Anorecsia: ‘To The Bone’ a’r gwir y tu hwnt i’r sgrîn 

to-the-bone-620x412
Llun o’r ffilm ‘To the Bone’

Ar ôl dioddef ag anorecsia am dros ddegawd, gallech chi ddweud fy mod i’n arbenigwraig wrth drafod anhwylderau bwyta. Dwi wedi dioddef â dau math o anhwylder bwyta dros y blynyddoedd: anorecsia a bwlimia.

Dwi’n 25 oed bellach ac wedi gwella cymaint. Dwi yn y categori BMI iach ac mae fy arferion bwyta yn normal, ond mae’r portread o anhwylderau bwyta yn y cyfryngau ac ati yn parhau i achosi trafferth i mi.

Dwi am drafod y ffilm newydd ‘To The Bone’ ar Netflix, a’r effaith niweidiol y gallai gael ar ddioddefwyr. Dwi’n gobeithio y bydd hyn yn helpu’r rhai hynny sy’n dioddef i wneud penderfyniad gwybodus ynghylch p’un ai i wylio’r ffilm neu beidio, ac yn bennaf dwi am i’r bobl sy’n creu’r math hwn o gynnwys i wneud hynny’n gyfrifol gan ystyried y rhai hynny sy’n dioddef yn eu bywyd go iawn.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Erthyliad

erthyliadDwi’n un o ddegau o filoedd yng Nghymru sydd wedi penderfynu am ryw reswm neu’i gilydd i gael erthyliad. Y rheswm i mi ddewis cael gwared â fy mabi oedd er mwyn dianc o ddyn oedd wedi fy mrainwasho am dros flwyddyn.

Mi oedden ni wedi bod yn trio beichiogi ers rhai misoedd a hynny heb fod yn llwyddiannus… a ‘fynta’ yn dweud taw fy mai i oedd hynny, gan ei fod o wedi beichiogi merch flynyddoedd yn gynt, ond ei bod hi wedi dewis erthylu. Roeddwn, yn ei eiriau o, yn rhy “dew” i allu beichiogi. Dydw i ddim yn denau, dwi’r cyntaf i gyfaddef hynny, ond dydi bod yn maint 14 ddim yn dew yn fy marn (newydd) i. Ar y pryd, fe lwyddodd o fy mherswadio i mod i’n obese. Wrth gwrs, doedd peidio llwyddo i feichiogi ddim byd i wneud gyda’r amseru, na’r diffyg rhyw, yr alcohol oedd yn ei gaethiwo, na’i smocio fo.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Cerdded a Gweithio

Ben WimbushMae’r dyn yma, Ben Wimbush, yn ysbrydoliaeth i mi. Mae o yn anfon negeseuon i mi ar y cyfryngau cymdeithasol i ofyn a ydwyf wedi gwneud fy #20isplenty – ugain munud o ymarfer corff bob dydd. Ar ôl neges ddoe mi es i allan i gerdded llwybr cyhoeddus yng Ngheredigion a sylweddoli fod o’n iawn.

Roedd ugain munud yn ddigon i wneud i mi deimlo’n well. Felly dyma fi yn cyfieithu #20isplenty i #20ynddigon a deud wrth Ben faswn yn ceisio ysgogi fy nghyd Gymry i ddilyn y mantra.

Gyda gwaith a chyfrifoldebau a bwyta a siopa mae’n hawdd anghofio fod ymarfer corff ym mha bynnag ffordd yn gallu fod yn iachus iawn i’r enaid ac i’r meddwl. Dwi ddim yn or-hoff o bethau ffurfiol felly cerdded yw fy newis i o ymarfer corff. Ble bynnag allai mi gerdda’i.

Nid oes gan Ben y dewis yna, felly ar ei beiriant ymarfer corff aiff o bob dydd ac ar ei wefannau mae o yn dangos ac ysgogi pobol eraill ac yn deud “os allai wneud o allwch chi”.

Mae mor hawdd mewn pwl o iselder i wneud dim. Dim dewis ydy iselder ond mae o yn ddewis i frwydro fo neu beidio yn fy mhrofiad i. Mi allwn i gymryd y tabledi a thynnu yn ôl o fywyd, eistedd ar y soffa a gadael i’r meddyliau pyli. Mae ‘na le i hwnna ond hefyd mae ‘na le i gerdded ac i seiclo ac i yoga.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Diwrnod Canlyniadau ac edrych ar ôl eich iechyd meddwl

canlyniadauDwi’n cofio Diwrnod Canlyniadau blwyddyn ddiwethaf yn glir. Ar ôl blwyddyn heriol gyda fy iechyd meddwl, roedd amser arholiadau wedi bod yn andros o anodd hyd yn oed gyda’r gefnogaeth oedd gennai o fy nghwmpas.

Roeddwn yn ofnus iawn o ddiwrnod canlyniadau. Roedd disgwyliadau andros o uchel ohonai ag ni oeddwn yn sicr fy mod yn gallu cyrraedd y disgwyliadau yna na fy ngraddau disgwyliedig.

Roedd y wythnosau yn arwain at y diwrnod yn ofnadwy heb siawns i ddianc o’r ffaith fod fy nyfodol am gael ei benderfynu ar y diwrnod yna. Roeddwn wedi cynllunio sut i daclo’r diwrnod er mwyn osgoi pyliau o banig a chrio o flaen unrhyw un.

Ar ôl jyst ychydig o oriau o gwsg aeth fy larwm i ffwrdd. Roedd yn amser i edrych ar UCAS. Roeddwn yn teimlo’n sâl gyda’r pryder wrth i mi logio i mewn i edrych. Wrth logio i mewn gwelais fy mod wedi derbyn lle ym Mhrifysgol Caerdydd ond nid yn fy newis cyntaf. Roeddwn yn andros o anhapus ag wnes i fyrstio i mewn i ddagrau. Roedd yn golygu fy mod i ddim wedi cyrraedd fy ngraddau disgwyliedig. Roeddwn wedi gwneud digon i gael lle mewn prifysgol ond ddim digon i gyrraedd y disgwyliadau ohonai…

Darllen yn llawn: Adnabod yr Arwyddion

Rhannu

Annerbyniol, eilradd, peryglus: gwasanaeth iechyd meddwl mewn ail iaith

Meri HuwsBob hyn a hyn mae rhywun yn gweld neu’n clywed rhywbeth sy’n creu argraff, sy’n gymysgedd o ysgytwad ac ysbrydoliaeth, ac sy’n ei wneud yn fwy penderfynol nag erioed i weithredu er mwyn gwella pethau.

Profiad o’r fath ges i un prynhawn Gwener gwlyb yn ddiweddar. Y lleoliad oedd y tu allan i stondin Cymdeithas yr Iaith ar faes Eisteddfod yr Urdd a’r pwnc dan sylw oedd pwysigrwydd gofal iechyd meddwl yn Gymraeg.

Criw bychan ohonom oedd yno – â phawb, rwy’n tybio, yn rhannu’r un farn ynglŷn â phwysigrwydd darparu gwasanaethau iechyd meddwl yn y Gymraeg. Er hynny, roedd clywed y siaradwyr yn dweud eu stori yn brofiad dirdynnol. Gadawodd gadernid a dewrder y bobl hyn, sawl un ohonyn nhw’n bobl ifanc, argraff ddofn arna i, a bydd eu geiriau yn aros gyda fi.

Roedd y cyflyrau a’r salwch yn amrywio, ond roedd y profiadau’n gyson. Methu â chael gwasanaeth iechyd meddwl yn y Gymraeg.

Parhau i ddarllen

Rhannu

“Ti yn y lle mwyaf bregus…pam gosod rhwystr yna?”

IMG_20160430_103050

“Ti yn y lle mwyaf bregus…pam gosod rhwystr yna? Dyna pryd ma’ iaith yn dod yn rhwystr, ond dyna pryd ddylia iaith fyth fod yn rhwystr.”

Pan ddois i wybod am wefan meddwl.org, ro’n i’n eithriadol o falch a diolchgar i’r sylfaenwyr am greu adnodd mor angenrheidiol.  Mae’n rhyfedd a dweud y gwir dydi, sut ein bod ni’n ymateb i adnodd Cymraeg fel tasa ni ‘di darganfod aur, a ninna’n cymryd y mynydd o adnoddau Saesneg yn gwbl ganiataol.

Yn anffodus, dyma adlewyrchiad perffaith o’r sefyllfa yn ei chyfanrwydd.  ‘Da ni gyd yn gwybod am fodolaeth gwasanaethau iechyd meddwl, am psychiatrists, psychologists, counsellors, meds. Ond gofynna am seiciatrydd, seicolegydd neu gwnselydd, ac mi wyt ti wirioneddol yn cloddio am aur.

Beth am y rheiny felly sydd angen gwasanaethau iechyd meddwl drwy gyfrwng y Gymraeg?

Penderfynais fynd ati i gwblhau darn o waith ymchwil ar arferion ac anghenion cyfathrebu siaradwyr Cymraeg wrth iddyn nhw dderbyn gwasanaethau iechyd meddwl yng Ngwynedd fel rhan o’m cwrs MA yn 2015, ac roedd canfyddiadau arwyddocaol sy’n gofyn am newid.

Darllen mwy….

 

Rhannu

Iechyd Meddwl a Cholled

#CefaisGamesgoriadYn ôl y Miscarriage Association, mae un o bob pedwar beichiogrwydd yn dod i ben drwy gamesgoriad (miscarriage). Ond does neb yn siarad am hynny.

Mae’r rheol o beidio cyhoeddi eich beichiogrwydd cyn deuddeg wythnos yn achosi straen enfawr i’r rhai sy’n profi camesgoriad, a’r disgwyliad yw i barhau â’ch bywyd fel petai popeth yn iawn. Yn anffodus, nid yw mor hawdd â hynny.

Dwi’n gwybod hyn oherwydd dwi’n un o’r rhai hynny, dwi’n un o bob pedwar, dwi wedi cael camesgoriad. Mae rhannu’r holl manylion personol hyn yn teimlo’n rhy ymwthiol i oddef, ond dwi’n teimlo dyletswydd i wneud yn y gobaith y bydd o gysur i rywun arall ac yn chwalu’r stigma sy’n bodoli.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Dwi’n cael chwalfa feddyliol: Pan fo’n fwy na geiriau

Di-deitlSawl un ohonom sydd wedi defnyddio termau fel ‘rwy’n cael melt down’ neu ‘dwi’n mynd yn byserc?’ Beth am ‘mae fy mhen yn mynd i fyrstio’ neu ‘dwi’n cael chwalfa feddyliol?’ Mae’r rhan fwyaf ohonom wedi defnyddio’r ymadroddion hyn ryw bryd i’w gilydd – roeddwn i’n arfer defnyddio nhw hefyd. Chi’n gweld, roeddwn i’n byw yn y byd corfforaethol o straen gredadwy, o bobl yn dychmygu roeddynt yn dioddef chwalfa feddyliol. Roedd y derminoleg oedd yn cael i daflu o amgylch y swyddfa pob dydd yn awgrymu roedd y byd yn dod i ben.

Fodd bynnag, y drafferth yw i rai mae’r byd yn dod i ben.

I rai o’ch cwmpas heddiw bydd y geiriau hyn yn dod yn fwy na mynegiant. Bydd y derminoleg ni’n defnyddio i ddisgrifio ein straen yn dod yn fwy na dim ond geiriau i rai o’n cydweithwyr. Byddant yn dod yn realiti, ac yn newid eu bywydau a bywydau eu teulu a ffrindiau am amser hir iawn.

Mae 98% o bobl sydd yn dioddef o iselder yn rhy ofnus i rannu eu cyflwr gyda’u cyflogwyr oherwydd eu bod yn poeni y gallai effeithio ar eu gwaith. Tra bydd ¾ ohonom yn dioddef o ryw fath o salwch meddwl yn ystod ein bywyd, a bydd hyn fwy na thebyg yn digwydd yn ystod ein blynyddoedd yn y gweithle.

Y cwestiwn mae’n rhaid gofyn yw, sut byddai eich cwmni chi yn delio gyda salwch meddwl?

Parhau i ddarllen

Rhannu

Y Pris ‘Dan Ni’n Dalu

18813683_10211383724846268_6592034178850789351_nProfedigaeth. Yn anffodus, dio’m yn wbath fedrith rywun osgoi. Ond eto’i gyd, mae o’n dipyn o bwnc tabŵ o fewn ein cymdeithas dwi’n teimlo. Ma’n effeithio pawb, ond dewis cadw fo i ni’n hunain yda ni.

‘Nath o gymryd blynyddoedd imi allu siarad yn agored yn dilyn y profedigaeth cynta’ geshi. ‘Doni methu dirnad â’r peth. Dwi’n berson sy’n teimlo bron popeth i’r byw, a dwi dal ddim yn siwr os ‘di hynny’n beth da neu ddim i fod yn onest. Ar un llaw, ma’n dangos bo’ chi’n poeni am bobl ac ella’n fwy emotionally intelligent na’r person cyffredin, ond ar y llaw arall, mae’n gallu’ch g’neud chi’n fwy agored i niwed.

Wrth gwrs, mae galar yn gallu cael effaith sylweddol ar eich iechyd meddwl. Mae’n achosi teimlad o unigrwydd llethol, ac mewn rhai achosion, mae hynny’n gallu datblygu i iselder. Ma’ gorfod dysgu byw heb rywun oedda chi’n meddwl y byd ohonyn nhw, a mynd yn ôl i normal yn uffernol o tough. Ond yn amlwg, fedrith petha’ byth fynd ‘yn ôl i normal’.Ma’ popeth yn newid. Mae’r ddeinameg yn wahanol. Pan ‘dach chi’n ca’l newyddion da neu efo rhyw gossip diddorol i rannu – tydi’r person ‘dach chi isho deud wrth fwya’, ddim yno. Tydi achlysuron arbennig byth ‘run peth – ‘Dolig/penblwydd yn enwedig. Ma’ rheiny’n gallu bod yn anodd ofnadwy i ddeud gwir – ma’na gymaint o bwyslais ar yr elfen deuluol ac ati, mae o fatha bo’ chi’m yn ca’l bod yn drist ar yr adega’ hyn, mae o’n erbyn y rheola’.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Galar a Fi – Beth ddylwn i ei ddweud wrth rywun sy’n galaru? : Y Lolfa

Daw’r darn isod o gyfrol newydd Y Lolfa, ‘Galar a Fi‘, sy’n trafod profiadau ingol o fyw gyda galar.

Beth ddylwn i ei ddweud wrth rywun sy’n galaru?

galar-a-fi-esyllt-maelorMae geiriau fel hyn yn gallu brifo:

Maen nhw yn well eu lle.

Rhaid i ti symud mlaen.

Dwi’n deall sut wyt ti’n teimlo.

Paid â bod yn ddigalon.

Rhaid i ti ddechrau mynd allan eto.

Mae angen i ti ailafael mewn pethau.

Byddi di’n well ar ôl y flwyddyn gyntaf.

Bydd pethau’n gwella gydag amser.

Mae yna reswm tu ôl i bopeth.

Mi gei gau’r drws rŵan, yn cei.

Bydd ddewr.

Paid â throi pob dim yn dy feddwl.

Mi ddoi di drosto.

Ti yw ‘dyn’ y tŷ rŵan. Rhaid i ti fod yn gefn i…

Parhau i ddarllen

Rhannu