Ffobiâu

Ffobiau1Mae ffobiâu yn disgrifio grŵp o gyflyrau ble y caiff gorbryder ei brofi yn unig, neu yn bennaf, mewn sefyllfaoedd penodol a diffiniedig nad ydynt yn beryglus.

O ganlyniad i hyn, caiff y sefyllfaoedd hyn eu hosgoi neu eu goddef ag arswyd. Gall pryder y person ganolbwyntio ar symptomau unigol fel crychguriadau’r galon neu deimlo’n wan a cheir y rhain eu cysylltu’n aml ag ofnau eilaidd o farw, colli rheolaeth neu ‘fynd yn wallgof.’

Mae ffobiâu amrywiol sy’n gyfyngedig i sefyllfaoedd penodol iawn megis agostrwydd at anifeiliaid penodol, uchderau, mellt, tywyllwch, hedfan, gwagleoedd caeedig, defnyddio tai bach cyhoeddus, bwyta bwydydd penodol, deintyddiaeth, neu’r golwg o waed neu anaf.

Mae anhwylder panig yn digwydd pan fod pyliau o banig anrhagweladwy yn cael eu dilyn gan o leiaf un mis o bryder cyson am gael ymosodiad arall. Mae pyliau o banig fel arfer yn ddigwyddiadau sy’n cael eu cymeriadu gan deimlad sydyn a dwys o ofn gyda symptomau corfforol, a gall y person deimlo fel eu bod yn marw. (Darllen rhagor : Gofal)

Mae llawer o bobl yn teimlo’n lled bryderus neu’n anesmwyth pan eu bod yn gorfod ymdrin â gwrthrychau neu sefyllfaoedd penodol, ond mae hyn yn wahanol iawn i ffobia. Mae ffobia’n ofn llethol sydd allan o gyfrannedd â’r lefel wirioneddol o risg sy’n ymwneud â beth bynnag sy’n codi ofn arnoch.

Os oes gennych ffobia, byddwch yn ymwybodol bod eich ofn yn afresymol, ond ni fyddwch yn medru rhesymu serch hynny. Ni fydd eich pryder yn lleihau o wybod nad yw’r bobl sydd o’ch cwmpas yn ystyried bod y gwrthrych neu’r
sefyllfa dan sylw yn beryglus nac yn fygythiol iawn.

Credir bod cannoedd o wahanol ffobiâu’n bodoli. Mae’n bosib bod y cyhoedd yn fwy parod i ddeall rhai, megis ofn uchder, ofn y deintydd neu ofn nadroedd. Efallai bod eraill, megis ofn blodau neu fotymau’n fwy anodd eu deall, ond i’r bobl sydd â ffobiâu mae’r ofn yn angerddol o real. (Darllen rhagor : WWAMH)


Agoraffobia

Agoraffobia yw ofn bod mewn sefyllfa na allwch ddianc yn hawdd oddi yno. Fel arfer mae gan bobl sydd ag agoraffobia lefydd y maent yn teimlo’n ‘ddiogel’ (e.e. eu hystafell wely, neu eu cartref) a llefydd maent yn teimlo’n ‘anniogel’ (e.e. trafnidiaeth gyhoeddus, sinemâu a thorfeydd). Yn aml caiff ei ddisgrifio, yn anghywir, fel ‘ofn llefydd agored’, ond mae agoraffobia mewn gwirionedd yn anhwylder gorbryder llawer mwy cymhleth.

Yn aml caiff agoraffobia ei achosi gan byliau o banig (neu’r ofn o gael pwl o banig), sy’n arwain at symptomau brawychus o orbryder pan fydd dioddefwyr yn mynd i lefydd ‘anniogel.’ Mae pobl sydd ag agoraffobia yn aml yn osgoi sefyllfaoedd sy’n gwneud iddynt deimlo’n bryderus. Mewn achosion eithafol, gall hyn waethygu i’r fath raddau nad yw dioddefwyr byth yn gadael eu cartrefi.

Efallai eich bod yn dioddef o agoraffobia os ydych yn osgoi’r sefyllfaoedd canlynol oherwydd ofn:

  • Bod mewn torfeydd
  • Mynd tu allan i’ch cartref
  • Bod yn gaeth mewn naill ai llefydd cyfyng fel twneli, neu lefydd eang agored fel caeau mawr. (darllen rhagor)

Ffobia Cymdeithasol

Os yr ydych yn dioddef o ffobia cymdeithasol cyffredinol, byddwch yn tueddu i boeni am fod yn ganolbwynt sylw yn unrhyw le y byddwch gyda phobl eraill. Byddwch yn poeni fod pobl yn edrych arnoch chi ac yn sylwi ar yr hyn yr ydych chi’n ei wneud. Fe allwch fod ofn cael eich cyflwyno i bobl eraill ac fe allwch hyd yn oed boeni am fwyta neu yfed yn gyhoeddus. Fe all fod yn anodd i chi fynd i mewn i siopau neu dai bwyta.

Os oes gennych ffobia cymdeithasol mae’n debyg y byddwch yn poeni’n fawr am wneud ffŵl ohonoch eich hun o flaen pobl eraill, a byddwch yn teimlo’n bryderus iawn cyn mynd i mewn i unrhyw sefyllfa gymdeithasol sy’n eich poeni. Mae’n bosibl y byddwch yn mynd drwy’r holl bethau chwithig allai ddigwydd i chi, yn fanwl yn eich pen. Pan fyddwch gyda phobl, byddwch yn teimlo’n hyd yn oed fwy pryderus, ac ni fyddwch yn gallu dweud, neu wneud yr hyn a fynnwch. Pan fydd y cyfan ar ben, byddwch yn poeni am sut y gwnaethoch ddelio â’r sefyllfa. Gallwch feddwl am y ffordd y gallech chi fod wedi ymddwyn neu siarad yn wahanol drosodd a throsodd. (Darllen rhagor : Serene)


Mwy o wybodaeth


Newyddion


Dolenni eraill

Rhannu