Anhwylderau Bwyta

bwyta1

Pan fydd unigolyn yn datblygu agwedd nad yw’n iach tuag at fwyd sy’n ei achosi i newid ei ymddygiad a’i ddeiet yn sylweddol, caiff ei alw’n anhwylder bwyta.

Amcangyfrifir bod 1.6m o bobl yn y DU yn cael eu heffeithio gan anhwylderau bwyta. Er ei fod yn fwy cyffredin i ferched ifanc ddatblygu anhwylderau bwyta, gall pobl o bob rhyw, cefndir, grŵp ethnig ac oedran gael eu heffeithio.

Mae nifer o wahanol fathau o anhwylderau bwyta, ond y mwyaf cyffredin yw anorecsia, bwlimia ac anhwylder gorfwyta mewn pyliau (BED).

  • Anorecsia Nerfosa
    Mae pobl sydd ag anorecsia yn cyfyngu ar faint o fwyd y maent yn ei fwyta’n sylweddol, fel arfer yn bwyta’n llai nag y dylent i aros yn iach. Gallant ganolbwyntio’n fawr ar eu pwysau a siâp eu corff.
  • Bwlimia Nerfosa
    Mae pobl sydd â bwlimia yn gorfwyta mewn pyliau, ond byddant wedyn yn cael gwared ar y bwyd y maent wedi’i fwyta (a elwir weithiau’n ‘purging’ yn Saesneg) drwy chwydu neu drwy ddefnyddio cathryddion.
  • Anhwylder Gorfwyta Mewn Pyliau (BED)
    Mae pobl sy’n dioddef anhwylder gorfwyta mewn pyliau (BED) fel arfer yn bwyta prydau y byddai’r rhan fwyaf o bobl yn eu hystyried yn anarferol o fawr mewn cyfnod byr ac yn teimlo fel nad oes rheolaeth ganddynt wrth wneud hynny. Gelwir hyn yn aml yn orfwyta mewn pyliau.
  • Anhwylder Bwyta Amhenodol (EDNOS)
    Pan fydd arferion bwyta rhywun ddim yn ffitio’n dwt i mewn i un o’r tri chyflwr uchod maent yn cael eu gosod yn y categori yma.

Cyngor i bobl sydd ag anhwylderau bwyta

  • Siaradwch â rhywun rydych yn ymddiried ynddo, p’un a yw hynny’n rhiant, athro neu ffrind da. Bydd siarad â’ch meddyg yn haws gyda’u cymorth nhw.
  • Nid yw gwella ar ôl anhwylder bwyta yn hawdd, a gall gymryd amser. Peidiwch â siomi ynoch hun os byddwch yn ailwaelu (relapse).
  • Rhowch gynnig ar wneud y pethau y mae gennych ddiddordeb ynddynt, megis eich hobïau neu weld ffrindiau. Gall hyn helpu i’ch cadw rhag meddyliau ac arferion negyddol.
  • Dysgwch gymaint ag y gallwch am anhwylderau bwyta. Mae llawer o lyfrau ar y pwnc, a ffynonellau o wybodaeth ddefnyddiol ar-lein (gweler y rhestr sydd wedi’i chynnwys yn y daflen hon).
  • Gall fod yn gysur gwybod nad ydych ar eich pen eich hun. Gallwch ddod o hyd i grwpiau cymorth ar-lein – mae BEAT, yr elusen anhwylder bwyta, yn cynnal cymunedau ar-lein i bobl o bob oedran ac i ofalwyr a theuluoedd.

Cyngor i deuluoedd, partneriaid a gofalwyr

  • Os bydd rhywun rydych yn gofidio amdanynt yn ymddiried ynoch am ei anhwylder bwyta, peidiwch â gwylltio na chynhyrfu. Gall fod yn anodd iawn i ofyn am help felly, byddwch yn barod i’w cefnogi a cheisiwch ddeall.
  • Gofynnwch i’ch anwylyd am yr hyn y maent yn ei deimlo sy’n ddefnyddiol a’r hyn nad yw’n gweithio, gan fod pawb yn wahanol.
  • Ceisiwch eu cynnwys mewn gweithgareddau cymdeithasol, hyd yn oed od nad ydynt yn derbyn y gwahoddiad bob amser.
  • Ceisiwch osgoi gwneud sylwadau am bwysau neu edrych yn ‘iachach’.
  • Mae amynedd yn hollbwysig. Ni allai unigolyn sydd ag anhwylder bwyta fod yn barod i gael help bob amser. Gall hyn fod yn anodd delio ag ef, ond cofiwch, yr anhwylder sy’n siarad, nid y person.

(Darllen rhagor : NCMH)


Orthorecsia

Mae Orthorecsia’n cael ei ddiffinio fel obsesiwn â bwyta’n iach. Y cyfieithiad llythrennol Groegaidd yw ‘bwyta’n gywir’. Nid yw Orthorecsia’n anhwylder sydd wedi’i chydnabod yn feddygol, ond mae dal yn broblem y mae nifer o bobl yn brwydro â hi. Mae symptomau Orthorecsia yn cynnwys torri allan grwpiau bwyd cyfan o’r deiet er mwyn dileu unrhyw fwydydd nad ydynt yn ‘bur’, meddyliau afresymol a dewis bwyd ar sail eu purdeb yn hytrach na phleser. (darllen rhagor)


Myfyrdodau perthnasol

Brwydro Anorecsia – Charlotte May (erthygl Cymru Fyw)_98280998_charlotte1

‘Dwi’n brwydro bob dydd, ond dydy pobl ddim yn ystyried hynna o gwbl. Dyw pethau ddim yn hawdd o bell ffordd – does dim pwynt i mi wadu. Mae dyddiau anodd iawn, gyda fy mhen i’n dweud wrtha i i gymryd camau yn ôl bob dydd. Ond mae’r risg o golli popeth – bywyd prifysgol, bywyd yn gyffredinol, fy nghar a phob math o bethau. Dyw e jyst ddim werth e.’ (darllen rhagor)

Anorecsia: ‘To The Bone’ a’r gwir y tu hwnt i’r sgrîn – Matilda Lewisto-the-bone-620x412

‘Dwi am drafod y ffilm newydd ‘To The Bone’ ar Netflix, a’r effaith niweidiol y gallai gael ar ddioddefwyr. Dwi’n gobeithio y bydd hyn yn helpu’r rhai hynny sy’n dioddef i wneud penderfyniad gwybodus ynghylch p’un ai i wylio’r ffilm neu beidio, ac yn bennaf dwi am i’r bobl sy’n creu’r math hwn o gynnwys i wneud hynny’n gyfrifol gan ystyried y rhai hynny sy’n dioddef yn eu bywyd go iawn.’ (darllen rhagor)


Mwy o wybodaeth


Newyddion


Dolenni eraill

Rhannu