Y Pethau Bychain

IMG_6388

Mae byw efo cyflwr iechyd meddwl yn heriol i ddeud y lleia’, ac mae’r problemau bychain yn gallu ymddangos fel rhai mawr. Ond yng nghanol y storm, mae’r pethau bychain hefyd yn gallu bod yn bethau braf.

Felly, dyma flog hapus cyn y Nadolig yn rhestru 10 peth sy’n ymddangos yn bethau bychain, ond yn meddwl lot fawr iawn i mi. 😊

Sŵn glaw – Dwi’n *caru* sŵn y glaw. Mi fyswn i’n gallu gwrando arno fo drwy’r dydd, bob dydd. Mae ‘na wbath mor ymlaciol amdano fo, ac yn g’neud chi deimlo mor saff a chlud – yn enwedig pan ‘dach chi tu mewn yn swatio yn eich gwely. Bliss!

Ordro dillad/’sgidiau a bob dim yn ffitio – Anaml mae hyn yn digwydd felly pan mae o, mae o fel bod ‘Dolig di dod yn gynnar! ‘Dach chi’n disgw’l diwrnoda’ (sy’n teimlo moooor hir) i dderbyn eich parsal arbennig, yn edrych ymlaen at ga’l sioe ffashwn bach personol yn eich ‘stafell, mae’n cyrradd o’r diwadd ac yna, bam! ma’ bob dim yn edrych yn grêt, yn ffitio’n berffaith a ‘dach chi’n edrych yn hot to trot. Ac yna ‘dach chi’n mynd ymlaen at yr archeb nesa…ayyb…

Parhau i ddarllen

Rhannu

Un Mewn Pedwar

6d5d0SiA_400x400

Dwi’n dallt.

Dwi’n gwbod sut beth ydi deffro heb egni. Dwi’n gwbod sut beth ydi dyheu ca’l mynd yn ôl i baradwys trwmgwsg, lle does ‘na’m cyfrifoldeba’, problema’ na disgwyliada’.

Dwi’n gwbod pa mor anodd ydi o i ti beintio’r wên ‘na ar dy wyneb 7 diwrnod yr wythnos. Dwi’n ‘nabod y blinder. Dwi’n ‘nabod y pwysa’. Ma’r tasgau bach yn ymddangos fel mynydd i ddringo ar rai diwrnoda’. Ma’ bob dim oeddat ti’n arfar ei fwynhau wedi troi’n llwyd. Does ‘na’m lliw. Ti’n teimlo fel bo’ chdi’m angen neb, ond ar yr un pryd, ti angen pawb. Ma’n anodd siarad am y peth.

Ti ‘sho dianc, ond ti’m isho gada’l.

Ti’n poeni lot ond eto ti’n poeni dim.

Ti ‘sho cwmni ond ti hefyd isho llonydd.

Tydi dy ora’ di byth ddigon da. (Wel, yn ôl y llais bach yng nghefn dy feddwl di beth bynnag)

Ma’n haws deud wrth bawb bo’ chdi’n “iawn sdi” na gorfod esbonio bo’ chdi’n teimlo fwy fflat na crempog. Ma’n haws beio bob dim o dy gwmpas yn lle cyfadda’ bod genti broblam. Ma’n haws smalio bo’ ‘na ddim byd yn bod, gwthio fo i’r ochr a gobeithio fydd o ‘di mynd os ti’n ei anwybyddu o ddigon. Ond dio’m yn gweithio fel ‘na. Do’dd o byth.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Y Pris ‘Dan Ni’n Dalu

18813683_10211383724846268_6592034178850789351_nProfedigaeth. Yn anffodus, dio’m yn wbath fedrith rywun osgoi. Ond eto’i gyd, mae o’n dipyn o bwnc tabŵ o fewn ein cymdeithas dwi’n teimlo. Ma’n effeithio pawb, ond dewis cadw fo i ni’n hunain yda ni.

‘Nath o gymryd blynyddoedd imi allu siarad yn agored yn dilyn y profedigaeth cynta’ geshi. ‘Doni methu dirnad â’r peth. Dwi’n berson sy’n teimlo bron popeth i’r byw, a dwi dal ddim yn siwr os ‘di hynny’n beth da neu ddim i fod yn onest. Ar un llaw, ma’n dangos bo’ chi’n poeni am bobl ac ella’n fwy emotionally intelligent na’r person cyffredin, ond ar y llaw arall, mae’n gallu’ch g’neud chi’n fwy agored i niwed.

Wrth gwrs, mae galar yn gallu cael effaith sylweddol ar eich iechyd meddwl. Mae’n achosi teimlad o unigrwydd llethol, ac mewn rhai achosion, mae hynny’n gallu datblygu i iselder. Ma’ gorfod dysgu byw heb rywun oedda chi’n meddwl y byd ohonyn nhw, a mynd yn ôl i normal yn uffernol o tough. Ond yn amlwg, fedrith petha’ byth fynd ‘yn ôl i normal’.Ma’ popeth yn newid. Mae’r ddeinameg yn wahanol. Pan ‘dach chi’n ca’l newyddion da neu efo rhyw gossip diddorol i rannu – tydi’r person ‘dach chi isho deud wrth fwya’, ddim yno. Tydi achlysuron arbennig byth ‘run peth – ‘Dolig/penblwydd yn enwedig. Ma’ rheiny’n gallu bod yn anodd ofnadwy i ddeud gwir – ma’na gymaint o bwyslais ar yr elfen deuluol ac ati, mae o fatha bo’ chi’m yn ca’l bod yn drist ar yr adega’ hyn, mae o’n erbyn y rheola’.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Gor-bryder

arddunMa’ pawb efo anxiety. Pob un ohonom ni. Mae o’n hollol normal i boeni am betha’ fel iechyd chi’ch hun a’ch teulu, arholiada’, symud tŷ, ca’l swydd, materion ariannol ac ati. Ond, be sydd ddim gan bawb ydi anxiety disorder.

Y gwahaniaeth ydi bod anxiety disorder yn amharu ar fywyd pob dydd ac yn rhywbeth fwy hir-dymor. Mae’n cael effaith ddwys arnoch chi, ac yn atal chi rhag byw bywyd cyffredin. Mae o’n lais bach sydd wastad yn cefn eich meddwl sy’n ama’ popeth, ac sy’n eich rhwystro chi rhag ymlacio. Un pwynt dwi’n meddwl sy’ wir angan ca’l ei bwysleisio – nid panicio yn unig ydi anxiety fel ma’ lot fawr o bobl yn ei feddwl. Yn sicr, tydi o ddim mor syml â hynny, ac mae o’n cael effaith llawar fwy anweledig ar unigolyn. Yn bersonol:

Ma’ anxiety yn g’neud fi’n hwyr i lefydd achos yr ofn o gyrraedd yn y lle cyntaf.

Ma’ anxiety yn rhwystro fi rhag atab rhai negeseuon rhag ofn imi ddeud y peth anghywir, neu achos bod y cyflwr wedi fy mlino i ormod i wneud. (Dwi byth yn *anwybyddu* negeseuon yn fwriadol FYI os gai jyst ‘neud nodyn o hynny’n fan’ma!)

Ma’ anxiety yn creu scenarios sydd heb ddigwydd yn fy mhen ac yn creu problem allan ohonyn nhw.

Ma’ anxiety yn atal fi rhag cymryd rhai cynnigion dwi’n ei ga’l rhag ofn y byddai ddim digon da.

Ma’ anxiety yn gallu fy mharlysu.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Fy Ngelyn Pennaf

RXisnWAFPan dwi’n ista lawr ac yn meddwl am ba bwnc i flogio yn ei gylch bob mis, ma’ ‘mhen i wastad yn mynd yn wag. Ond, ma’ nhw’n deud wrthach chi sgwennu am yr hyn ‘dach chi’n ei w’bod, a dyna’r cyngor dwi ‘di gymryd dros y misoedd diwethaf – e.e pan o’dd fy hunan-hyder i lawr, neshi sgwennu ‘Hunan-hyder’ (Teitl creadigol ta be), neu pan oni’n flin efo’r ffordd o’dd pobl o ‘nghwmpas i’n trafod salwch meddwl, neshi sgwennu ‘Ieithwedd iechyd meddwl’ ayyb.

Felly, y tro hwn, dwi’n mynd i flogio am rywbeth dwi erioed ‘di siarad amdano’n gyhoeddus o’r blaen. ‘Dio’m am fod yn hawdd, ond fedrai ddim ei osgoi o, gan ei fod o’n chwarae rhan mor fawr yn fy mywyd i – a holl bwynt creu’r blog o’dd i sgwennu’n onast.

Ers oni’n 14 oed, dwi wedi diodda’ o iselder.

Ma’ byw efo iselder fel cael cwmwl du uwch eich pen drwy’r amser, lle mae ‘na wastad risg o law trwm – bob diwrnod.

Er bod y salwch yn cael mwy o gyhoeddusrwydd yn ddiweddar, dwi dal i deimlo fel bod pobl yn cam-ddeall be yn union ydi o, neu’n gwrthod ei gymryd o ddifrif. Ma’ hynny’n beth rhwystredig ofnadwy. Fy ngobaith i drwy sgwennu’r cofnod hwn ydi gwahaniaethu rhwng y ffeithiau a’r camsyniadau sy’n gysylltiedig â’r salwch. (Felly, fatha gêm o ‘Gwir neu Gau’, a pwy sy ddim yn mwynhau rheiny?)

Parhau i ddarllen

Rhannu

Ieithwedd iechyd meddwl

qmc2n-p5Ma’r mater canlynol yn rywbeth sy’ ‘di bod ar fy meddwl i ers dipyn o amsar, ac yn rywbeth sy’n fy ngneud i’n fwy siomedig & blin y mwya’ dwi’n meddwl am y peth. 

Hyd yn oed yn 2016, mae salwch meddwl yn parhau i gael eu defnyddio fel ansoddeiriau, ac yn cael eu dweud yn ddiofal gan nifer o unigolion o fewn ein cymdeithas. Er bod y pwnc (diolch byth) yn cael mwy o gyhoeddusrwydd nag erioed o’r blaen, mae ‘na dal gymaint o waith angen ei wneud er mwyn addysgu eraill am sut i ddefnyddio’r termau mewn ffordd fwy sensitif a chywir.

Tydi o wir ddim yn anodd i’w ddallt:

Nid nerfusrwydd ydi anxiety.

Nid teimlo’n drist ydi iselder.

Nid cael braw ydi panic attack.

Nid isho pob dim yn daclus ac yn drefnus ydi OCD.

Nid un mood swing achlysurol ydi bipolar.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Hunan-hyder

arddunWedi dechrau ar fy ail mlwyddyn yn y Brifysgol, mae ‘na gymaint o bethau wedi newid mewn cyfnod byr o amser wrth i mi orfod mynd yn ôl i’r arfer o fyw mewn bybl ym Mangor Ucha’ unwaith eto. Ond un peth sydd byth yn newid o gwbl dim ots lle ydwi, ac yn fater dwi’n gorfod delio gyda yn ddyddiol, ydi fy hunan hyder.

Fel y mwyafrif o bobl, mae’r ffordd dwi’n edrych, ac sut dwi’n ymddangos i eraill yn bwysig iawn – yn enwedig ers imi gychwyn fy arddegau. Dwi hefyd yn un o’r bobl annoying ‘na ‘neith wastad gofio’r sylwada’ negyddol dwi’n ei ga’l yn lle’r rhai da – a hynny ym mhob cyd-destun; fy edrychiad, gwaith academaidd, personoliaeth ayyb.

‘Nai’m gwadu’r peth, geshi gymaint o shit gan bobl ar hyd fy amser i yn yr ysgol uwchradd. Dwi’n credu bod y term ‘bwlio’ yn cael ei daflu o gwmpas yn llawer rhy hawdd dyddia’ yma, ond dyna ges i heb os – fy mwlio. Mi ‘nath o amharu gymaint ar fy mywyd i, a neshi golli LOT o hyder o’i herwydd, yn ogystal â mynd yn isel iawn – ond dwi ddim am fynd lawr y lôn fach llon honno tro ‘ma. (Gyda llaw, dwi’n casau pan ma’ rhai yn trio cyfiawnhau pam bo’ pobl yn bwlio yn y lle cynta’, neu pam ‘nath nhw ddewis eich targedu chi. Yndw, dwi’n berson tawel, ond tydi hynny ddim yn rhoi’r hawl nac y chwaith ydio’n reswm i fy mychanu i, neu ‘nhrin i fel baw… ✌🏻 Jyst deud.)

Parhau i ddarllen

Rhannu