd Cadfan Roberts yn wyneb cyfarwydd ar y teledu yng Nghymru yn y 90au, gan chwarae rhan Glan Morris yn Pobol y Cwm. Mae’n ddyn amryddawn sydd wedi dilyn gyrfaoedd amrywiol ers ei ddyddiau’n actio. Ond dros y blynyddoedd diwethaf mae wedi bod yn dioddef â salwch meddwl. 

“…Yna un diwrnod ges i ‘fflip’ tra allan yn siopa, a hynny oedd dechrau fy nervous breakdown rhyw dair mlynedd yn ôl. Es i weld y meddyg, ac i ddweud y gwir dwi ddim yn cofio dim byd – mae popeth yn blur am fisoedd wedi hynny.”

“Yna roedd digwyddiad torcalonnus pan wnaeth fy ffrind gorau i ladd ei hun. O’n i methu delio gyda hynny ac es i drwy gyfnod o feio’n hun am hynny achos ‘nes i ddim rhagweld beth oedd o am wneud. Ond ‘nath o ddim roi unrhyw hint bod o am wneud hynny – doedd o ddim i lawr nac yn ypset.”

“Mae’n beth uffernol a dwi’n cydymdeimlo ag unrhywun sy’n mynd drwy gyfnod o salwch meddwl – mae’n gallu bod yn lle tywyll iawn.”

Darllen rhagor : BBC CymruFyw

Rhannu

Tad ar chwâl : BBC Cymru Fyw

iselder

Ar ôl genedigaeth ei fab ddeuddeg mlynedd yn ôl, aeth byd un tad ar chwâl.

“Rwy’n cofio cael breuddwydion ar y pryd am fy ngwraig a fy mab bach. A’u bod nhw wedi marw yn y theatr,” meddai Mark Williams, sy’n 43 oed o Ben-y-bont ar Ogwr.

“Ro’n i’n cael meddyliau byw o weld y cyllyll ar y bwrdd, wrth fy ymyl i.”

Er mai gyda merched fyddai rhywun fel arfer yn cysylltu iselder ôl-geni, neu post-natal depression, mae dynion hefyd – gan gynnwys Mark – yn dioddef.

“Yn anffodus, aeth [fy ngwraig] Michelle ymlaen i ddioddef o iselder ôl-geni difrifol iawn, ac fe wnaeth hynny siglo fy myd, a newid pethau’n llwyr,” meddai Mark.

Ag yntau’n 30 oed ar y pryd, doedd ganddo ddim syniad beth oedd y salwch.

“Do’n i ddim yn adnabod neb a oedd yn dioddef o iselder ôl-geni, nag iselder nag unrhyw fath o salwch meddwl, a bod yn onest,” meddai Mark Williams.

“Roedd rhaid i mi fod yn gryf er mwyn gofalu amdani hi, a fy mab bach. Ond mewn gwirionedd, do’n i ddim mewn hwyliau da chwaith.”

“Wnes i fyth ofyn am help. Wnes i jest cadw’n dawel, yn sgil y stigma. Wnaeth fy iechyd meddwl ddirywio gymaint.

“Rhaid sicrhau bod dynion yn siarad am eu teimladau, ac yn dod i adnabod y symptomau yn gynt,” meddai Mark.

Darllen rhagor : BBC Cymru Fyw

Rhannu