Croen Denau

Mae Marged Elen wedi mynd ati i gofnodi rhai o’i meddyliau ar ei thaith yn cyd-fyw ag iselder.  Mae Croen Denau yn gofnod rhwydd i’w ddarllen sy’n berthnasol iawn i nifer ohonom;

MWDI MARGEDMoody_Margret

Ers i fi allu cofio ma iselder wedi effeithio ar fy mywyd i. Gesi yng ngeni’n grac. Ma’ Dad a Mam yn dal i sôn am y sgrechen byddarol diddiwedd gafo nhw am flwyddyn gyfan. Trio popeth – hyd yn oed gweld homeopath lan top y Rhondda i geisio datrys y llefen – dim llwyddiant. Be o nhw ddim yn gwbod odd, “it had only just begun”…..

Wrth dyfu lan ro’dd pethe’n mynd ar fy nerfe i yn rhwydd iawn, o ni’n rhan o bob cwmpo mas yn y ty ac yn barod i ffrwydro ar y pethe lleiaf. Odd dad arfer gweud bydde ni’n gallu cwmpo mas gyda ngysgod a gesi i sawl ‘nickname’ drw hwnna… “Moody Margaret” (esbonio ei hunan), “Kevin” (‘the moody teenager’ – cymeriad Harry Enfield) a Atila the Hun (tan o ni tua 16 mlwydd oed o ni’n meddwl ma’i brenhines o China odd Atila, nes i fi weld y film ‘The Night at the Musuem’ a gweld rhyw hen foi blin barfog yn ymosod ar bawb …. cheers mam!).

Dilynwch hanes Marged gan ddarllen ymhellach yma  

Rhannu

Colli…Cwsg?

cymry yn colli

Mae hi wedi bod yn ddeuddydd nawr. Dau ddiwrnod ble nad yw’r ymennydd yn gallu mynd yn ôl i’w statws lleddf, niwtral achos mae yna ddigwyddiad mawr wedi ypsetio’r hormonau sy’n ymgasglu yn y corff o bryd i’w gilydd pan mae bywyd beunyddiol wedi newid.

Dau ddiwrnod o syllu yn fwyfwy gaeth i’r we i weld y diweddara ar y cyflwr.  Peidiwch byth edrych ar y we i gael hyd i fwy o wybodaeth ar gyflwr medde nhw, ond sut arall yn y byd ma dyn fod dod i hyd i docyn i gêm fawr Cymru?

Enghraifft gyffredin sydd yma o’r corff yn effeithio ar feddylfryd dyn achos newidiadau i amgylchedd y byd allanol sydd yn eu tro yn cael effaith ar y byd mewnol: ac er pob dim mae timau Cymru yn dweud ynghylch y Wal Goch sydd yn eu gyrru ymlaen, dim ond y cefnogwyr mwyaf brwd sydd yn dueddol o gredu bod eu hymddygiad allanol nhw – o godi’r gynnar yn gyffro i gyd, i ddewis pa sanau i wisgo ar ddiwrnod o hoe i’r hogia – yn mynd i gael unrhyw effaith ar allbwn a chanlyniad y gêm nesaf.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Weinstein a’r perygl o ail-drawmateiddio goroeswyr

FiHefydMae’n siŵr eich bod wedi clywed hanes yr holl honiadau o gam-drin ac aflonyddu rhywiol yn erbyn y cynhyrchydd ffilmiau, Harvey Weinstein erbyn hyn. Mae sawl menyw wedi dod ag achosion o gam-drin ac aflonyddu rhywiol yn nwylo Weinstein i’r amlwg yn ddiweddar, a hynny’n cynnwys honiadau o drais, ymosodiad rhywiol ac aflonyddu rhywiol yn y gweithle.

Mewn ymateb i’r honiadau hyn, mae pobl ar draws y cyfryngau cymdeithasol wedi dechrau’r ymgyrch #MeToo, i rannu eu profiadau o’r fath ac i godi ymwybyddiaeth ynghylch pa mor gyffredin ydyw.

Dwi’n falch bod cymaint o bobl yn teimlo eu bod yn gallu rhannu straeon mor bersonol. Mae’n hanfodol ein bod ni’n trafod trais ac aflonyddu rhywiol yn agored, er mor anodd ydyw. Trwy hyn, gall goroeswyr o drais a cham-drin o’r fath deimlo cysur a chefnogaeth o gymuned ar lefel anferth. Efallai byddant yn cael eu hysbrydoli i rannu eu profiad nhw; boed ag un ffrind neu ei adrodd i’r heddlu. Yn amlwg, dyma yw’r gobaith wrth greu’r fath ymgyrch, a dwi’n croesawu hynny. Dylai pob un sydd wedi cael eu cam-drin yn y ffordd hwnnw deimlo eu bod yn gallu rhannu eu stori; mae hyn yn gallu bod yn rhan o’u hadferiad. Ond, mae’n rhaid i mi ddweud, mae hyn yn wirioneddol amhosibl i rai. Parhau i ddarllen

Rhannu

Wythnos Ymwybyddiaeth Colli Baban – Heledd Tomos

cai-ioan1Roedd wythnos 9fed – 15fed o Hydref yn Wythnos Ymwybyddiaeth Colli Baban. Roedd yr wythnos yn gorffen  gyda’r ‘Wave of Light’ gyda phobl yn cynnau cannwyll er cof am fabanod a gollwyd yn rhy fuan.

Teimladau cymysg oedd gennyf wrth weld yr holl ganhwyllau, yr holl oleuni. Mor falch fod pobl yn rhannu y neges, yn rhannu eu colled, yn codi ymwybyddiaeth ac yn agor y drafodaeth o golli babanod. Ond ar y llaw arall mor drist i weld bod gymaint o bobl wedi bod trwy yr un profiad erchyll â ni.

Fe gollon ni ein mab annwyl Cai Ioan ar yr 31ain o Ionawr 2015 pan oeddwn yn 22 wythnos yn feichiog. Ein beichiogrwydd cyntaf, ein plentyn cyntaf. Gwnaeth fy nghalon dorri yn ddeilchion, doeddwn i ddim yn gwybod fod y fath boen yn bodoli. I feddwl fod gymaint o famau a thadau eraill wedi neu yn mynd trwy yr un boen a ninnau. Efallai gwnaf ysgrifennu eto am ein stori ni ond y tro hyn rwyf am ysgrifennu am yr Wythnos Ymwybyddiaeth Colli Baban.

Mae’r wythnos yn gallu bod yn anodd, i ni rieni, sydd yn y ‘Clwb’ hyn. Y clwb does neb byth eisiau bod yn rhan ohoni. Ond wedyn mae bob wythnos yn anodd i ni. Nid ydym byth yn anghofio fod un o’n plant ddim gyda ni, fod un o’n plant ddim yn mynd i wenu arno ni y bore hwnnw, ein bod byth yn mynd i weld y plentyn hwnnw yn mynd i’r ysgol. Nid ydym yn anghofio y pethau hyn. Felly nid yw Wythnos Ymwybyddiaeth yn ein hatgoffa ni o’r pethau yma ond mae efallai yn atgoffa eraill.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Un Mewn Pedwar

6d5d0SiA_400x400

Dwi’n dallt.

Dwi’n gwbod sut beth ydi deffro heb egni. Dwi’n gwbod sut beth ydi dyheu ca’l mynd yn ôl i baradwys trwmgwsg, lle does ‘na’m cyfrifoldeba’, problema’ na disgwyliada’.

Dwi’n gwbod pa mor anodd ydi o i ti beintio’r wên ‘na ar dy wyneb 7 diwrnod yr wythnos. Dwi’n ‘nabod y blinder. Dwi’n ‘nabod y pwysa’. Ma’r tasgau bach yn ymddangos fel mynydd i ddringo ar rai diwrnoda’. Ma’ bob dim oeddat ti’n arfar ei fwynhau wedi troi’n llwyd. Does ‘na’m lliw. Ti’n teimlo fel bo’ chdi’m angen neb, ond ar yr un pryd, ti angen pawb. Ma’n anodd siarad am y peth.

Ti ‘sho dianc, ond ti’m isho gada’l.

Ti’n poeni lot ond eto ti’n poeni dim.

Ti ‘sho cwmni ond ti hefyd isho llonydd.

Tydi dy ora’ di byth ddigon da. (Wel, yn ôl y llais bach yng nghefn dy feddwl di beth bynnag)

Ma’n haws deud wrth bawb bo’ chdi’n “iawn sdi” na gorfod esbonio bo’ chdi’n teimlo fwy fflat na crempog. Ma’n haws beio bob dim o dy gwmpas yn lle cyfadda’ bod genti broblam. Ma’n haws smalio bo’ ‘na ddim byd yn bod, gwthio fo i’r ochr a gobeithio fydd o ‘di mynd os ti’n ei anwybyddu o ddigon. Ond dio’m yn gweithio fel ‘na. Do’dd o byth.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Anorecsia: ‘To The Bone’ a’r gwir y tu hwnt i’r sgrîn 

to-the-bone-620x412
Llun o’r ffilm ‘To the Bone’

Ar ôl dioddef ag anorecsia am dros ddegawd, gallech chi ddweud fy mod i’n arbenigwraig wrth drafod anhwylderau bwyta. Dwi wedi dioddef â dau math o anhwylder bwyta dros y blynyddoedd: anorecsia a bwlimia.

Dwi’n 25 oed bellach ac wedi gwella cymaint. Dwi yn y categori BMI iach ac mae fy arferion bwyta yn normal, ond mae’r portread o anhwylderau bwyta yn y cyfryngau ac ati yn parhau i achosi trafferth i mi.

Dwi am drafod y ffilm newydd ‘To The Bone’ ar Netflix, a’r effaith niweidiol y gallai gael ar ddioddefwyr. Dwi’n gobeithio y bydd hyn yn helpu’r rhai hynny sy’n dioddef i wneud penderfyniad gwybodus ynghylch p’un ai i wylio’r ffilm neu beidio, ac yn bennaf dwi am i’r bobl sy’n creu’r math hwn o gynnwys i wneud hynny’n gyfrifol gan ystyried y rhai hynny sy’n dioddef yn eu bywyd go iawn.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Erthyliad

erthyliadDwi’n un o ddegau o filoedd yng Nghymru sydd wedi penderfynu am ryw reswm neu’i gilydd i gael erthyliad. Y rheswm i mi ddewis cael gwared â fy mabi oedd er mwyn dianc o ddyn oedd wedi fy mrainwasho am dros flwyddyn.

Mi oedden ni wedi bod yn trio beichiogi ers rhai misoedd a hynny heb fod yn llwyddiannus… a ‘fynta’ yn dweud taw fy mai i oedd hynny, gan ei fod o wedi beichiogi merch flynyddoedd yn gynt, ond ei bod hi wedi dewis erthylu. Roeddwn, yn ei eiriau o, yn rhy “dew” i allu beichiogi. Dydw i ddim yn denau, dwi’r cyntaf i gyfaddef hynny, ond dydi bod yn maint 14 ddim yn dew yn fy marn (newydd) i. Ar y pryd, fe lwyddodd o fy mherswadio i mod i’n obese. Wrth gwrs, doedd peidio llwyddo i feichiogi ddim byd i wneud gyda’r amseru, na’r diffyg rhyw, yr alcohol oedd yn ei gaethiwo, na’i smocio fo.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Cerdded a Gweithio

Ben WimbushMae’r dyn yma, Ben Wimbush, yn ysbrydoliaeth i mi. Mae o yn anfon negeseuon i mi ar y cyfryngau cymdeithasol i ofyn a ydwyf wedi gwneud fy #20isplenty – ugain munud o ymarfer corff bob dydd. Ar ôl neges ddoe mi es i allan i gerdded llwybr cyhoeddus yng Ngheredigion a sylweddoli fod o’n iawn.

Roedd ugain munud yn ddigon i wneud i mi deimlo’n well. Felly dyma fi yn cyfieithu #20isplenty i #20ynddigon a deud wrth Ben faswn yn ceisio ysgogi fy nghyd Gymry i ddilyn y mantra.

Gyda gwaith a chyfrifoldebau a bwyta a siopa mae’n hawdd anghofio fod ymarfer corff ym mha bynnag ffordd yn gallu fod yn iachus iawn i’r enaid ac i’r meddwl. Dwi ddim yn or-hoff o bethau ffurfiol felly cerdded yw fy newis i o ymarfer corff. Ble bynnag allai mi gerdda’i.

Nid oes gan Ben y dewis yna, felly ar ei beiriant ymarfer corff aiff o bob dydd ac ar ei wefannau mae o yn dangos ac ysgogi pobol eraill ac yn deud “os allai wneud o allwch chi”.

Mae mor hawdd mewn pwl o iselder i wneud dim. Dim dewis ydy iselder ond mae o yn ddewis i frwydro fo neu beidio yn fy mhrofiad i. Mi allwn i gymryd y tabledi a thynnu yn ôl o fywyd, eistedd ar y soffa a gadael i’r meddyliau pyli. Mae ‘na le i hwnna ond hefyd mae ‘na le i gerdded ac i seiclo ac i yoga.

Parhau i ddarllen

Rhannu

Diwrnod Canlyniadau ac edrych ar ôl eich iechyd meddwl

canlyniadauDwi’n cofio Diwrnod Canlyniadau blwyddyn ddiwethaf yn glir. Ar ôl blwyddyn heriol gyda fy iechyd meddwl, roedd amser arholiadau wedi bod yn andros o anodd hyd yn oed gyda’r gefnogaeth oedd gennai o fy nghwmpas.

Roeddwn yn ofnus iawn o ddiwrnod canlyniadau. Roedd disgwyliadau andros o uchel ohonai ag ni oeddwn yn sicr fy mod yn gallu cyrraedd y disgwyliadau yna na fy ngraddau disgwyliedig.

Roedd y wythnosau yn arwain at y diwrnod yn ofnadwy heb siawns i ddianc o’r ffaith fod fy nyfodol am gael ei benderfynu ar y diwrnod yna. Roeddwn wedi cynllunio sut i daclo’r diwrnod er mwyn osgoi pyliau o banig a chrio o flaen unrhyw un.

Ar ôl jyst ychydig o oriau o gwsg aeth fy larwm i ffwrdd. Roedd yn amser i edrych ar UCAS. Roeddwn yn teimlo’n sâl gyda’r pryder wrth i mi logio i mewn i edrych. Wrth logio i mewn gwelais fy mod wedi derbyn lle ym Mhrifysgol Caerdydd ond nid yn fy newis cyntaf. Roeddwn yn andros o anhapus ag wnes i fyrstio i mewn i ddagrau. Roedd yn golygu fy mod i ddim wedi cyrraedd fy ngraddau disgwyliedig. Roeddwn wedi gwneud digon i gael lle mewn prifysgol ond ddim digon i gyrraedd y disgwyliadau ohonai…

Darllen yn llawn: Adnabod yr Arwyddion

Rhannu

Annerbyniol, eilradd, peryglus: gwasanaeth iechyd meddwl mewn ail iaith

Meri HuwsBob hyn a hyn mae rhywun yn gweld neu’n clywed rhywbeth sy’n creu argraff, sy’n gymysgedd o ysgytwad ac ysbrydoliaeth, ac sy’n ei wneud yn fwy penderfynol nag erioed i weithredu er mwyn gwella pethau.

Profiad o’r fath ges i un prynhawn Gwener gwlyb yn ddiweddar. Y lleoliad oedd y tu allan i stondin Cymdeithas yr Iaith ar faes Eisteddfod yr Urdd a’r pwnc dan sylw oedd pwysigrwydd gofal iechyd meddwl yn Gymraeg.

Criw bychan ohonom oedd yno – â phawb, rwy’n tybio, yn rhannu’r un farn ynglŷn â phwysigrwydd darparu gwasanaethau iechyd meddwl yn y Gymraeg. Er hynny, roedd clywed y siaradwyr yn dweud eu stori yn brofiad dirdynnol. Gadawodd gadernid a dewrder y bobl hyn, sawl un ohonyn nhw’n bobl ifanc, argraff ddofn arna i, a bydd eu geiriau yn aros gyda fi.

Roedd y cyflyrau a’r salwch yn amrywio, ond roedd y profiadau’n gyson. Methu â chael gwasanaeth iechyd meddwl yn y Gymraeg.

Parhau i ddarllen

Rhannu